भगवतः पद्मपादौ मनसः तमः-नाशकं सारं सन्ति, यः मारुतानां मदं जयित्वा विरोध-सागरं तरति। ये भक्त्या हृदि तव पद्मपादौ स्थापयन्ति, तेषां सर्वाः कामनाः त्वं ददासि, हे प्रभो। प्राचीनाः महर्षयः हरं लिङ्गरूपेण श्रद्धया पूज्य, स्वीयं प्रियतमा अभिलाषितं प्राप्तवन्तः। सृष्टि-लयात्मकं पंचात्मकं विश्वं वृक्ष-गुहायां स्थितं, सर्व-जीवानां जीवनं रूपेण तम् एकं चिन्तयन्ति। ते तव पादौ ध्यायन्तः, हे प्रभो, सर्वाः इच्छाः प्राप्तवन्तः, तव भक्ताः सर्वत्र सहचराः भवन्ति। अहं तव स्तुतिं कर्तुं न जानामि, मूढः भक्तप्रिय। युद्धे अपि, यस्य मनसि स्वामी अस्ति, सः दयनीयः। एतद्विधया दैत्येन भक्त्या स्तुतः महेशः पूजितः। सः तस्मै गणेशत्वं च भृङ्गिरिटि नाम च दत्तवान्। एषा तव महिमा, हे हरराज, संसार-नाशक। सः विघ्न-नाशकः, भक्तानां सुख-प्रदः कथ्यते। भीष्मः उवाच—मानवस्य अपि, दिव्यता, सुखं, ऐश्वर्यं, धनं, कीर्तिः— हे ब्राह्मणश्रेष्ठ, विजयः, भोगः, आरोग्यं, दीर्घायु, ज्ञानं, समृद्धिः, पुत्राः, बन्धवः, सर्वमङ्गलानि कथय। पुलस्त्यः उवाच—एतैः गुणैः युक्तः ब्राह्मणः पृथिव्यां सदा शोभते; त्रिषु लोकेषु सदा शुद्धः, सर्वयुगे दिव्यऋषिः। ब्राह्मणाः देवता-पूजायाः पश्चात् अक्षयस्वर्गं भुञ्जते; राजानः पृथिवीं, लोकान्, धनं, सुखं, मङ्गलं च प्राप्नुवन्ति। अस्मिन लोके ब्राह्मणस्य तुल्यः नास्ति; देवेषु अपि सः देवः। धर्मपूर्णः सः पृथिव्यां मोक्षं दाता महतः। सः जगतां गुरु, पूजनीयः, तीर्थ-समानः शुद्धः; सर्वदेवानां आवासः, ब्रह्मणा प्राचीनकाले निर्मितः। पुरा नारदेन एषा अर्थः पृष्टः, पितामहः उत्तरं दत्तवान्—“हे ब्राह्मण, कस्य पूजया माधवः तुष्टः भवति?” ब्रह्मा उवाच—यदा ब्राह्मणाः तुष्टाः, विष्णुः तुष्टः; अतः ब्राह्मण-सेवया परमं ब्रह्म प्राप्यते। विष्णुः सदा ब्राह्मण-शरीरे वसति, अन्यथा न; अतः ब्राह्मण-पूजया विष्णुः तत्क्षणं तुष्टः। यो ब्राह्मणान् प्रतिदिनं दानेन, सम्मान्येन, पूजया पूजयति, सः शतयज्ञानां फलम् अर्जयति। ब्राह्मणस्य मुखं क्षेत्रं, तत्र कण्टकाः न सन्ति; यत्र बीजं रक्ष्यते, तत्र सर्वदा फलं लभ्यते। यत् रम्यं दानं ब्राह्मणाय प्रत्यक्षं दीयते, तत्र समुद्रस्य अन्तः भवेत्, पुण्यस्य अन्तः न। ब्राह्मणस्य अपि कुपितस्य न हन्यन्ति, चिन्तने अपि; तेन सुखदं मनः प्राप्तव्यम्, यद् देवाः अपि दुर्लभम्। यस्य गृहे विद्वान् ब्राह्मणः आगच्छति, सः कदापि निराशां