ततः स्वयम्भूः भगवाञ् स्वयं तेजोमयेन दिव्येन हंसयुक्तेन सूर्यसङ्काशेन विमानकेन तत्र समुपाजगाम। स च आदित्यैः वसुभिः साध्यैः मरुद्भिः चान्यैः देवगणैः रुद्रैः विश्वैः यक्षैः राक्षसैः नागैः च सहितः समाययौ। दिशः च विदिशः सरितः सागराः ताराग्रहाः मुहूर्ताः देवगणाः महाग्रहाश्च तेन सहागच्छन्। देवैः ब्रह्मर्षिभिः सिद्धैः सप्तर्षिभिः राजर्षिभिः पुण्यैः गन्धर्वाप्सरसां समूहैः च सः परिवृतः आसीत्। सर्वभूतगुरुः स भगवान् ब्रह्मा, सर्वस्वविदां श्रेष्ठः, स्वर्गवासिभिः परिवृतः, तदा दैत्यं संबोधयामास। स उवाच—"त्वदीया भक्त्या तपसा च अहं तुष्टः अस्मि, पुण्यश्लोकिन्, वरं वृणीष्व, शुभं ते अस्तु, यं कामं इच्छसि तम् अवाप्नुहि।" हिरण्यकशिपुः शिरसा ववन्दे, उवाच च—"न देवैः, नासुरैः, न गन्धर्वैः, न यक्षैः, न सर्पैः, न राक्षसैः, न मनुष्यैः, न पिशाचैः मम वधः भवेत्, भगवन्। न ऋषिभिः, न मनुष्यैः शापैः शप्तव्यः अस्मि, यदि भगवन् मयि तुष्टः, एष एव मम वरो भवतु। न शस्त्रैः, न अस्त्रैः, न पर्वतैः, न वृक्षैः, न शुष्केण, न स्निग्धेन, नान्येनापि मम मृत्युर्भवेत्। अहं सूर्यः, सोमः, वायुः, अग्निः, आपः, आकाशः, तारागणः, दश दिशः च भूयासम्। क्रोधः, कामः, वरुणः, इन्द्रः, यमः, कुबेरः, निधिपः, यक्षः, किम्पुरुषेश्वरः च अहमेव स्याम्।" तदा ब्रह्मा उवाच—"वत्स, एष दिव्योऽद्भुतो वरः मया तुभ्यं दत्तः, निःसंशयं सर्वान् कामान् प्राप्स्यसि।" इत्युक्त्वा स भगवान् ब्रह्मा ब्रह्मर्षिसंघैः सहितः दिवं स्वं लोकं जगाम। ततः देवाः गन्धर्वाः ऋषयः चारणाश्च, तं वरदानं श्रुत्वा, ब्रह्माणं समुपजग्मुः। देवाः ऊचुः—"भगवन्, अस्मै दैत्याय वरे दत्ते वयं हन्येमहि; तस्मात् अस्य वधोपायः अपि चिन्त्यताम्।" ततः स्वयम्भूः सर्वभूतप्रजापतिः, देवपितृयज्ञकर्त्ता, परमार्थरूपः, सर्वलोकहिताय उक्तं वचनं श्रुत्वा, तान् देवगणान् सान्त्वनवचोभिः प्राश्वासयत्। स उवाच—"नूनं तपसः फलं अस्य दैत्यस्य लभ्यते; तपसः अन्ते भगवान् विष्णुः तस्य वधं करिष्यति।" इति पद्मयोनिवचः श्रुत्वा, सर्वे देवाः हृष्टमनसः स्वं स्वं दिव्यं लोकं जग्मुः। वरलाभात् ततः हिरण्यकशिपुः दैत्यः, वरदानेन गर्वितः, सर्वाणि भूतानि पीडयितुम् आरब्धवान्। महात्मानः पुण्यर्षयः, सत्यधृतव्रताः, तेषां तपोवनवासिनः, तेन दानवेन्द्रेण पीडिताः। त्रिलोकेषु स्थितान् देवगणान् जित्वा, स महादैत्यः त्रैलोक्यं वशे कृत्वा स्वर्गे निवसन् आसीत्। वरमदेन प्रमत्तः कालवेगेन चोदितः, दैत्यः देवगणान् अध्वर्यकर्मणि नियोजयामास, दैत्यांश्च यज्ञकर्मणि प्रावर्तयत्। एवं दैत्याः, साध्याः, विश्वेदेवाः, वसवः, रुद्राः, देवगणाः, यक्षा, दिव्यर्षयः, द्विजातिदेवाः च सर्वे, त्रातारं विष्णुं, देवदेवं, यज्ञस्वरूपं, वासुदेवं, शरणं जग्मुः। देवाः ऊचुः—"नारायण, महाभाग, वयं सर्वे त्वयि शरणागताः; त्राहि नः भगवन्, दानवेशं हिरण्यकशिपुं विनाशय। त्वमेव नः परमः बन्धुः, त्वमेव उत्तमः गुरुर्भवान्, त्वमेव देवेषु श्रेष्ठः ब्रह्मादिषु।" भगवान् विष्णुः उवाच—"मर्त्याः, भयम् उत्सृज्यत, अमराः, अहं भवद्भ्यः अभयं ददामि; शीघ्रं स्वर्गं पुनः प्राप्नुत। अहं अस्य दैत्यस्य, वरमदेन गर्वितस्य, च अनुचरैः सह, वधं करिष्यामि, यो देवेश्वरैः अजेयः अस्ति।" इति उक्त्वा, भगवान् विष्णुः, सर्वव्यापी, अव्ययः, हिरण्यकशिपोः निकेतनं जगाम। सूर्यसङ्काशः, शशिकिरणशीतलः, स नृसिंहरूपं धारयन्, हस्तेन हिरण्यकशिपुं जग्राह। तत्र स दिव्यं विशालं रमणीयं सभागृहं दृष्टवान्, यः हिरण्यकशिपोः सभामण्डपः, सर्वसुखोपेतः, दीप्तिमान्, दीर्घः शतपञ्चाशद् योजनानि। सः व्योम्नि स्थितः, इच्छयानुगतः, पञ्चयोजनविस्तृतः, जरामरणवर्जितः, अचलं, शुभम्, सुखदं च आसीत्। तत्र सः दिव्यदीप्त्या दीप्तमानं, अन्तःसरोवरयुक्तं, विश्वकर्मणा निर्मितं सभागृहं अपश्यत्। दिव्यवर्णवृक्षैः फुल्लफलोपेतैः, नीलपीतश्वेतकृष्णरक्तैश्च शोभितम्। रक्तपुष्पसमूहैः दीप्तैः, श्वेतमेघपुञ्जसन्निभैः, खस्थैरिव लता-गुल्मैः, सर्वाणि तत्र अपश्यत्। स्वभावतः दीप्तिमत्, दिव्यगन्धयुक्तं, परमसुखदं, न दुःखदं न शीतोष्णदं च। तत्र न कश्चन क्षुधया, तृषया, श्रमेण वा पीड्यते; विविधवर्णरूपैः आश्चर्यरूपैः सेव्यमानाः। चन्द्रसूर्याभ्यां अधिकदीप्तिमान्, मयूरपिच्छच्छायया शोभमानः, स्वप्रकाशः, स्वर्गशिखरे सर्वतः प्रकाशमानः आसीत्। एवं हिरण्यकशिपोः दिव्यसभा, तत्र भगवान् नृसिंहः प्रविश्य, दैत्यराज्यविनाशाय उपक्रमत।