अग्निदेवस्य मुखात् स्कन्दः, शुद्धः षड्वक्त्रः, क्रत्तिकानां जलात् विशेषतः उत्पन्नः, शाखाभिः युक्तः अभवत्। तासां शाखानां शुभत्वं षड्वक्त्रेषु विस्तारितं, तेन स विश्वेषु विशाखः शन्मुखः च इति प्रसिद्धः। स्कन्दः, विशाखः, षड्वक्त्रः, कार्तिकेयः च—एषः सर्वत्र विख्यातः। चैत्रमासस्य कृष्णपक्षे पंचदशी तिथौ, बलवन्तः ते जाताः। तृणवनस्य विशालस्य मध्ये, सूर्यसमानः, तौ उत्पन्नौ। शुक्लपक्षे पंचमी तिथौ, अग्निसम्बूतौ तौ दीप्तिमन्तौ अभवताम्। तयोः बालयोः सह, सन्ध्याकाले एकत्वं कृतवान्, अस्तित्वस्य हेतोः। षष्ठ्यां तिथौ, गुहः प्रभुः अभिषिक्तः। सर्वे अमरगणाः—ब्रह्मा, उपेन्द्रः, इन्द्रः, भास्करः च—सुगन्धि माल्यैः, शुभधूपैः, क्रीडनकैः च, तं अभिषिञ्चन्। यथाविधि छत्रैः, चामरैः, माल्यैः, भूषणैः, अनुलेपनैः च, बलवान् षड्वक्त्रः अभिषिक्तः। इन्द्रः तस्मै स्वकन्यां देवसेनाम् विख्यातां पत्नीत्वे दत्तवान्; देवेशः विष्णुः दिव्यं आयुधं दत्तवान्। धनाधिपः तस्मै लक्षयक्षाणां गणं दत्तवान्; अग्निः तेजः दत्तवान्; वायुर्वाहनं दत्तवान्। त्वष्टा तस्मै इच्छया रूपपरिवर्तिनं कुक्कुटं क्रीडनकं दत्तवान्; एवं सर्वे देवाः अनन्तं पार्षदं दत्तवन्तः। हर्षपूर्णहृदयाः देवाः, सूर्यसमानदीप्तिमन्तः, एतानि स्कन्दाय दत्तवन्तः; ततः भूमौ प्रणम्य, देवगणाः तं स्तुतवन्तः। एषा स्तुतिः देवश्रेष्ठैः वरदं षड्वक्त्रं प्रति कृतः—देवाः ऊचुः: 'नमः कुमाराय महातेजसे, नमः स्कन्दाय, अव्ययदानवानां संहारकाय। नवोत्थितसूर्यसमदीप्ताय नमः; गुहाय गुप्ताय नमः; लोकभीतिक्षयाय नमः; लोकहिताय महादयाय नमः। विशालशुद्धनेत्राय नमः; विशाखाय महाव्रतधारिणे नमः; युद्धे क्रूराय पुनः पुनः नमः; मयूरवाहनाय दीप्ताय नमः। केयूरधराय नमः; उत्तुङ्गध्वजधराय नमः; शक्तिनम्रजनपूज्याय नमः; धैर्यनिष्ठाय घंटाधारिणे नमः।' कुमारः ऊचुः: 'किं वरं दास्यामि? यथेष्टं वदत। दुःसाध्यं अपि कार्यं, हृदि चिरं विचारितम्।' एवं तेन उक्ताः, देवाः, नम्रशीर्षाः, हर्षपूर्णचित्ताः, महात्मनं गुहं ऊचुः। 'तारक नाम दैत्यराजः, सर्वामरकुलविनाशकः, बलवान्, दुर्जयः, क्रूरः, दुष्टाचारः, अतिरोषपूर्णः अस्ति। स सर्वनाशकः दैत्यः, अस्माकं कार्यशेषकारणः, भीतिकरः, तं हन।' 