दैत्यैः कृतयागविपाकेन देवाः घोरक्लेशेन पीडिताः। तं दृष्ट्वा देवगणान् उपहृत्य कुमारः कोपेन समाविष्टः। ततः स्वशस्त्रैः स दैत्यसेनां विदार्य, तैरद्भुतशस्त्रैः अभिभूताः देवद्विषः पराजिताः। कालनेमिप्रमुखाः सर्वे रणभूमौ पृष्ठतः प्रत्यपद्यन्त; दानवाः सर्वत्र पलायमानाः निपातिताश्च। किन्नरगीतैः प्रमदनिनादैश्च, हास्यैः चित्तविक्षेपकृद्भिः, सुवर्णसन्निभगदया कुमारेण ताः सेनाः निपातिताः। निजैः चित्रबाणैः स मयूरवाहनं रणभूमौ प्रत्यपाकरोत्; तस्य वाहनं रक्तरश्मि स्रवद् दृष्ट्वा, देवः षडाननः शुद्धां सुवर्णालङ्कृतां शक्तिं स्वकरेण, सुवर्णकङ्कणदीप्तबाहुः, समादत्त। ततः महाऋषिभिः सहितः महाऋषिसंनिधौ महासेनः तारकासुरं दैत्यपतिं संबोधितवान्—"स्थीयतां, स्थीयतां, दुष्टबुद्धे! यमक्षेत्रं पश्य। एषा शक्त्या त्वां मया हन्ये; असुरकृत्यम् स्मर।" इत्युक्त्वा स शक्तिं दितिसुताय क्षिप्तवान्। कुमारबाहुनिर्गता सा शक्ति कङ्कणशब्दानुगता दानवहृदयं वज्रपर्वतसार्द्रं विदारयामास। तस्य प्राणाः निर्गत्य, स प्रलयकाले पर्वत इव भूमौ पतितः, किरीटपट्टाभरणानि विक्षिप्य। तस्य दैत्यस्य, भारवाहिनः, निधनं दृष्ट्वा, न कश्चित् शुच्युत, नापि पातालस्थाः पापकृतः। देवाः सण्मुखं स्तुत्वा, प्रमुदिताः स्मितैः सह क्रीडन्तः, स्वस्वलोकान् उत्सुकाः प्रस्थिताः। सर्वे देवाः तृप्ताः, सर्वाभिलषितार्थसिद्ध्याः, सिद्धयोगिभिः सहिताः सण्मुखाय वरं दत्तवन्तः। देवाः ऊचुः—"यो बुद्धिमान् एष स्कन्दचरितं पठति शृणोति वा शृणयति वा, स लोकप्रसिद्धिम् अवाप्स्यति। दीर्घायुष्मान् भवति, भाग्यवान्, श्रीमान्, यशस्वी, शुभवपुः, सर्वभूतेषु निर्भयः, सर्वदुःखनिर्मुक्तः। यः प्रातःसंध्योपास्य स्कन्दकृत्यानि पठति, स किन्नरसंघेन सहितः महाधनाधिपतिः भवति।" एवमुक्ते, भीष्मः—"हिरण्यकशिपोः वधं, नरसिंहस्य माहात्म्यं, पापक्षयञ्च श्रोतुम् इच्छामि," इति पप्रच्छ। तदा पुलस्त्यः—"कृतयुगे, राजन्, हिरण्यकशिपुः दैत्यपतिः, प्रजापतिपूर्वजः, महत्तपः कृतवान्। दशसहस्रवर्षाणि सहस्रवर्षाणि च जलमध्ये स्नानमौनव्रतपालनपूर्वकं स्थितवान्। शमदमसमन्वितः, ब्रह्मचर्येण युक्तः, तस्य तपसा ब्रह्मा तुष्टः।" ततः स्वयम्भूः भगवाञ् स्वर्णसंकाशविमाने हंसयुक्ते समायातः। आदित्यैः, वसुभिः, साध्यैः, मरुद्भिः, रुद्रैः, विश्वैः, यक्षैः, राक्षसैः, नागैः च सह। दिशाभिः, उपदिशाभिः, नदीनदसमुद्रैः, तारकक्षणैः, देवग्रहगणैः च। देवैः, ब्रह्मर्षिभिः, सिद्धैः, सप्तर्षिभिः, राजर्षिभिः, साधुभिः, गन्धर्वअप्सरसां समूहेन सहितः। सर्वभूताचार्यः ब्रह्मा, सुरगणैः परिवृतः, हिरण्यकशिपुं दैत्यं प्राह—"तव तपसा भक्त्या च तुष्टोऽस्मि, वरं वृणीष्व, सर्वाभिलषितं लभस्व।" हिरण्यकशिपुः—"देवैरसुरैर्गन्धर्वैः यक्षैः नागराक्षसैः, मनुष्यैः पिशाचैः वा मा हन्येयमिति; न ऋषिभिः न मनुष्यैः शापितो भूयासम्; अस्त्रशस्त्रपर्वतद्रुमैः न म्रियेयम्; न शुष्केण न च क्लिनेन्; नान्येन केनचित्। सूर्यचन्द्रवाय्वग्निवरुणेन्द्रयमानां रूपं मे स्यात्; कामक्रोधौ च; कुबेरयक्षराजकिंपुरुषाधिपतित्वं च।" ब्रह्मा—"सौम्य, एष दिव्यः अद्भुतः वरः मया दत्तः; सर्वान् कामान् प्राप्स्यसि।" इत्युक्त्वा स भगवाञ् ब्रह्मा ब्रह्मर्षिसंघैः सहितः स्वस्वर्गं जगाम। ततो देवगन्धर्वर्षिचारणाः तद्वरोपलब्धिं श्रुत्वा पितामहम् उपाजग्मुः। देवाः—"भगवन्, अस्मै वरदानेन स असुरो नः हन्ता भविष्यति; तस्मात् तस्य निधनमार्गोऽपि चिन्त्यताम्।" भगवान् स्वयम्भूः, सर्वसृष्टिकर्ता, देवपितृयज्ञकर्ता, परं प्रकृतिस्वरूपः, सर्वलोकहिताय उक्तं श्रुत्वा, प्रजापतिः शमयन् मधुरैः वाक्यैः देवगणान् सम्बोध्य। "नूनं तस्य तपसः फलम् अवश्यं लभ्यते; तपःसमाप्तौ विष्णुना तस्य वधः भविष्यति।" इति ब्रह्मवाक्यान् श्रुत्वा, सर्वे देवाः हृष्टाः स्वस्वलोकान् प्रतिनिवृत्ताः। वरलाभात् क्षणादेव हिरण्यकशिपुः दैत्यः, वरदानेन गर्वितः, सर्वभूतान् बाधितुं प्रारब्धवान्।