शुद्धयोगेन निर्मितं दुर्जयम् अतीव तनुं महेश्वरसमं वर्तुलं यस्य, तेन त्वया अन्धककुलबलानि भग्नानि। त्वं देवश्रेष्ठैः प्रथमतः स्तुता। श्वेतजटासमायुक्ता सिंहराजप्रभाकण्ठा, त्वं तिष्ठसि, शुद्धतेजसा ज्वलन्ती, कपिलवर्णा, निगृहीतबाहुबलात् दैत्यसेनान् समूलं नाशयन्ती। त्वं लोकैः घोरमातरि रूपेण कीर्तिता, शुम्भनिशुम्भविनाशिनी; ये भक्त्या त्वां नमन्ति, चिन्तयन्ति, तेषां त्वं शीघ्रं सर्वत्र च दुःखनिवारणं ददासि। वायुवेगसंविद्धे दह्यमाने महावने तव रूपं दृश्यते; त्वं असमाना, अजिता, जगतां कारणं, शिवप्रियासि, तुभ्यं नमः। समुद्राः स्वलोलवलनैः, वह्निः सर्वचराचरदाहकः, शतफणिनः सर्पाश्च—हे भीषणे, त्वं मम तान् सर्वान् निग्रहिष्यसि। भक्तजनानां नित्यं शरण्ये, ये तव पादारविन्दं शरणं यान्ति, तेषां त्वं रक्षां करोति; मम कर्माणि तव लीलया सदा स्फुरन्तु। एवं स्तूयमाना देवी, विरकेण तुष्टा, शुभं स्वपतेर्लोकं प्रविवेश—सैव पर्वतानन्दिनी। ततः विरकः द्वारपालः, ये देवाः शिवदर्शनकाङ्क्षिणः आसन्, तान् स्वगृहं सन्मान्य प्रेषयामास। स उवाच—"नात्र अवसरः, वृषध्वजः देवीसहितः रहसि क्रीडति"—इत्युक्त्वा, ते देवाः यथागतं प्रतिपेदिरे। सहस्रवर्षे व्यतीते, देवाः उत्कण्ठितचित्ताः, अग्निं प्रेषयामासुः शिवस्य कृत्यम् अन्वेष्टुम्। अग्निः वराहरूपं धारयित्वा, पक्षिहृद्रन्ध्रेण प्रविश्य, सर्वं दृष्टवान्—शिवं गिरिजया सह स्नेहेन शयानं। तं वराहरूपिणं अग्निं दृष्ट्वा, देवेशः किञ्चित्कोपेन महादेवः तम् उवाच। शिव उवाच—"मम वीर्यस्य अर्धं देव्या न्यस्तं, शेषं त्वयि वराहरूपे स्थितम्। लज्जया सा विरमति; त्वं अग्ने, शेषमपि वीर्यं पिब।" "त्वया विघ्नः कृतः, तस्मात् त्वामेव पतिष्यति"—इत्युक्तः, अग्निः कृताञ्जलिः तत्तेजोऽमृतं पपौ। ततः देवाः तेन पूरिताः, तेषां वदनेभ्यः ऋभवः उत्पन्नाः; तेषां उदराणि विदार्य, शिवस्य महत्तेजः निष्प्रभवत्। तत् तेजः कनकपिङ्गलवर्णं, शङ्करस्य विस्तीर्णे तपोवने, महद् विशुद्धं सरः अभवत्, यः बहून् योजनान् व्याप्य स्थितम्। तस्मिन् सरे सुवर्णपद्मरम्ये, नानाविहगनिनादिते, देवी श्रुतवती—"महत् सुवर्णपद्मं जातम्" इति। सौत्सुक्या देवी तत्र पद्मसरे गतवती; तत्र जलक्रीडां कृत्वा, पद्मैः स्वं विभूषयामास। ततः तटस्थिता सा सखीभिः परिवृता, तस्य मधुरं शुद्धं पद्मयुतं जलं पीतुम् ऐच्छत्। तत्र सा षड् कर्त्तिकाः दृष्टवती, सूर्यप्रभाभास्वराः; पद्मपत्रस्थं जलं गृहीत्वा, गृहं प्रतस्थे। हृष्टा सा उवाच—"अहं पद्मपत्रस्थं जलं पास्यामि"। तदा सर्वाः कर्त्तिकाः हिमालयतनयां प्रति ऊचुः—"प्रिये, यः तव गर्भे जायेत, सः अस्माकं अपि पुत्रो भविष्यति; सः अस्मान् पालयिष्यति, धर्मिष्ठश्च।" "त्रिषु लोकेषु सः प्रख्यातः भविष्यति, शुभानने"—इत्युक्ता, गिरिजा पप्रच्छ—"मम शरीरे जातः पुत्रः कथं भवत्याः सर्वासां स्यात्?" "किं सः सर्वाङ्गैः युवतीनां पुत्रो भविष्यति?" इति पृष्टा, कर्त्तिकाः ऊचुः—"तथा वयं व्यवस्थां करिष्यामः।" "यदि तथा, श्रेष्ठाङ्गानि श्रेष्ठासु सन्तु, निर्दोषं तदस्तु"—इत्युक्त्वा, पर्वतानन्दिनी तुष्टा। ततः ताः हृष्टाः, पद्मपत्रस्थं जलं तस्यै ददुः; सा तद् जलं कण्ठशः पपौ। सा जले पीते, तस्मिन्नेव क्षणे, अद्भुतं जातम्—देव्याः दक्षिणतः वरः समुत्पन्नः। आश्चर्यबालकः, रोगशोकनाशकः, सूर्यकान्तिसमप्रभः, देवसेनापतिः स जातः। तेन शुद्धानि महानि शस्त्राणि—शक्तिः, त्रिशूलम्, अंकुशः, वह्निश्च—धार्यन्ते; दैत्यविनाशाय जातः, सुवर्णवर्णः सः। एवं कुमारः जातः; पुनः, देवीवामभागं विदार्य, अपरः पुत्रः उत्पन्नः। स्कन्दः, अग्निवदनात्, शुद्धः, षडाननः, कर्त्तिकाजलात्, शाखायुक्तः। शाखाः शुभाः षड्भिः मुखैः व्याप्य स्थिताः; तस्मात् सः विषाखः, षण्मुखः इति लोकेषु प्रसिद्धः। स्कन्दः, विषाखः, षडाननः, कार्त्तिकेयः—एते सर्वे ख्याताः; चैत्रकृष्णपञ्चदश्यां, महाबलिनौ, अरुणाभौ, शरवने जातौ। शुक्लपञ्चम्यां, अग्निजौ, दिव्यौ, तेजस्विनौ, विराजेताम्। ताभ्यां सह, सन्ध्यायां, एकत्वं कृतवान्; षष्ठ्यां तु, गुहः स्वामी अभिषिक्तः। अमरतुल्यैः—ब्रह्मणा, उपेन्द्रेण, इन्द्रेण, भास्करेण—सुगन्धमाल्यैः, शुभधूपैः, क्रीडनकैः च, यथाविधि अभिषिक्तः। छत्रैः, चामरैः, हारैः, भूषणैः, तैलैः, षडाननवत् अभिषिक्तः। इन्द्रः तस्मै देवसेनाम् आत्मजां ददौ; विष्णुः दिव्यं शस्त्रं दत्तवान्। कुबेरः लक्षयक्षान् दत्तवान्; अग्निः तेजः, वायुः वाहनं दत्तवान्। त्वष्टा रूपान्तरं क्रीडनकं कुक्कुटं दत्तवान्; एवं सर्वे देवाः अनन्तं गणं दत्तवन्तः।