सः नागान् भुक्त्वा ततो मातरं पितरं च सम्भाष्य, देवतानां पूजनं कृत्वा, अक्षयम् हरिम् उपगच्छत्। यस्य सुर्णस्य पुण्यकथां यः पठति शृणोति वा, स सर्वपापैः विमुक्तः, देवलोक्यां च पूज्यते। अनन्तरं, ब्रह्मा उवाच—हे मुनिश्रेष्ठ, द्विजः कश्चन चाण्डालभावम् आपन्नः, बहुशः दुःखैः शोकं कुर्वन्, ऋषिं कश्यपम् उपससार। स गत्वा तं प्राह—“हे मुनिश्रेष्ठ, अस्माकं हितार्थं वचांसि वद; यथा पापात् विमुक्तो भूयासं, तथा कुरु।” तं महात्मा तेजस्वी कश्यपः स्मितपूर्वकं सर्वतः प्रत्युवाच—“म्लेच्छदर्शनमात्रेण त्वं स्वयमेव प्रशान्तः अभवः। गायत्रीपाठेन होमैश्च, चान्द्रायणादिव्रतेन, सदा हरिपादस्मरणेन, हरिव्रतपालनेन च, शुद्धिं व्रज। दिनरात्रं हरिं ध्यानय, तं प्रभुं नमस्कुरु; पुण्यतीर्थस्नानैः मन्त्रैश्च, पापपरिशुद्धिं प्राप्स्यसि। ततः पापनाशेन ब्राह्मणत्वं प्राप्स्यसि; श्रेष्ठव्रतैः, हे द्विज, मलनाशं कृत्वा मोक्षं लभसे।” ऋषिवचनं श्रुत्वा स तदाऽऽत्मनं तृप्तवान्, पुण्यकर्माणि कृत्वा पुनः ब्राह्मणत्वं प्राप्तवान्। ततो घोरं तपः कृत्वा, स दीर्घकालं देवलोकं गतः; शीलिनः सर्वं पापं दिनेदिनं क्षीयते। तु दुष्टशीलस्य पुण्यं कालिम्बवत् क्षीयते; पतितो ब्राह्मणः कुशिलेन, सुशीलत्वेन स्वर्गं लभते। अतः, यावत् प्राणः कण्ठे तिष्ठति, द्विजः सदा सुशीलः स्यात्; कायेन मनसा वाचा च सततं सुशीलं आचरन्। कश्यपोपदेशेन स द्विजः संयतः अभवत्; पुनः सुशीलत्वेन तपः कृत्वा स्वर्गं गतः। शीलहीनः ब्राह्मणः स्वर्गलोके निन्द्यः; पुनः शीलं कृत्वा, देवेषु पूज्यते। नारद उवाच—“द्विजश्रेष्ठपूजनेन लोकाः सिद्धिं यान्ति; किं तु, ब्रह्मन्, ब्राह्मणान् हिंसतः का गतिः?” ब्रह्मा उवाच—“यो भक्त्या यथाशक्ति तृप्तान् क्षुधार्तान् ब्राह्मणान् न पूजयति, स नरकं याति। क्रोधेन कटुवाक्यैः तान् निर्गमयन्, रुदितुं कारयन्, स महारौरवनाम्नि दुःखपूर्णे नरके पतति। तत्रोत्क्रम्य, कृमिस्थाने, नीचजातिषु वा जायते; तदा रोगी, दरिद्रः, क्षुधार्तः च भवति। अतः, यः क्षुधार्तः ब्राह्मणः गृहे आगच्छति, तं न अवमानयेत्; यः देवद्विजाग्निभ्यः ‘न दास्यामि’ इति वदति, स शतानि पशुयोनिर्भिः गत्वा चाण्डालत्वं प्राप्नोति। यः ब्राह्मणं, गोः, मातरं, पितरं, गुरुम्, पादेन तुदति, स