सर्वे लोका एतेषां समर्थनं प्राप्य स्वभावतः सदा स्थिताः। स एव स्वभावः ब्रह्मस्वरूपः स्मृतः, ब्रह्मणा व्याप्यतेति चेष्टितम्। अतः गौः पूजनीया, ब्राह्मणैः, देवैः, असुरैश्चापि; सा महोत्तमा, सर्वार्थसम्भवा, सत्यरूपा, गुणनिधिः स्मृता। सा हि सर्वदेवतामया, सर्वभूतानां प्रत्यक्षदया, मया च पूर्वं पोषणार्थं तस्याः प्रयोजनं सृष्टम्। तेनाहं तस्यै श्रेष्ठं वरं दत्तवान्—निश्चितं जन्मैकसमये मोक्षं प्राप्स्यसि। इहैव या गौः म्रियते, सा मम धाम प्राप्नोति; तस्याः शरीरे पापस्य केवलं अणुशः अवशिष्टं भवति। देवी गौरी, गौः धेनुका, देवाः त्रिशक्त्याः आद्याः देव्या एव; तस्याः प्रसादेन यज्ञस्य आदिः निश्चितः। गवां सर्वाणि शुद्धिकरद्रव्याणि जगत्सर्वं पावयन्ति—मूत्रं, विष्टा, दुग्धं, दधि, घृतं च। एतानि भुञ्जानस्य शरीरे पापं न शेषते; अतः साधवः सदा घृतदधिदुग्धं भुञ्जते। सर्वेषु द्रव्येषु गवां द्रव्याणि विशेषतः प्रशस्तानि, परमशुद्धानि; या तस्याः आहारं न भुङ्क्ते, तस्य शरीरे मलिनता जायते। पञ्चरात्रेऽन्नपानं पच्यते, सप्तरात्रे दुग्धं, विंशति रात्रेषु दधि, मासे घृतं पच्यते। यः तु मासमेकं निरन्तरं अगवां द्रव्यं भुञ्जाति, तस्य प्रेताः एव तदन्नं भुञ्जते। शुद्धतमं परमपावनं सुसिक्तशाल्यन्नं पक्त्वा यः भुञ्जते, तेन कोटिकोटिगुणं पुण्यं लभ्यते। अन्यदपि यत् शास्त्रोक्तं नैवेद्यं, तस्य भक्षणेन सर्वकर्मणां लक्षगुणं फलम्। यदपि पश्वन्नात् लभ्यते फलम्, तस्मादेव—अत एव गौः सर्वकर्मसु, सर्वयुगेषु प्रशस्तेया। सा सदा सर्वाभिलाषेषु धर्मार्थकाममोक्षप्रदा। नारद उवाच—कस्मिन्कर्मणि, केन च, परमं पुण्यं कथ्यते? तद्वद, सर्वलोकनाथ, यथार्थं ज्ञातुमिच्छामि। ब्रह्मोवाच—गवां समूहे एकवारं प्रदक्षिणं कृत्वा, प्रणम्य च—सर्वपापैः विमुक्तः, अक्षयं स्वर्गं प्राप्नोति; यथा देवानां गुरु पूज्यः, यथा माधवः पूजनीयः। सप्तवारं प्रदक्षिणं कृत्वा, धनाधिपत्यं प्राप्नोति; प्रातः उत्तिष्ठन्, कुम्भं जलपूर्णं गृहीत्वा, गोमध्ये स्थित्वा—यः स्वशिरसा गोशृङ्गात् स्रवद्भिः जलकणैः उपवासस्थः स्वीकुर्यात्, तस्य पुण्यं शृणु। हे नारद, ये तीर्थानि त्रिषु लोकेषु प्रसिद्धानि, सिद्धगन्धर्वर्षिभिः सेवितानि—गोषृङ्गतोयाभिषेकः तेषां समः; यः प्रातःकाले गोमयेन, घृतेन, मधुना च स्पृशति, सर्वपापेभ्यः विमुक्तः भवति; गवः घृतं दुग्धं च ददति, घृतात् जाताः, घृतात् उत्पन्नाः। मम गृहे सदा घृतनद्यः, घृतवर्त्मनः सन्तु; मम सर्वाङ्गेषु घृतं स्यात्, मनसि च घृतं प्रतिष्ठितं भवतु। सदा मम पुरतः गवः, पृष्ठतः च गवः सन्तु; सर्वाङ्गेषु गवः सन्तु, अहं च गोमध्ये वसामि। एवमभिषेकं कृत्वा, सायं प्रातश्च शुचिः, अयं मन्त्रः पठनीयः; तेन सर्वपापानि नश्यन्ति, स्वर्गलोके च पूज्यते। यथा गौः तथा ब्राह्मणः, यथा ब्राह्मणः तथा हरिः, यथा हरिः तथा गङ्गा; एतद्वशात् सर्वे शुद्धाः स्मृताः। गवः मानवानां बान्धवाः, मानवा गवानां बान्धवाः; यत्र गोः नास्ति, तद्गृहं बान्धवाहीनं भवति। गवां मुखे वेदाः षडङ्गयुक्ताः, क्रमशः स्थिताः; द्वयोः शृङ्गयोः सदा हरिः केशवश्च। उदरे स्कन्दः, मूर्ध्नि ब्रह्मा सदा विराजते; ललाटे वृषध्वजः, शृङ्गाग्रे इन्द्रः। कर्णयोः अश्विनौ देवौ, नेत्रयोः चन्द्रसूर्यौ, दन्तेषु गरुडः, जिह्वायां सरस्वती। अधोभागे सर्वाणि तीर्थानि, स्रावे गङ्गा; रोमकूपेषु मुनयः, मुखपृष्ठयोः यमः। दक्षिणे कुबेरवरुणौ, वामे बलिनो यक्षाः स्थिताः। मुखमध्यभागे गन्धर्वाः, नासाग्रे सर्पाः; पृष्ठखुरेषु अप्सरसः प्रतिष्ठिताः। गोमये लक्ष्मीः, गोमूत्रे सर्वमङ्गलानि; पादाग्रे देवताः, हम्भाशब्दे प्रजापतिः। गवां स्तनयोः चत्वारः पूर्णसमुद्राः; प्रतिदिनं गाम् स्पृशन् सदा शुद्धो भवति। गवां खुरोत्थितधूलिं शिरसि धारयन्, सर्वपापैः मुक्तो भवति। तीर्थतोये स्नातः सर्वपापैः विमुच्यते। नारद उवाच—दशवर्णानां गवां दानस्य किम् फलम्? तत्त्वेन वद, गुरो, यदि परमेश्वरस्य प्रियं। ब्रह्मोवाच—शुक्लां गाम् ब्राह्मणाय दत्त्वा, नरः स्वामी भवति; सदा राजभवने वसति, सुखानि च भुङ्क्ते। धूम्रवर्णा स्वर्गदायिनी, लोके पापं हरति। कपिलां दत्त्वा अक्षयपुण्यं लभ्यते; कृष्णां दत्त्वा पतनं नास्ति। पाण्डुका दुर्लभा लोके, गौरी कुलं प्रमोदयति। रक्ताक्षी रूपकामाय, नीलवर्णा धनार्थिने; कपिलां एकां दत्त्वा सर्वपापेभ्यः विमुक्तिः स्यात्।