तत्र तु ब्रह्महत्या विषयकं महापातकं विस्तरेण प्रवृत्तम्। यस्य कृत्येन, तस्य पितरः कुम्भिपाक, तापन, अवीचि, कालसूत्र, महारौरव, रौरव इत्येतेषु नरकेषु पतन्ति। तस्यैव कुलहन्तुः कदाचित् तेषां प्रायश्चित्तं न दत्तम्; द्विजातीनां प्राणनाशकः स एव पुनर्जन्म न प्राप्नोति। तस्मात् तस्य कृते सहस्रशः नराः रौरव नरके पतन्ति। नारदः पृष्टवान्—सर्वेषां ब्राह्मणानां वधे पापं सममेव स्यात् किम्? तत्र ब्रह्मणा उक्तम्—हे पुत्र, ब्राह्मणहत्या येन कृता, स एव पापविशेषः निश्चितः। ब्राह्मणघ्नः घोरां गतिम् आप्नोति; शृणु चान्यदपि—सः कोटिशः ब्राह्मणवधस्य पापं प्राप्नोति। यदि वेदशास्त्रपारगं जितेन्द्रियं वा विष्णुभक्तं ब्राह्मणं हन्यात्, तदा तस्य पापं दशगुणितं भवति। स्वकुलं नाशयित्वा, सः पुनर्जन्म न लभते; त्रैवेदविदं हत्वा, पापनाशो नास्ति। यदि यः ब्राह्मणः शीलवान्, तीर्थमन्त्रशुद्धः, तस्य वधकस्य पापान्तो नास्ति। यदि ब्राह्मणः परपीडया प्राणान् त्यजति, तं दृष्ट्वा अपि अन्यः ब्राह्मणघ्नः भवति। यदि ब्राह्मणः कठोरवचनकर्मणा पीडितः, तेन ताडितः प्राणान् त्यजति, तदा तं ब्रह्मघ्नम् आहुः। सर्वे ऋषयः, तपस्विनः, देवाः, ब्रह्मविदः, भूमिपालाश्च—एते सर्वे तं हन्तव्यम् इति मन्यन्ते। अतः ब्राह्मणघ्नः पितृभिः सह पच्यते; यः ब्राह्मणः उपवासी मृत्युं प्राप्नोति, तं नूनं पूजयेत्। यदि निःदोषः ब्राह्मणः परार्थं प्राणान् त्यजति, तदा सः महापातकेन लिप्यते, न तु यस्य कृते तत् कृतम्। आत्मनः वधः, वृक्षारोहणं, गुहावासः, पशुरूपधारणं—एतेन स्वयम् आत्मनं हन्ति, स एव स्वकुले ब्रह्मघ्नः भवति। यो गर्भं, बालकं, रोगिणं, गुरुम् हन्ति, स एव ब्रह्मघ्नः, न तु यस्य कृते तत् कृतम्। यदि नीचः ब्राह्मणः स्वकुल्यं ब्राह्मणं हन्यात्, तदा तस्यैव पापं, न तु अन्यस्य। यदि शूद्रः ब्राह्मणं पीडयित्वा स्वार्थं साधयति, तदा शूद्रस्यैव ब्रह्महत्या पापं, न तु अन्यथा। यदि कश्चित् हन्तारं हन्यात्, तदा न हन्ता न हन्यः तेन पापेन लिप्यते। युद्धेऽपि यदि वेदविदं ब्राह्मणं आपत्काले हन्यात्, तदा तेन ब्रह्मघ्नः न भवति। अग्निदाहकः, विषदायकः, द्रव्यचौरः, सुप्तघातकः, भूमिपत्नीहरः—एते षट् आपातकाः कथिताः। स्वराज्यहन्ता, पितृघ्नप्रियः, परराज्यनुगामी राजा—एते चत्वारः अपि आपातकाः। यदि ब्राह्मणः