यस्य रुदितेन देवाः, दानवाः, महोरगाः च भीताः अभवन्, तदा समुद्रः ब्रह्माणं उवाच—‘हे ब्रह्मन्, सः गङ्गायाम् उत्पन्नः, मम पुत्रः अस्ति।’ तस्य जन्मादिकं संस्कारं कुरु, जगद्गुरो, इति समुद्रेण उक्ते, नारदः उवाच—तथा समुद्रस्य वचनेन, स बालकः, समुद्रपुत्रः, ब्रह्मणः कमण्डलुं गृहित्वा बारम्बारं कम्पयामास। तस्य कमण्डलुं कम्पयतः, तस्य नेत्राभ्यः जलं निर्गतम्। यथाकथञ्चित् कमण्डलुं विमोच्य, ब्रह्मा समुद्रं प्रति उवाच— ‘यतः एषः जलं नेत्राभ्यां धारयामास, अतः तस्य नाम "जलन्धरः" भविष्यति।’ सः समस्तास्त्रशस्त्रविशारदः युवा अभवत्, सर्वेषां प्राणिनां वज्ररूपः, रुद्रं विना। सः यत्र उत्पन्नः, तत्र गच्छति। नारदः उवाच—एवं ब्रह्मणा उक्त्वा, शुक्रं आह्वयित्वा, तं राज्ये अभिषिच्य, नदीनाथं विदाय, ब्रह्मा अन्तर्धानं कृत्वा निर्गतः। तदानीं समुद्रः, तं दृष्ट्वा प्रसन्ननेत्रः, कालनेमिपुत्रीं वृन्दां पत्नीत्वाय याचितवान्। ततः असुराः कालनेमिना नेतृत्वेन, हर्षेण तस्य कन्यां दत्तवन्तः। उत्तममित्रान् लब्ध्वा, सः शुक्रसहितः, पृथिवीं शक्तिमान् अधितिष्ठत्। एवं श्रीकृष्णसत्यभामासंवादे, कार्तिकमाहात्म्ये, उत्तरखण्डे, श्रीपद्मपुराणे, "जलन्धरजन्मवर्णनं" नाम षण्णवतितमः अध्यायः समाप्तः। नारदः उवाच—यत्र बीजानि न्यस्तानि, तत्र त्रयो वृक्षाः उत्पन्नाः—धात्री, मालती, तुलसी, राजन्। धात्री धात्र्याः, मालती मायाः, तुलसी गौर्याः उत्पन्ना; तासां गुणाः—तमः, शुद्धिः, रजः। तयोः स्त्रीरूपयोः वृक्षयोः दर्शनं कृत्वा, विष्णुः, राजन्, विह्वलः, वृन्दायाः अद्भुतसौन्दर्येन मोहितः अभवत्। तदा मोहवशात्, कामेन मनः युक्तः, ताः अपश्यत्; तुलसीधात्री अपि तं कामेन पश्यन्त्यः। पूर्वं लक्ष्म्या शक्त्या समर्पितं बीजं, तस्मात् स्त्रियः उत्पन्नाः; तासु एका स्पर्धया पूर्णा अभवत्। अतः सा "बरबरी" इति अभिहिता, माधवेन निन्दिता; धात्री तुलसी च तं सदा प्रमुदितवन्तः। ततः विष्णुः, दुःखं विस्मृत्य, ताभ्यां सह, हर्षेण वैकुण्ठं गतः, सर्वैः देवैः पूजितः। अतः कार्तिकव्रते, तुलसीमूलस्थं विष्णुपूजनं विधीयते, सा हि प्रमोददायिनी स्मृता। राजन्, यत्र तुलसीवनं तिष्ठति, तद् गृहं तीर्थवत्; यमदूताः तत्र न प्रविशन्ति। तुलसीवनं सर्वपापं हरति, पुण्यं ददाति, कामान् पूरयति; ये उत्तमपुरुषाः तं रोपयन्ति, सूर्यं न पश्यन्ति। नर्मदादर्शनं, गङ्गास्नानं, तुलसीवनसंगः—एते त्रयः समाना स्मृताः। तुलसीं रोपयित्वा, पालयित्वा, सिंचित्वा, दृष्ट्वा, स्पृष्ट्वा, तया वाग्मनःकायजं पापं दह्यते। यो हरिहरयोः तुलसीपुष्पैः पूजां करोति, सः गर्भं न याति, मोक्षं प्राप्नोति, न संशयः। पुष्करादीनि तीर्थानि, गङ्गाद्याः नद्यः, वासुदेवाद्याः देवाः, सर्वे तुलसीपत्रे निवसन्ति। यः तुलसीपुष्पमालया शरीरं भूषयित्वा प्राणान् त्यजति, विष्णुसायुज्यं प्राप्नोति—सत्यं, सत्यं, राजन्। यः तुलसीमृत्तिकां शरीरस्थां कृत्वा मृतः, सः यमः अपि न पश्यति, शतपापयुक्तः अपि। यः तुलसीकाष्ठसन्दनं धारयति, पापः तस्य शरीरं न स्पृशति, लोके कर्मणि स्थितस्य अपि। यत्र तुलसीवनस्य छायाः, तत्र पितृयज्ञं कर्तव्यम्; तत्र दत्तं नश्यति न कदापि। राजश्रेष्ठ, यः धात्रीछायायां पिण्डं ददाति, तस्य नरकस्थाः पितरः तुष्टिम् यान्ति। यः धात्रीफलं शिरसि, हस्ते, मुखे, शरीरस्थं धारयति, सः हरिः एव ज्ञेयः। यः धात्रीफलं, तुलसीमृत्तिकां, द्वारकामृत्तिकां च शरीरस्थं धारयति, सः जीवन्मुक्तः इति कथ्यते। यः धात्रीफलतुलसीपत्रैः मिश्रितेन जलं स्नानं करोति, गङ्गास्नानसमं इति स्मृतम्। यः धात्रीपत्रफलैः देवपूजां करोति, सः सुवर्णपुष्पपूजाफलं प्राप्नोति। कार्तिके, सूर्ये तुलाराशिस्थे, सर्वे ऋषयः, देवाः, यज्ञाः, धात्रीवृक्षे नित्यं निवसन्ति। कार्तिके द्वादश्यां, यः तुलसीपत्रं धात्रीपत्रं वा च्छिन्दति, सः नरकं गच्छति, पण्डितैः निन्दितः। यः कार्तिके धात्रीछायायां भोजनं करोति, तस्य अन्नस्पर्शजन्यं पापं नश्यति। यः कार्तिके धात्रीमूले विष्णुं पूजयति, सः सर्वेषु विष्णुमन्दिरेषु पूजितः भवति। चतुर्मुखो देवो अपि, धनुष्मत् देवस्य यथा महत्त्वं कथयति, तयोः धात्रीतुलसीयोः महत्त्वं वक्तुं न शक्नोति। यः धात्रीतुलस्याः उत्पत्तिं शृणोति वा श्रद्धया पठति, पापं त्यक्त्वा, स्वपितृभिः सह, दिव्येषु श्रेष्ठेषु गृहेषु स्वर्गं याति। एवं श्रीकृष्णसत्यभामासंवादे, कार्तिकमाहात्म्ये, उत्तरखण्डे, श्रीपद्मपुराणे, "धात्रीतुलसीमाहात्म्यवर्णनं" नाम शतपञ्चमः अध्यायः समाप्तः।