अथ हिरण्यकशिपुः, तपस्याः फलम् प्राप्य, वरुणः, इन्द्रः, यमः, कुबेरः, वित्ताध्यक्षः, यक्षः, किम्पुरुषाधिपः, क्रोधः च कामः च भवितुम् इच्छन् वरम् प्रार्थयत्। तस्य प्रार्थनां श्रुत्वा ब्रह्मा उवाच — “प्रियः, एषः दिव्यः अद्भुतः वरः त्वया मया दत्तः; निःसन्देहं सर्वकामान् प्राप्स्यसि।” एवमुक्त्वा भगवन् ब्रह्मा ब्रह्मर्षिसंघैः सहितः आकाशं गत्वा स्वं दिव्यं ब्रह्मलोकं प्रविष्टः। ततः देवाः, गन्धर्वाः, ऋषयः, चारणाः च, तस्य वरस्य श्रवणात् पितामहम् उपगच्छन्। ते देवाः उचुः — “भगवन्, अस्य वरस्य दानात् असुरः नः हन्ति; तस्मात् भगवन् तस्य मृत्युप्रयोजनं अपि चिन्त्यताम्।” तदा भगवन्, स्वयम्भूः, जगतां आदिकर्ता, देवपितृयज्ञकर्ता, निर्गुणः, सर्वभूतानां मूलकारणम्, सर्वलोकहिताय उक्तं वाक्यं श्रुत्वा, प्रजापतिः सान्त्वनवाक्यैः तान् आश्वासयत्। सः उवाच — “नूनम् अस्य देवस्य तपस्याः फलम् अवश्यं लभ्यते; तपस्याः अन्ते श्रीविष्णुः तस्य मृत्युः कारणं भविष्यति।” एतद् ब्रह्मणः पद्मजन्मनः वचनं श्रुत्वा सर्वे देवाः हर्षिताः स्वं स्वं दिव्यं लोकं प्रत्यगच्छन्। हिरण्यकशिपुः, वरप्राप्त्याः गर्वितः, तं वरम् लब्ध्वा सर्वाणि भूतानि उत्पीडयन् आरभत। सः महर्षीन् धर्मनिष्ठान् सत्यव्रतान् तपोव्रतान् आश्रमेषु उपतापयत्। त्रैलोक्यस्थाः देवाः विजित्य, महाअसुरः त्रिलोक्यं स्ववशं कृत्वा स्वर्गे निवसन् आसीत्। वरस्य मदेन, कालस्य प्रेरणया, हिरण्यकशिपुः देवाः अश्रेयस्कराणि कर्माणि कर्तुम् अनियोजयत्, दानवान् यज्ञकर्मणि नियोजयत्। तत्र दैत्याः, साध्याः, विश्वेदेवाः, वसवः, रुद्राः, देवगणाः, यक्षाः, दिव्यर्षयः, द्विजदेवाः — सर्वे दुःखिताः सन्तः, महाविष्णुम् शरणं जग्मुः, यः देवदेवः, यज्ञमूर्तिः, वासुदेवः, नित्यः। देवाः उचुः — “नारायण, महाभाग, सर्वे देवाः त्वां शरणं गताः; रक्षस्व, भगवन्, दैत्याधिपं हिरण्यकशिपुं नाशय।” “त्वं अस्माकं परमोपकारकः, श्रेष्ठः गुरुः, परमदेवः, ब्रह्मादिदेवेषु उत्तमः।” विष्णुः उवाच — “अमृताः, भयम् त्यजत; अहम् भयमपगमं ददामि; देवाः, शीघ्रं स्वर्गं पुनः प्राप्नुत। अहं अस्य दैत्यस्य, वरगर्वितस्य, दानवाधिपस्य, देवाधिपैः अजेयस्य, अनुचरैः सहितं वधं करिष्यामि।” एवं उक्त्वा सर्वव्यापी, अव्ययः, भगवन् विष्णुः हिरण्यकशिपोः गृहम् अगच्छत्। सः सूर्यसम्प्रभः, शीतलः चन्द्रमाः इव, नरसिंहरूपम् धारयन्, हस्तेन गृहीत्वा दिव्यं विशालं रम्यं सभागृहं अपश्यत्। तद् सभागृहं सर्वसुखसम्पन्नं, दीप्तं, हिरण्यकशिपोः, विस्तीर्णं, शतपञ्चाशद् योजनविशालम् आसीत्। तद् आकाशे तिष्ठन्, इच्छया गच्छन्, पञ्चयोजनम् उन्नतम्, जराशोकवर्जितम्, अचलम्, शुभम्, सुखदं च। तत्र दिव्यं दीप्तं सभागृहं अपश्यत्, दीप्यमानम्, अन्तःसरोवरैः युक्तम्, विश्वकर्मणा निर्मितम्। तद् दिव्यवर्णवृक्षैः अलङ्कृतम्, फलेन पुष्पेण च युक्तम्, नीलपीतकृष्णश्वेतलोहितवर्णैः फलैः पुष्पैः च शोभितम्। तत्र रक्तपुष्पसमूहैः उज्ज्वलैः गुल्मैः, श्वेतमेघसमूहवत्, तैर् विहायमानैः, सर्वं अपश्यत्। तद् स्वतः प्रकाशम्, दिव्यगन्धयुक्तम्, परमसुखदं, न तत्र दुःखम्, न शीतम्, न उष्णम्। तत्र कश्चन क्षुधां, तृष्णां, श्रान्तिं न अनुभवति; विविधैः अद्भुतैः रूपैः सेव्यमानाः। चन्द्रसूर्ययोः अधिकम्, मयूरपिच्छदीप्तिम्, स्वतःप्रकाशम्, स्वर्गशिखरे दीप्यमानम्, सर्वत्र प्रसारितम्। तत्र सर्वे जनाः हर्षेण दीप्ताः, स्वादु उत्तमं भोजनं पेयं च बहुलम् आसीत्। तत्र सर्वदा सुवासितमाल्यफलयुक्ता वृक्षाः, सर्वऋतुषु फलदाः, उष्णे शीतजलम्, शीते उष्णजलम्। विशालाः पुष्पितशिरसः वृक्षाः, कोमलशाखापल्लवैः, लतागृहैः आच्छादिताः अपश्यत्। सुवासितपुष्पाणि, स्वादुफलानि, शीतोष्णानि, सरांसि च सर्वत्र। तत्र पवित्रस्नानस्थानानि अपश्यत्, पद्मैः, श्वेतकुमुदैः, शतपत्रगन्धयुक्तैः पूरितानि। रक्तपद्मैः, नीलोत्पलैः, कुमुदैः, विविधैः अद्भुतैः रम्यैः पुष्पैः। तत्र हंसैः, चक्रवाकैः, बकैः, शेनैः, शुद्धस्फटिकवर्णपक्षिभिः सहितम्। तत्र बकानां शब्दाः, हंसानां गीतैः सह, सुवासितलताः पुष्पसमूहैः युक्ताः। भगवान् हर्षितः, खदिर, वेतस, अर्जुन, आम्र, निम्ब, आग, कदम्ब, बकुल, धववृक्षान् अपश्यत्। प्रियङ्गु, पाटल, शाल्मली, हरिद्रुव, शाल, ताल, तमाल, मनोहरे चम्पकवृक्षान् अपश्यत्। एवं हिरण्यकशिपोः दिव्यं सभागृहं, श्रीनरसिंहरूपधारी विष्णुः, अद्भुतं, रम्यं, दिव्यं च दृष्ट्वा तत्र प्रविष्टः।