गुरुडः मातुः प्रार्थनां सम्पाद्य पितुः अनुमतिं प्राप्त्वा विष्णोः महत् वरं लब्ध्वा देवाधिपतिं प्रति यास्यति इति निश्चितवान्। सः हृष्टचित्तः मातरं प्रति गतवान्, तस्याः पुरतः नतम् आत्मानं स्थापयामास। तदा विनता सुतम् उवाच—"अद्य त्वया भोजनं कृतम्, पितरं च दृष्ट्वा सुखम् अनुभूतम्।" सा पुनः पप्रच्छ—"कस्मात् विलम्बितः त्वम्? अहम् त्वां चिन्तयन्ती सन्देहेन पीडिता।" मातुः वचनं श्रुत्वा गरुडः स्मित्वा सर्वं वृत्तान्तं न्यवेदयत्। तद् श्रुत्वा सा विस्मिता बभूव—"कथम्, बाल्येऽपि त्वया एषः कठिनः कार्यः साधितः?" सा पुनः सुतं सस्नेहं प्राह—"धन्याः वयं, धन्यं कुलम्, यतः त्वम् विष्णोः सखा अभवः। महात्मनः वरं लब्ध्वा त्वां दृष्ट्वा हृदयं मे प्रमोदितम्। तव वीर्येण कुलद्वयं उद्धृतम्।" ततः सुपर्णः मातरं प्राह—"मातः, किं ते रोचते? यत् इच्छसि, तद् वद। तव कामं सम्पाद्य अहम् नारायणस्य समीपं यास्यामि।" एवं श्रुत्वा विनता गरुडं प्रति दुःखार्ता उवाच—"मम महद् दुःखम् अस्ति, तद् त्वया निवार्यताम्। कद्रू, या मम भगिनी च सहपत्नी च, सा मया सह शपथम् अकरोत्। तस्याः शापेन अहम् दासीत्वम् आपन्ना। कः मां तस्मात् विमोचयेत्? तस्याः पुत्राः, बलवन्तः सर्पाः, विष्णोः अश्वम् विषेण कृष्णीकृतवन्तः।" "प्रातः सा उवाच—'एषः अश्वः कृष्णः भविष्यति।' अहम् तत्र उक्तवती—'अयं अश्वः सदा दीप्तः च श्यामः च।' मातः, तव वचनम् असत्यं जातम्; सा तदा प्रतिज्ञां कृतवती। अहम् अपि कद्रुवे, सर्पमातरे, शपथं कृतवती—'यदि एषः हर्यश्वः कृष्णः भवति, तर्हि अहम् तव दासी भविष्यामि।' ततः, कद्रूपुत्रैः कपटेन हर्यश्वः कृष्णीकृतः, तस्मात् अहम् तस्याः दासी अभवम्। यदा तस्या इच्छितं धनं दास्यामि, तदा दास्याद् विमुक्ता भविष्यामि।" तदा गरुडः उवाच—"त्वरया तस्यै पृच्छ, अहम् उपायं करिष्यामि। व्रतेन प्रतिज्ञातम्, सर्पान् खादित्वा तव कामं पूरयिष्यामि।" ततः विनता दुःखिता कद्रूम् उवाच—"भद्रे, किम् इच्छसि? तद् वद, यथा अहम् दुःखात् विमुच्येयम्।" सा दुष्टाचारा प्रत्युवाच—"अमृतं दीयताम्।" इत्येतत् श्रुत्वा विनता शोकविह्वला अभवत्। ततः शनैः शनैः सुतम् उपगम्य दुःखिता उवाच—"सुत, सा दुष्टा अमृतम् इच्छति; त्वया किम् कर्तव्यम्?" तस्याः वचनं श्रुत्वा, गरुडः क्रोधेन पूर्णः प्राह—"मातः, अहम् अमृतं आनयिष्यामि; त्वम् मयि विश्वासम् कुरु।" इति उक्त्वा सः