'हिरण्यकशिपुः अपि, देवगणानाम् अभेद्यः, यज्ञनाशकः, दुष्कृत्यकर्ता, ब्रह्माणं अपि पीडितवान्। एतौ नाशय, सौभाग्यं महाबलम् च ते अस्तु।' एवं उक्तः, कुमारः 'एवम्' इति प्रत्युवाच, सर्वैः अमरैः अनुगतः। लोकनाथः, सुरेश्वरैः स्तुतः, तारकं लोककण्टकं हन्तुं निर्गतः। ततः इन्द्रः, गुह्यस्थितः, दैत्यसिंहं दूतं प्रेषितवान्, यः कठोरवचनं भाषितवान्। स दूतः, गत्वा, भयङ्करं दैत्यं प्रति उक्तवान्: 'इन्द्रः, देवाधिपः, दैत्यध्वजः, स्वर्गनाथः, त्वां प्रति वदति। तारकासुर, तव शक्त्या यथेष्टं कुरु; सर्वं पापं यत् त्वया कृतम्, ज्वलत्, लोकं व्याप्य अस्ति। तेन, अहं त्रैलोक्याधिपः अभवम्; एतानि अद्भुतवचनानि श्रुत्वा, तस्य नेत्राणि क्रोधेन रक्तानि अभवन्।' दुष्टहृदयः, यः कीर्तिः विनष्टप्रायः, दूतं प्रति उक्तवान्: 'इन्द्रस्य वीर्यं महायुद्धेषु शतशः दृष्टवान्। चञ्चलत्वात्, हे इन्द्र, तव शान्तिः न भविष्यति।' एवं उक्त्वा, दूतः गतः, दैत्यः चिन्तयितुम् आरभत। 'इन्द्रः, अनाथः, अत्र एवमुक्तुं न साहसति; स्कन्दस्य कारणात्, इन्द्रः समर्थः अभवत्, तस्य विश्वासात् स्पष्टम्।' ततः स विनाशसूचकानि अशुभानि ददर्श—धूलिवर्षः, रक्तवर्षः, आकाशात् भूमिं पतन्। चिन्ताजनितं नेत्रकम्पं, मुखस्य शोषं, स्वजनानां पद्ममुखानां म्लानता च ददर्श। दुष्टप्रवृत्तीन्, क्रूरान्, दुष्टवचनप्रवक्तारः अपि अपश्यत्; तत्रैव क्षणे, दितिपुत्रः अन्तर्यशः शोकितः अभवत्। एतस्मिन्नेव काले, हस्तिसैन्यानां घोषः, घंटानां कठोरनादः, अश्वानां ह्रेषः, शोभां वर्धयामास। सेना, उच्चध्वजैः, अद्भुतरूपैः रथैः, शुद्धचामरैः च, शोभितवती। भूषणैः अलङ्कृता, किन्नरगीतैः घोषमाना, विविधदिव्यपुष्पमालाभिः विराजिता। सेना, तेजस्वि कवचैः, दुःखरहितैः, विद्युत्प्रभया दीप्तिमन्तः, विविधवाद्यनादैः घोषिता। दैत्यः स्वप्रासादात् देवसेनां अपश्यत्; तदा, किञ्चित् व्याकुलचित्तः, चिन्तयामास। 'कः नूतनः योद्धा, यं अहं न विजितवान्?' एवं चिन्तया व्याकुलः, दैत्यः सिद्धकविभिः घोषितं कठोरवचनं श्रुतवान्, यत् हृदयम् आघातयामास। 'जयः अप्रतिमाय, ज्वलत्तेजोमयकूटवत् दीप्ताय, बलवद्भुजाय, देवगणानां पद्ममुखविकासानन्दितनयनाय, जयः कुमाराय। जयः महासेनाय, दैत्यकुलमहासागराय ज्वलत्तिमिंगिलाय, मधुरमयूररथवाहनाय, अनन्तदेवमुकुटचिह्नितनखाय।