महाशैलाः तेजस्विनां भुजगानां च गणाः, अग्निं मुखेभ्यः स्रवन्तः, विषेण ज्वलन्तः, पतिताः। तत्र चतुर्षु, पञ्चसु, सप्तसु च शिरस्सु युक्ताः नागाः—वासुकिः, तक्षकः, कर्कोटकः, धनञ्जयः च—दृश्यन्ते। एलामुखः, कालियः, महाबलः महापद्मः, सहस्रशीर्षा शुद्धदेहः, हेमतालध्वजः प्रभुः, शेषः, अनन्तः महाभुजगः, अचला अपि कम्पिता अभवन्। जलान्तर्गतं भूमेः विवरं तेजसा प्रकाशते स्म। सप्त दैत्याध्यक्षानां कोपेन सर्वत्र कम्पिते भूमण्डले, पातालान्तःचराः विविधाः तेजस्विनः प्रजाः अपि कम्पिताः। पातालस्य सहसा विक्षोभे, स्थिराः अपि चलिताः; तदा दैत्यः हिरण्यकशिपुः भूमिं स्पृशति स्म। सः क्रोधात् अधरं दष्टरः, प्राचीनवराहवत् बभूव। गङ्गा, भागीरथी, कौशिकी, सरयू च, यमुनानन्तरं कावेरी, कृष्णवेणी शीघ्रगामिनी, तुङ्गभद्रा, गोदावरी च, कर्मण्वती, सिन्धु, नदीनां पतिः, मेलकजाता शोणा रत्नसदृशजलवती, नर्मदा सुशोभिता, वेत्रवती, गोमती पशुपूर्णा, पूर्वसरा सरस्वती च, महाकालभूमिः, तमसा पुष्पवती, जम्बूद्वीपः रत्नमयः सर्वरत्नालङ्कृतः, सुवर्णपुटकं सुवर्णखानिप्रभूषितम्, लौहित्यः महानदी, सुवर्णमयः पर्वतः, तन्तुवायिनां पुरी, काशः रजतखानिसम्पन्नः, मगधस्य महाग्रामाः, तीक्ष्णाः पुण्ड्राः, स्रुघ्नाः, मल्लाः, विदेहाः, मालवाः, काशयः, कोसलाः, गरुडस्य सद्म दैत्याधिपेन कम्पितम्। तत् सद्म विश्वकर्मणा निर्मितम् कैलासशिखरसमं बभूव। लौहित्याख्यो महासमुद्रः, भयंकरः रत्नपूर्णः च, तत्र आसीत्। उदयः महाशैलः शतयोजनविस्तृतः, सुवर्णशृङ्गैः शोभितः, मेघमालाभिः सेवितः, सूर्यसदृशवृक्षैः, सुवर्णमयः, साल, ताल, तमाल, पुष्पितकर्णिकारैः विभूषितः। अयोमुखः ख्यातः, सर्वत्र धातुभिः भूषितः, मलयः तमालवनगन्धयुक्तः, पुण्यः च। सुराष्ट्राः, बाह्लीकाः, शूद्राः, आभीराः, भोजाः, पाण्ड्याः, वङ्गाः, कलिङ्गाः, ताम्रलिप्तकाः, पौण्ड्राः, शुभ्राः, वामचूडाः, सकेरालाः च, तेन दैत्येन कम्पिताः, यथा देवाः अप्सरोगणाश्च। अगस्त्यस्य निवासः, पूर्वं तेनैव कृतः, सिद्धगन्धर्वसमूहैः संकीर्णः, रमणीयः आसीत्। विविधैः अद्भुतपक्षिभिः, महापुष्पितवृक्षैः, सुवर्णशिखरैः, अप्सरोगणैः सेवितः सः शोभते। तत्र पुष्पितकः पर्वतः, सौभाग्यसम्पन्नः, सागरं विदारित्य स्थितः, चन्द्रसूर्ययोः विश्रामस्थानम् आसीत्। सः पर्वतः महाशिखरैः दिवं खनन् इव, सागरजलैः आवृतः, चन्द्रार्करश्मिसदृशः प्रकाशते। शतयोजनविस्तृतः सः महाशैलः विद्युत्प्रभया पूर्णः, तत्र विद्युतः उत्तमशैले पतन्ति स्म। तत्र ऋषभः पर्वतः, वृषभवत् स्थितः, कुञ्जरः पर्वतः, शोभनः, अगस्त्यस्य पुण्यनिवासः च आसीत्। विमला नाम पुरी, दुर्जया, नागानां स्वामिनी, मालती च, भोगवती च दैत्यपतिना कम्पिता। महासेनः पर्वतः, पारियात्रः पर्वतः, चक्रवान् उत्तमशैलः, वाराहः पर्वतः च तत्र आसीत्। प्राग्ज्योतिषा नाम पुरी, पुण्या, सुवर्णमयी, यत्र दानवः दुष्टचित्तः नरकः पूर्वं वसति स्म। मेघः शैलश्रेष्ठः, घोरनिनादः, तत्र षष्टिसहस्रशैलाः अपि आसन्। मेरुः महाशैलः, उदयार्कसदृशः, यस्य गुहासु यक्षराक्षसगन्धर्वाः नित्यं वसन्ति। हेमगर्भः, महासेनः, मेघसखः, कैलासः च गिरिश्रेष्ठः, दानवाधिपेन कम्पितः। सुवर्णपद्मैः आवृतः वैखानसः सरः, मानसः सरः कम्पितः, हंसबकसंघैः आकीर्णः। तत्र त्रिशृङ्गः पर्वतः, श्रेष्ठः, कुमार्याः नदी, मन्दरः पर्वतः हिमशिखरैः आच्छादितः। उशीराबीजः पर्वतः, गिरिराजः भद्रप्रस्थः, प्रजापतेः पर्वतः, पुष्करः पर्वतः च आसन्। देवाभः पर्वतः, शर्करापर्वतः, क्रौञ्चः सप्तर्षिपर्वतः, धूम्रवर्णः पर्वतः च तत्र दृष्टाः। एते चान्ये च पर्वताः, जनपदाः, प्रदेशाः, सर्वाः नद्यः सागरैः सह, दानवेन कम्पिताः। कपिलः भूमिसुतः, व्याघ्रवान् च कम्पितौ; दिविस्थाः रजनिसुताः, पातालान्तःस्थिताः अपि कम्पिताः। अन्यः घोरः मेघनामकः गणः, अंकुशपाणिः, वेगेनोर्ध्वमुत्प्लुत्य, तेन कम्पितः। गदाशूलधरः, भीषणाननः हिरण्यकशिपुः, तस्य निनादः मेघगर्जनसदृशः, वातवेगसमः आसीत्।