कदाचित् विनता, दुःखिता स्वपुत्रं गरुडं प्रति उक्तवती—“माते, तव वचनं मिथ्या आसीत्; सा तदा व्रतं कृतवती। अहम् अपि तदा सर्पमातरं कद्रूं प्रति शपथपूर्वकं वाक्यं उक्तवती। यदि हर्यश्वरः कृष्णः भवति, तर्हि अहं तव दासी भविष्यामि—इति तदा प्रतिज्ञातवती। ततः कद्रूः कपटपुत्रैः हर्यश्वरं कृत्रिमरूपेण कृष्णं कृतवती, तदा अहं तस्या दासी अभुवम्। यदा अहं तस्या इच्छितं धनं दास्यामि, तदा अहं दास्यबन्धनात् विमुक्ता भविष्यामि।” एवं श्रुत्वा गरुडः मातरं प्रति उवाच—“त्वं शीघ्रं तस्या इच्छां पृच्छ; अहं उपायं करिष्यामि। प्रतिज्ञां पूरयन् सर्पान् खादितुं समुत्सुकः अस्मि।” ततः विनता, दुःखार्ता, कद्रूं प्रति इदं वचनम् अवदत्—“भगवति, किं ते काम्यते? सः मम दुःखस्य मोक्षः स्यात्।” कद्रूः, दुष्टाचारिणी, प्रत्युवाच—“अमृतं दीयताम्।” तद्वाक्यं श्रुत्वा विनता विषण्णा अभवत्। ततः शनैः समीपगता सा दुःखिता माता पुत्रं प्रति उक्तवती—“दुष्टया अमृतं याचितम्, वत्स, किं करिष्यसि?” गरुडः च तद्वाक्यं श्रुत्वा कोपेन पूर्णः उवाच—“माते, अहं अमृतं आनयिष्यामि; त्वं मम न प्रतिहन्याः।” एवमुक्त्वा सः पितरं प्रति शीघ्रं गत्वा अवदत्—“मम मातुः कृते अहम् अमृतं आनयिष्यामि, पापरहित।” तद्वचनं श्रुत्वा सः मुनिः पक्षिराजं प्रति अवदत्—“सत्यलोकात् उपरि विश्वकर्मणा निर्मितं नगरं अस्ति। तत्र देवहितार्थं रमणीयं सभागृहं, अग्निरूपैः प्राकारैः दुष्प्राप्यं, न देवेभ्यः नासुरेभ्यः जय्यं। तस्य रक्षार्थं देवैः महाबलवान् देवः निर्मितः; येन दृष्टः सः तुरगेव भस्मीकृतः।” तत् श्रुत्वा गरुडः, सागरात् जलं उदकर्ष्य, गगनं प्रविश्य, मनोजवेन उपरि गतः। तस्य पक्षवातेन महद्दूलि उत्पन्नम्; यः कश्चन समीपं आगतः, सः तं न सम्प्राप्तुम् अशकत्। तत्र गत्वा, बलवान् गरुडः, जलेन अग्निं शमयामास; चक्षुषी धूलिना पूर्णे, देवाः तं द्रष्टुं न शेकुः। सः रक्षकगणान् निहत्य, अमृतं जग्राह; तं अमृतं हरन् इन्द्रः तं पक्षिणं अभ्यगच्छत्। इन्द्रः ऐरावतारूढः तं प्रति अवदत्—“कोऽसि त्वं, पक्षिरूपधारी, यः बलात् अमृतं गृहीत्वा गच्छसि? सर्वदेवानां अप्रियम् आचरन्, कथं जीवने रमसे? दहद्गभास्त्रैः शरैः त्वां यमालयं प्रेषयिष्यामि।” हरिवचनं श्रुत्वा गरुडः कोपयुक्तः प्रत्युवाच—“अहं तव अमृतं गृह्णामि; बलं दर्शय।” ततः बलवान् इन्द्रः तीक्ष्णैः शरैः तं ताडितवान्, यथा जलदः मेरुशिखरं वर्षेण ताडयेत्। गरुडः वज्रसमानैः पञ्जरैः ऐरावतं विदार्य, मातलिं, रथं, चक्रं, सेनापतिं च आक्रम्य, सर्वान् देवगणान् अपि पक्षवातेन प्रतिहत्य। तदा मातलिः महाबलश्चैव ऐरावतश्च पीडितः, सर्वे देवगणाः तस्य पक्षवातेन निवारिताः। तदा कोपात् इन्द्रः वज्रेण तं ताडितवान्; तथापि वज्राघातेन स महान् पक्षिराजः न चचाल। स्वशस्त्रस्य व्यर्थत्वं दृष्ट्वा, हरिः भीतः सन् युद्धात् निवृत्तः। गरुडः शीघ्रगामी भूमिं प्रति अवतीर्य, सर्वदेवतागणानाम् पुरतः श्रेष्ठः इन्द्रः अवदत्—“यदि त्वं अमृतं नागमातुः दास्यसि, तर्हि सर्वे सर्पाः तेन अमराः भविष्यन्ति। तव प्रतिज्ञा व्यर्था, जीवनं च निष्फलम्; तस्मात्, पापरहित, तव अनुमत्यैव अहं तद् गृह्णामि।” गरुडः प्रत्युवाच—“यदा मम माता दुःखिता तद् अददात्, सर्वत्र प्रसिद्धं यत् त्वं अमृतं गृह्णासि, हे हरि।” एवमुक्त्वा, सः बलवान् अमृतं गृहीत्वा मातरं प्रति अगच्छत्—“अमृतम् आगतम्, तद् तस्यै दीयताम्।” सः अमृतसहितः पुत्रः दृष्ट्वा, विनतायाः हृदयं प्रसन्नम् अभवत्; सा अमृतं आहूय, दत्वा, तस्मात् निर्गता। तदा तद् अद्भुतं सर्वे जनाः—तृणानि, काष्ठानि, पशवः, सर्पाः, देवाः, ऋषयः च—दृष्टवन्तः। मातरं विमोच्य, गरुडः महानन्दं प्राप; तस्मिन्नेव काले इन्द्रः सहसा अमृतं हरितवान्। कद्रूः, तस्याः अज्ञानतः, तत्र विषं न्यवेशयत्; हृष्टहृदा, सुतान् आहूय, तान् उत्साहेन सम्बोध्य, विषं यद् अमृतसदृशं तेषां मुखे न्यवेशयत्। सा मातरं प्रति उक्तवती—“एतत् द्रव्यम् सदा वंशे भवतु।” तदनन्तरं, देवाः, सिद्धाः, ऋषयः, गन्धर्वाः, मानवाः च—सर्वे उक्तवन्तः—“एवं वंशे सदा भवतु, भगवति, तव प्रसादात्।” देवाः, सिद्धाः, ऋषयः नागैः विमुक्ताः। देवाः हृष्टाः स्वस्थानानि जग्मुः; नागाः अपि प्रमुदिताः स्थिताः। तस्मिन्नन्तरे, गरुडः बलात् नागान् खादितुम् आरब्धवान्। शेषाः पर्वतेषु, अरण्येषु, सागरेषु, पाताले, गुहासु, वृक्षच्छिद्रेषु च दिशः सर्वाः पलायिताः। ये सर्पाः शान्ताः, ते गुह्यस्थलेषु स्थिताः; सर्पाः सदा तस्य भोजनं विधिना निश्चितम्।