तादृशे क्षणे हन्यते, तदा पुनः हननं न युक्तम्; परं यदि जानन् हन्यात्, तदा घोरं पापं लभते। लोके ब्राह्मणस्य समः कश्चन नास्ति; स एव विश्वगुरुरिति पूजनीयः। तस्य वधेन यत् पापं, तत् अतुलनीयम्। देवैः, दानवैः, मनुष्यैः देववत् पूज्यः ब्राह्मणः; त्रिषु लोकेषु तस्य समः कश्चन नास्ति। एवं श्रुत्वा नारदः पृष्टवान्—हे देवश्रेष्ठ, द्विजातिः केन जीविकोपायेन जीवेत्? तद् यथार्थं विस्तरेण वद। ब्रह्मणा प्रोक्तम्—यद् अनपृच्छ्य दत्तं भिक्षां, सा श्रेष्ठा; उञ्छवृत्तिः सर्वेषां वृत्यानां उत्तमा। एतदाचरन्तः ऋषयः ब्रह्मपदं प्राप्नुवन्ति; यज्ञशेषं केवलं यजमानैः स्वीकर्तव्यम्। अध्यानानन्तरं, यजनानन्तरं द्विजातिः धनं स्वीकुर्यात्; शिक्षायाः, पाठनस्य, शुभकर्मणां चानन्तरम्। एषा ब्राह्मणानां सम्यक् जीविका; दानग्रहणं विहितम्। शास्त्रानुसारं जीवन्तः पुण्यवन्तः; वृक्षजीविनः अपि पुण्यवन्तः। लतानां वृक्षाणां फलैः जीवन्तः, उद्यानोत्पन्नेन यः तृप्तः, तस्य जीविका हिंसापापस्य प्रायश्चित्तं भवति। नवान्नधान्यदानं ब्राह्मणेभ्यो दातव्यम्; अन्यथा हिंसायाः कृते आयुः ह्रस्यति। तस्मात् पितृदेवद्विजातिभ्यः यथाशक्ति दानं कुर्यात्; तेषां अभावे ब्राह्मणः क्षत्रियवृत्तिं स्वीचरेत्। धर्मयुद्धे युध्येत, क्षत्रधर्मं पालयन्; ततः राज्ञः लब्धं धनं ब्राह्मणः गृह्णीयात्। पित्र्यादि दानं यत् सम्प्राप्तं, तत् शुद्धं स्मृतम्; धनुर्वेदं च वेदोपदेशं च समन्वितः सदा अभ्यासः कार्यः। शूल, तोमर, गदा, खड्ग, मुसल, अश्वारोहण, गजारोहण, मायाशास्त्र, वाद्यविद्या—एतान्यपि अभ्यासनीयानि। रथस्थानां, पदातीनां च यथाविधि युद्धम् अभ्यासनीयम्; एषा द्विजातीनां, देवतानां, स्थिराणां, स्त्रीणां च वृत्तिः। आचार्यराज्यरक्षणेन यत् पुण्यं प्राप्यते, तत् केवलं ब्रह्मवेदिभिः न प्राप्यते। सर्वपापं नष्ट्वा, ते दुःखरहितं स्वर्गं यान्ति; धर्मयुद्धे ब्राह्मणाः अपि रणांगणे पतन्ति। ते परमं पदं यान्ति, यत् केवलं ब्रह्मनिष्ठैः न प्राप्यते; धर्मयुद्धस्य पुण्यं शृणु। ते समरमूर्धनि न पलायन्ते, न च भग्नं, पलायमानं, निरायुधं, धावन्तं च हन्ति। एवं ब्रह्महत्या, जीविकोपाय, धर्मयुद्धादीनि विषयाणि श्रुत्वा, धर्मस्य गम्भीरता, ब्राह्मणस्य गौरवं, तथा धर्मविहितं जीवितमार्गं च अस्मिन्नेव संवादे प्रतिपादितम्।