रौरवनरके वसति; तस्यात्र न प्रायश्चित्तम्। पुण्येन पुनर्जन्म यदि लभते, स पङ्गुः भवति। सः अत्यन्तं दरिद्रः, दुःखितः, दुःखशोकपीडितः च भवति; त्रिषु जन्मसु एवं दुःखं भुक्त्वा तस्य प्रायश्चित्तं सिध्यति। यः ब्राह्मणम् अङ्गुलिभिः, ताडनैः, दण्डेन वा तुदति, स तापन्यौरौरवयोः घोरे नरके कल्पपर्यन्तं तिष्ठति। ततः जन्मग्रहणात्, सः क्रूरः तीक्ष्णः श्वा भवति, नीचजातिषु जायते, दरिद्रः, उदररोगपीडितः च। यः ब्राह्मणस्य पादं उत्तोलयति, तस्य पादे कुष्ठं वा, पङ्गुत्वं वा, मन्दगमनता वा, विकलपादत्वं वा भवति। पक्षाघातात् तस्याङ्गानि सदा कम्पन्ते; माता, पिता, ब्राह्मणः, स्नातकः, तपस्वी वा स्यात्। यः गुरुगणं क्रोधेन हन्ति, स दीर्घकालं कुम्भीपाकनरके वसति; तत्र स्थित्वा कृमिस्थाने जायते। यः द्विजातिभ्यः द्वेष्यं वा कटुवाक्यं वदति, तस्याङ्गे अष्टविधं कुष्ठं दृढं जायते—यथाऽऽत्मन् पुत्र। तानि—कुष्ठं, पाण्डुरोगः, पिटकाः, शङ्खकः, तिलकः, कृष्णकुष्ठं, श्वेतकुष्ठं, बालकुष्ठं च। तत्र, औषधदानेऽपि, पापात् पुण्यं पलायते; जलरेखावत्, सः विनश्यति। एतेषां मध्ये, त्रयः महाकुष्ठानि—कृष्णकुष्ठं, श्वेतकुष्ठं, बालकुष्ठं च। महापातकिनां सङ्गेन, ज्ञानेन वा, एते त्रयः देहे जायन्ते। संसर्गे, संनिकर्षे च, रोगः जनाः मध्ये व्याप्यते; दूरतः परिहार्यं, स्पर्शानन्तरं स्नानं च कर्तव्यम्। पतितं, कुष्ठिनं, चाण्डालं, गोमांसभोजिनं, श्वानं, रजस्वलां, व्याधं स्पृष्ट्वा स्नानं कर्तव्यम्। पापस्य प्रकारेण, कुष्ठं देहे प्रतिष्ठते, अस्मिन्लोके परत्र च; अत्र न संशयः। यः ब्राह्मणस्य धर्मेण प्राप्तं द्रव्यं चोरयति, स अनन्तं नरकं याति, पुनर्जन्म न लभते। यः ब्राह्मणदोषदर्शी, सदा दूषकः, तं दृष्ट्वा वा स्पृष्ट्वा वा, वस्त्रयुक्तः जले प्रविशेत्। स्नेहेन भुक्तं ब्राह्मणद्रव्यं सप्तमं कुलं दहति; बलात् हृतं तु, दश पितॄन् दश पुत्रान् च नाशयति। विषं विषं न मन्यन्ते; ब्राह्मणद्रव्यं विषं स्मृतम्। विषं एकं हन्ति, ब्राह्मणद्रव्यं पुत्रपौत्रान् नाशयति। मोहात्, मातरं, ब्राह्मणपत्नीं, गुरुपत्नीं वा गच्छन्, स रौरवनरके पतति, पुनर्जन्म सुलभं न भवति। एवं ब्रह्मणा उक्तं, पुण्यपापयोः फलानि, ब्राह्मणपूजायाः माहात्म्यं, शीलस्य च महत्त्वं प्रतिपादितम्।