यदि गोवृषाणां न्यूनता जायते तर्हि त्रयः एव गोवृषाः योजनीयाः, न तु तान् विश्रान्त्यभावेन कर्मणि नियोजयेत्। तान् तृणं न छिन्नं, चौरव्याघ्रविरहिते स्थले चरयेत्। सदा तेषां यथेष्टं तृणं दद्यात्, स्वयमेव तान् तृप्तिं नयेत्। गोष्ठं च तेषां निर्ममेच्छ्छुद्धं, विघ्नरहितं च स्थापयेत्। सदा गोमयमूत्रावशिष्टानि परिहरेत्, न तु गोष्ठे देवायतने वा मलं निक्षिपेत्। स्वस्य शय्यां यथायोग्यां सम्यग् विचिन्त्य स्थापयेत्, सा सममुष्णवातरजोरहितं च कुर्यात्। गोः स्वरूपं स्वात्मवत् पश्येत्; यत् सुखदुःखं तस्याः शरीरे, तत् स्वस्यापि मन्येत। यः एतेन विधिना कृषिकर्म करोति, स गोयोजनदोषैः न लिप्यते, समृद्धिम् अपि प्राप्नोति। यः दुर्बलां रोगिणीं वा, अतीव बालां वृद्धां वा गोमां पीडयति, स गोहत्या-पापं लभते। यः दुर्बलां वा बलवतीं वा गोमां विषमे योजयति, स गोहत्या-पापमेव प्राप्नोति। यः गोमां अन्नरहितां कर्मणि नियोजयति, वा तृणपानाद् वा निवारयति, मोहात्, स अपि गोहत्या-पापं प्राप्नोति। संक्रान्त्यादिषु पौर्णमासी-अमावास्यादिषु च गोमां हलयोजने दशसहस्रगोहत्या-पापं भवति। यः तु तासु दिवासु श्वेतवर्णैः चित्रवर्णैः च, मृद्-पुष्प-तैलादिभिः गाः पूजयति, स स्वर्गं विना नाशं प्राप्नोति। यः प्रतिदिनं परगवां तृणमेकमपि ददाति, स सर्वपापक्षयम् आप्नोति, नित्यं स्वर्गसुखं च। यथा ऋत्विजः तथा गोः, पूजाफलं तयोः सममेव। विचारतः ब्राह्मणः पुरुषेषु श्रेष्ठः, पशुषु च गोः। नारद उवाच – भगवन्, ब्राह्मणः ब्रह्मणः मुखात् जात इति त्वया उक्तम्, कथं पुनः गोः तस्य तुल्या? अत्राहं विस्मितः अस्मि। ब्रह्मोवाच – शृणु सत्यं द्विजगोयोरैक्यस्य रहस्यं। प्राचीनैः पुरुषैः एकपिण्डहोमविधिः स्थाप्यते स्म। तदा ब्रह्मणः मुखात् एकः तेजोघनः उत्पन्नः, तस्य चतुर्भागेभ्यः वेदः, अग्निः, गोः, ऋत्विजः च उत्पन्नाः। पूर्वं वेदः अग्निश्च, ततः पृथक् गोः ऋत्विजश्च जाताः। तत्र मया चतुर्वेदाः पृथक् पृथक् सृष्टाः, सर्वलोकपालनार्थं। अग्निः देवतानां हविः ग्रसति, ऋत्विजः अपि; घृतं गोः समुत्पन्नं, तस्मात् तस्याः सर्वं जातम्। एतेषां चतुर्णां महाप्रभवानां लोकेषु अभावे, सर्वे स्थावरजङ्गमाः विनश्येयुः। एतेषां आधारात् लोकाः स्वभावेन स्थिताः; स एव स्वभावः ब्रह्मरूपः, एते ब्रह्मव्याप्ताः स्मृताः। अतः गाः ब्राह्मणैः, देवैः, असुरैः अपि पूजनीयाः; सा सर्वकार्यसम्भवा, सत्यवती, गुणनिधिः। सा सर्वदेवतामयी, सर्वभूतानुग्राहिणी; तस्या उपयोगः मया पूर्वं पोषणार्थं कृतः। अतः उत्तमं वरं दत्तवानस्मि – एकजन्मना मुक्तिं प्राप्स्यसि। यत्रैताः गाः म्रियन्ते, ताः मम लोकं यान्ति; केवलं पापांशः शरीरस्थः अवशिष्यते। देवी गौरी, गोः धेनुका, देवाश्च त्रिशक्तिस्वरूपिण्यः; तस्या अनुग्रहेण यज्ञस्य उत्पत्तिः निश्चिता। गवां सर्वाणि शुद्धिकारकाणि द्रव्याणि लोकं पावयन्ति – मूत्रं, गोमयम्, क्षीरं, दधि, घृतं च। एतानि भुञ्जानस्य शरीरे पापं न तिष्ठति; तस्मात् साधवः सदा घृतदधिक्षीरभोजनं कुर्वन्ति। सर्वेषु द्रव्येषु गवां द्रव्यं विशेषतः पूतम्; यः तस्य भोजनं न करोति, स मलिनशरीरी भवति। अन्नपानं पञ्चरात्रे पच्यते, क्षीरं सप्तरात्रे, दधि विंशति रात्रे, घृतं च मासे। यः मासपर्यन्तं गोद्रव्यं विना अन्यद् खादति, तस्य पिण्डं पिशाचा भुञ्जते। श्रेष्ठतमं पूतमन्नं, सुपक्वशाल्ये पक्वं, कोटिगुणं पुण्यं तेन लभ्यते। यदन्यद् शास्त्रेण हविर्दत्तं, तेन भोजनं कृत्वा सर्वकर्मणां लक्षगुणं फलं लभ्यते। यद्यद् फलमपि पश्वन्यन्नात् लभ्यते, तेनैव; अतः सर्वकर्मसु सर्वयुगेषु गोः एव स्तुत्या। सदा सर्वेषु कामेषु सा धर्मार्थकाममोक्षदायिनी। नारद उवाच – केषु कर्मसु, केन चोपायेन, परमं पुण्यं कथ्यते? ब्रह्मोवाच – एकवारं गोसंकुलस्य प्रदक्षिणां कृत्वा प्रणम्य, सर्वपापान्मुक्तः अक्षयस्वर्गं लभते; यथा देवाचार्यः पूज्यः, यथा माधवः पूज्यः। सप्तवारं प्रदक्षिणां कृत्वा धनाधिपत्यं लभते; प्रातः कुम्भं जलपूरितं गृहित्वा गवां मध्ये स्थित्वा – यः स्वमस्तकं गोः शृङ्गात् पतितं जलं उपवासी गृह्णाति, तस्य पुण्यं वदामि।