ब्राह्मा उवाच — अन्यानां वर्गाणां कर्तव्यविषयकानि धर्मान्यपि मे कथय। यः पुरुषः सदाचारं समाचरति, स दीर्घायुष्मान् भवति, स च सुखमवाप्नोति। सदाचारात् स्वर्गलाभः, मोक्षलाभश्च सुलभः; सदाचार एव दुरितानि नाशयति। यस्य तु सदाचारो नास्ति, स लोके निन्द्यते। सदा दुःखभाग् भवति, रोगैः पीड्यते, अल्पायुष्कः च भवति। दुष्टाचारात् नरकवास एव निष्कर्षः। पुनः, सदाचारात् परमं लोकं प्राप्नोति। शृणु, सदाचारस्य यथार्थं वदामि। गृहं सदा गोमयेन लिप्येत। ततः आसन्दं, काष्ठपात्रं, पात्राणि, शिलापृष्ठानि च शुद्धयेत्। ताम्रपात्रं भस्मना शुद्ध्यति, ताम्रं तु आम्लद्रव्यैः शुद्ध्यति। शिलापात्रं तैललेपनात् शुद्ध्यति, हलायुधं तृणकुट्या। सुवर्णरजतादीनि जलमात्रेण शुद्ध्यन्ते। लोहपात्रं वह्निना वा प्रक्षालनात् वा, छेदनदाहलेपनक्षालनैः वा शुद्ध्यति। वर्षाजलेन भूमिः शुद्धा भवति; तथा सर्वाणि धातुपात्राणि, मणयः, शिलाजन्यानि च। भस्मना मृदया च शुद्धिः पूर्वमेव मया उक्ता। शय्या, भार्या, पुत्रः, वस्त्रं, यज्ञोपवीतम्, कुम्भः — एते स्वस्यैव शुद्ध्यर्थं निर्दिष्टाः, न तु परस्य। एकवस्त्रेण न खादेत्, न च स्नायात्; अन्यस्य स्नानवस्त्रं न धारयेत्। केशदन्तधावनं प्रातः काले एवाचरेत्। गुरुजनं सदा नमेत्; हस्तपादमुखानि प्रक्षाल्य, पञ्चाङ्गैः स्निग्धैः भोजनं कुर्वीत। यः पञ्चाङ्गस्निग्धः खादति, स शतवर्षं जीवति। देवानां, गुरोः, आचार्यस्य चाज्ञा सदा पालनीया। ब्राह्मणस्य, दीक्षितस्य, गावां गणस्य, देवस्य, घृतस्य, मधुनः, चौर्यस्थानस्य छायां स्वेच्छया न लङ्घयेत्। तेषां दक्षिणतो प्रदक्षिणं कुर्यात्, यथा वृक्षविशेषाणां, गवां, ब्राह्मणस्य, अग्नेः, द्वयोः ब्राह्मणयोः, दम्पत्योः च। तयोर्मध्ये न गच्छेत्, अन्यथा स्वर्गस्थोऽपि पतति। अशौचि अग्निं, ब्राह्मणं, देवतां, आचार्यं वा न स्पृशेत्। अशौचि स्वमस्तकं, पुष्पवृक्षं, यूपवृक्षं, पापकर्माणं जनं, त्रिणाचिकिन्ध्रं च न पश्येत्। सूर्यं, चन्द्रं, नक्षत्राणि, ब्राह्मणं, आचार्यं, देवतां, राजानं, तपस्विनं, योगिनं, धर्मोपदेशकं द्विजं, तीरं, नदीपतिं च अशौचि न पश्येत्। यूपमूले, उद्याने, पुष्पवाटिकायां वा न विग्रहं कुर्वीत, न च जीवितसंस्थाने। ब्राह्मणगृहे, गोष्ठे, रम्ये स्थले, राजमार्गे वा, अशुभदिने केशच्छेदनं न कारयेत्। दन्तेषु किट्टं न स्थापयेत्, न च नखान् मुखे स्थापयेत्। रविवासरेऽथवा मङ्गलवासरे तैलाभ्यङ्गं न कुर्यात्। गुरोः आसनं वा भोजनं न स्वीकरोत्, न च पण्डितब्राह्मणस्य, देवस्य, आचार्यस्य वा द्रव्यं हरति। राज्ञे, तपस्विभ्यः, पङ्गुभ्यः, अन्धेभ्यः, स्त्रीभ्यः, ब्राह्मणेभ्यः, गावः, राजकुलाय च मार्गं दद्यात्। रोगिणा, दुःखितेन, गर्भिण्या, दुर्बलेन, राज्ञा, ब्राह्मणेन, वैद्येन च न विवादं कुर्यात्। ब्राह्मणं, आचार्यपत्नीं, पतितं, कुष्ठिनं, चाण्डालं, गोमांसभोजिनं दूरतो वर्जयेत्। अपसारितं, मूर्खं, दुष्टां, दूषयन्तीं, चुगलीं, पापवृत्तिं, कलहप्रियाम्, प्रमत्ताम्, अत्यभिमानिनीं, निर्लज्जां, कुत्सिताचरणां स्त्रीं सदा वर्जयेत्। दुश्चरितां स्त्रीं दूरतो वर्जयेत्, मलिनां वा आचार्यपत्नीं न नमेत्। तां न स्पृशेत्, स्पृष्ट्वा स्नानात् शुद्धिः। तया सह हास्यविनोदं नाचरेत्। तस्या वचः शृणुयात्, न तु तां पश्येत्; न पुत्रपत्नीं, भ्रातुः पत्नीं, स्वकन्यां वा बाल्ये पश्येत्। अन्यस्त्रियं, आचार्यपत्नीं न पश्येत्, न च स्पृशेत्; न च ताभिः संवादं वा दृष्टिपातं वा कुर्यात्। कलहं, निर्लज्जवाक्यं सदा वर्जयेत्। तुषार, अस्थि, चूर्ण, भस्मनि पादं न स्थापयेत्। कर्पासे, अस्थिषु, अवशिष्टनैवेद्ये, श्मशानकाष्ठे, आचार्यस्य च चितायां पादं न स्थापयेत्। शुष्कमत्स्यं, दुर्गन्धं, अशुद्धं च न खादेत्। परिशिष्टं, अन्येन स्पृष्टं, परान्नं न खादेत्; दुष्टजनसमागमे क्षणमपि न तिष्ठेत्। दीपछायायाम्, कलिवृक्षस्य छायायां वा क्षणमपि न तिष्ठेत्; चाण्डालैः, पतितैः, क्रुद्धैः च न संवादं कुर्यात्। तत्र स्थित्वा रौरव नरकं गच्छति। कनिष्ठं, पितृव्यं, मातुलं च न नमेत्। तेषां पुरतः उत्तिष्ठेत्, आसनं दद्यात्, अञ्जलिं बद्ध्वा तिष्ठेत्; अभ्यक्तं, भुक्तं, स्नातवस्त्रधारिणं, रोगिणं च न नमेत्। नदीतीरे, भारवाही, यजमानं, भ्रमन्तं, स्त्रीभिः क्रीडमानं, बालक्रीडायाम्, पुष्पविभूषितं, कुशाच्छादितं, शिरःकर्णच्छादितं, जले केशविस्राणं च न नमेत्। एवं सदाचारस्य महत्त्वं, शौचाचारः, आचार्यपूजनं, स्त्रीणां संगवर्जनं, भोजनविधिः, वृक्षदेवतादिपूजनं, दूषितजनवर्जनं, सर्वं विस्तारतः ब्रह्मणा निर्दिष्टम्।