न प्राप्नोति; तस्य सर्वपापानि नश्यन्ति, अक्षयस्वर्गं भुञ्जते। यत् धनं ब्राह्मणाय यथाकालं, यथास्थानं, यथार्हं दीयते, तत् धनं जन्म-जन्मान्तरे अक्षयम्। सः न दरिद्रः, न रोगी, न भीतः; ब्राह्मण-पूजया सः मनः-अनुकूलां पत्नीं प्राप्नोति। उत्सवे साहसिकं कर्म कृत्वा ब्राह्मणाय दातव्यं; तत्तद् दानं महाफलप्रदं, अभयदं, लाभदं च। ब्राह्मण-पाद-घर्षेण यः हस्तः विद्धः, सः हस्तः समृद्धिदायकः; अन्यः हस्तः केवलं कर्म-हस्तः। ब्राह्मण-पाद-रजसा, जल-बिन्दुभिः शुद्धाः जनाः सदा पापात् विमुक्ताः, स्वर्गं प्राप्नुवन्ति। यत्र गृहे ब्राह्मण-पाद-रजसा शुद्धिः, तत्र गृहम् तीर्थ-समानं, यज्ञाय योग्यं। आदौ, हे पापवर्जित, ब्राह्मणः ब्रह्मणः मुखात् उत्पन्नः; तत्र वेदाः अपि जाताः, सृष्टि-स्थितिकरणानि। अतः वेदाः ब्राह्मणाय परमात्मना दत्ताः, सर्वलोक-पूजायाः, यज्ञस्य च कारणाय। पितृयज्ञे, विवाहे, अग्निकर्मणि, शान्तिकर्मणि, ब्राह्मणाः सदा पूज्याः, गृह्य-मङ्गलेषु अपि। देवाः हविः भुञ्जते, भूताः, पितरः, राक्षसाः अपि ब्राह्मणस्य मुखेन; यत् दानं, हविः, तर्पणं देव-पितृयज्ञे दीयते, ब्राह्मणं विना तद् निष्फलम्। तत्र दानवाः, भूताः, दैत्याः, राक्षसाः भुञ्जते; अतः ब्राह्मणं आह्वयित्वा तानि कर्माणि कर्तव्यानि। यथाकालं, यथास्थानं, यथार्हं पुण्यं लक्षगुणं वर्धते; द्विजं श्रद्धया दृष्ट्वा नमस्कारं दातव्यम्। ब्राह्मण-वाक्येन आयुः वर्धते; न नमस्कारे, द्वेषे, न श्रद्धायां, आयुः न वर्धते। आयुः-क्षयः, समृद्धि-नाशः, दारिद्र्यं, भाग्य-नाशः; किन्तु आयुः, कीर्तिः, ज्ञानं, धनं सर्वं वर्धते। ब्राह्मण-सम्मानात् श्रेष्ठः भवति—न संशयः; किन्तु यत्र गृहे ब्राह्मण-पाद-जलं वा पङ्कं वा, वेद-ध्वनिः वा नास्ति—यत्र स्वाहा, स्वधा, स्वस्ति शब्दः नास्ति, तानि गृहाणि श्मशान-समानानि। नारदः पप्रच्छ—कः ब्राह्मणः पूज्यतमः, कः अपूज्यः? सत्यम् ब्राह्मणस्य लक्षणं ब्रूहि, आचार्यस्य अपि अधिकं। ब्रह्मा उवाच—यो वेदविद् सदा सदाचारवान् ब्राह्मणः, सः पूज्यः। सः श्रेष्ठ-स्वभावः, दोषरहितः, तीर्थ-समानः शुद्धः, निन्दारहितः। नारदः पप्रच्छ—कः वेदविद् जन्मतः, कुलोत्पन्नः वा? कः शुभ-अशुभ-कर्मणि अपि पूज्यः? ब्रह्मा उवाच—यो वेदविद्-कुले जातः, किन्तु न वेदाचारवान्, सः अपूज्यः। यो अवेद-कुले जातः, किन्तु वेदाचारवान्, सः पूज्यः—यथा व्यासः, वैभण्डकः; क्षत्रियेषु विष्वामित्रः मम तुल्यः।