सप्तधा कुशस्य प्रकाराः संसारस्थे विहिताः—बल्वजः, पद्मः च तत्र सम्मिलितौ, तेषां क्रमशः शुद्धता दृश्यते। कुशः सर्वत्र विशुद्धः प्रतिष्ठितः। मन्त्रविहीनं स्नानं निष्फलम्; तिलस्य संस्पर्शेन जलं सोमात् अपि मधुरं भवति। अतः बुद्धिमन्तः सदा तिलयुक्तं जलं पितृभ्यः तर्पणार्थं दद्यात्; दश तिलैः पितृसन्तुष्टिः परमं गच्छति। अग्निस्तम्भभयात् देवाः अतीव तर्पणं न इच्छन्ति; यः प्रतिदिनं स्नानं कृत्वा तिलयुक्तं जलं पितृभ्यः तर्पणाय ददाति— नीलपाण्डुयोः विमोचनं, अमावास्यायां तिलजलदानं, वर्षाकाले दीपदानं च, एतैः पितृऋणात् विमुक्तिः प्राप्यते। यः सम्वत्सरं अमावास्यायां तिलदानं पितृभ्यः करोति, स सर्वदेवैः पूज्यः नेता भवति। यः युगारम्भे वा अमावास्यायां वा विधिवत् तिलदानं करोति, स शतगुणं पुण्यं लभते। उत्तरायण-दक्षिणायन-संक्रान्तिषु, पूर्णमास्यां, अमावास्यायां च, पितृगणानां तर्पणं कृत्वा, दिव्यलोकं प्राप्नोति। तथा, मन्वन्तरे, अन्येषु शुभकालेषु, चन्द्रसूर्यग्रहणे, गयाादिषु तीर्थेषु, पितृसन्तुष्टिं कृत्वा, माधवधामं याति। अतः पुण्यदिवसं प्राप्त्वा, पितृगणं तर्पयेत्। प्रथमं एकाग्रचित्तः देवताभ्यः तर्पणं दद्यात्; ततः पितृभ्यः तर्पणाय पात्रः भवति। श्राद्धवेलायां एकेन हस्तेन दानं, तर्पणाय द्वाभ्यां हस्ताभ्यां—एषा सनातनविधिः। दक्षिणदिशं प्रेक्ष्य, शुद्धः सन्, 'सन्तुष्टाः सन्तु' इति, नामगोत्रेण च, पितृगणं तर्पयेत्। अखंडश्वेततिलैः पितृगणं तर्पयेत्, मोहात् कृष्णतिलैः न; भूमौ जलं दत्तं जलमेव, दाता जलस्थः भवति। एतद्व्यर्थं दानं कस्यापि न गच्छति; परन्तु यः स्थलस्थः जलं जले ददाति—जलं पितृभ्यः न गच्छति, निष्फलम्। यः स्नानवस्त्रं धारयन् जले तर्पणं करोति—तस्य पितृगणः सदा देवैः सह सन्तुष्टः। धौतवस्त्रं वणिक्कृतं अशुद्धं; हस्तप्रक्षालनानन्तरं वस्त्रं पुनः शुद्धं भवति। शुद्धस्थले शुष्कवस्त्रं धारयित्वा पितृगणं तर्पयेत्। ततः पितृगणः दशगुणं सन्तुष्टः। शिलायां, खड्गे, ताम्रपात्रे स्नानं सन्ध्योपासनं च कृत्वा—यः तर्पणं तत्र करोति, शतगुणं पुण्यं लभते। तर्जनीमध्ये रजतकण्ठिका धारयन् तर्पणं कृत्वा—तत् लक्षगुणं पुण्यं भवति। तथा, अनामिकायां सुवर्णकण्ठिका धारयन् तर्पणं कृत्वा—तत् शतकोटिगुणं पुण्यं भवति। वामहस्ते अङ्गुष्ठानामिकयोः मध्ये खड्गं स्थापयन्, अनामिकायां मणिं धारयन्—फलम् अक्षयम्। स्नानाय गच्छन्तं जनं देवाः पितृगणैः सह उपगच्छन्ति। ते पिपासिताः जलम् इच्छन्ति, वातरूपेण अनुगच्छन्ति; वस्त्रं निपीडितं दृष्ट्वा निराशाः प्रतिनिवर्तन्ति। अतः तर्पणात् पूर्वं वस्त्रं न पिडयेत्। मानवस्य त्र्यर्धकोटि रोमाणि, तेषु सर्वतीर्थानि प्रवहन्ति; अतः तानि न पिडयेत्। देवाः शिरसि पिबन्ति, पितृगणः अपि; तथा श्रुतम्। गन्धर्वात् अधः सर्वजीवाः; सर्वदेवाः, पितृगणः, गन्धर्वाः, प्राणीः च। स्नानमात्रेण तुष्टाः भवन्ति; स्नानात् पापः नास्ति। यः प्रतिदिनं स्नानं करोति, स पुरुषोत्तमः। सर्वपापविमुक्तः, अक्षरलोकात् न पतति। देवाः महर्षयः च स्नानात् तर्पणपर्यन्तं कर्तव्यं मन्यन्ते। तदनन्तरं बुद्धिमान् देवपूजनं कुर्यात्। यः गणेशं पूजयति, तस्य किञ्चित् विघ्नः न भवति। आरोग्यार्थं सूर्यपूजनं, धर्ममोक्षार्थं माधवपूजनं, कृत्यसिद्ध्यर्थं शिवपूजनं, सर्वकामार्थं चण्डिकापूजनं कुर्यात्। देवपूजनानन्तरं वैश्वदेवहोमं दद्यात्। अग्निहोत्रं कृत्वा, यज्ञं ब्राह्मणभ्यः च दानं कुर्यात्। पुनः, देवाः सर्वप्राणीः सन्तुष्टाः कृत्वा, स्वर्गं प्राप्नोति। पुनरावृत्तिं स्थिरां कृत्वा, इच्छया मोक्षं सुखं दिव्यलोकं च प्राप्नोति। अतः सर्वयत्नेन कर्तव्यं विधिवत्। नारदः उवाच—हे पितः, देवाः पितृगणैः सह किमर्थं मानववत् जलं न प्राप्नुवन्ति? ब्रह्मा उवाच—ते मानववत् जलं न प्राप्नुवन्ति। पूर्वं मया जलं सर्वदेवानाṃ सोमरूपेण निर्मितम्। तस्य रक्षणार्थं यक्षाः धनुष्मन्तः रक्षकाः। ते पितृदेवानेषु मम आज्ञया ताडयन्ति, मानवेषु न। पशवः, पक्षिणः, कीटाः मानवलोके स्थापिताः; देवाः यः मानवत्वं प्राप्ताः, ते अपि मानवाः एव। सदैव गुरुसन्तुष्ट्या देवलोकस्थापनम्। यः न स्नानं करोति, मलं खादति; यः न पाठं करोति, पूयमांसं भजते। प्रतिदिनं तर्पणं न कृत्वा, पितृघ्नः भवति। देवपूजनं न कृत्वा, ब्रह्महत्यापापं लभते। सन्ध्योपासनं न कृत्वा, पापी सूर्यं बाधते। नारदः उवाच—ब्राह्मणस्य आचारं धर्मं च, अन्यवर्णानां आचारं च, शंस।