शीघ्रं पितरम् उपसंगम्य अवदत्—"माता कृते अहम् अमृतं आनयिष्यामि, पावन।" पितुः वचनं श्रुत्वा, सः मुनिः पक्षिराजं प्रति उवाच—"सत्यलोकस्य उपरि विश्वकर्मणा निर्मिता नगरी अस्ति। तत्र दिव्यं सभागृहं अस्ति, देवहितार्थं कृतम्, अग्निरूपैः प्राकारैः दुर्गमम्, न देवैः न दानवैः प्राप्यते। तस्य रक्षार्थं देवैः महाबलः देवः सृष्टः; यः तं पश्यति, सः तत्क्षणात् भस्मीभवति।" एवं श्रुत्वा, गरुडः समुद्रात् जलं आदाय, आकाशं प्रविश्य, मनसोऽपि शीघ्रतरः स्वर्गं प्रति जगाम। तस्य पक्षवातेन महद्दूलं उत्पन्नम्; समीपवर्तिनः तं न सम्प्राप्तुम् अशक्नुवन्। सः तत्र गत्वा, तुच्छिकाय जलं मुखेन निषिञ्च्य अग्निं शमयामास; तस्य नेत्रयोः धूल्या पूरितयोः, देवाः तं द्रष्टुं न अशक्नुवन्। सः तत्र रक्षिणः समूहम् आहत्य, अमृतं जग्राह; तस्य अमृतं हरतः इन्द्रः समीपम् आगतः। ऐरावतारूढः इन्द्रः उवाच—"कः त्वम्, पक्षिरूपधारी, यः बलात् अमृतं हरसि? सर्वदेवानाम् अप्रियम् कृत्वा, कथं जीवने रमसे? अग्निसमप्रभैः शरैः त्वां यमलोकं प्रेषयामि।" हरिवचनं श्रुत्वा, गरुडः क्रुद्धः प्रत्युवाच—"ते अमृतं हरामि; तव बलं दर्शय।" तद् श्रुत्वा बलवान् इन्द्रः तीक्ष्णैः शरैः तं ताडयामास, यथा मेघः मेरुशिखरं वर्षेण ताडयति। गरुडः वज्रसमानैः नखैः ऐरावतं विदार्य, मातलिं रथं च चक्रं च, देवसेनानायकों च ताडयामास। तदा मातलिः, महाबलः ऐरावतः च पीडितौ; सर्वे देवगणाः तस्य पक्षवातेन निवारिताः। ततः क्रुद्धः इन्द्रः वज्रेण तं ताडयामास; किन्तु वज्राघातेन अपि सः महापक्षी न चचाल। स्वशस्त्रस्य निस्सारत्वं दृष्ट्वा, हरिः त्रस्तः अभवत्; संग्रामात् अपसृत्य तत्रैव अन्तर्धानम् अकरोत्। गरुडः वेगेन भूमिं प्रति पतन्, सर्वदेवानां पुरतः श्रेष्ठः इन्द्रः उवाच—"यदि त्वं अमृतं नागमातुः दास्यसि, तर्हि सर्वे सर्पाः तेन अमृतत्वं यास्यन्ति। तव प्रतिज्ञा नष्टा, तव जीवितं व्यर्थं; तस्मात् तव अनुमत्याः अहम् अमृतं गृह्णामि।" गरुडः उवाच—"यदा मम माता दुःखिता तद् दत्तवती, सर्वत्र प्रसिद्धम् आसीत् यः त्वं हरिः अमृतं गृह्णास्यसि।" एवमुक्त्वा, सः बलवान् मातरं प्रति गत्वा अवदत्—"मया अमृतं नीतम्, तद् तस्यै दीयताम्।" एवं सः गरुडः मातुः दुःखं निवारयितुम्, देवदानवैरपि दुर्गमं अमृतं बलात् आनीतवान्, देवैः सह संग्रामं कृत्वा, प्रतिज्ञां सम्पाद्य, मातरं मोचयितुं तत् अमृतं उपनिनाय।