सर्वं जगत् तीक्ष्णैः महद्भिः भूतैः समाकीर्णम् आसीत्—तीर्थेषु, मार्गेषु, भग्नेषु उद्यानेषु, गृहेषु च। तानि भूतानि हर्षितानि दैत्यबालान् उन्मत्तान् च देहेषु प्रविश्य विविधं भोजनम् आस्वादयन्ति। केचन ऊष्मां पिबन्ति, केचन फेनं, केचन धूमं, केचन मधु; केचन मेदः खादन्ति, अन्ये रुधिरं पिबन्ति, केचन सर्वं खादन्ति, केचन किञ्चित् अपि न खादन्ति। केचन देवेषु नयन्ति, केचन तपस्विनां भोजनं, केचन वाद्येषु रमन्ति; अनन्ता हि ताः गणाः, पृथक् वर्णयितुं न शक्यन्ते। तदा देवी उवाच—अयं पुरुषः गजेन्द्रचर्म वस्त्रं धत्ते, शुद्धशरीरः, मुञ्जकौशः, रक्तवर्णितमुखः, चञ्चलः च। सः पद्मैः द्रवितैः कृष्णभ्रमरैः च माला धारयति, मधुररूपः, शिलाखण्डान् उत्थापयति, कांस्यतालानि वादयति। किन्नरान् अनुवर्त्य, गाणानां गीतानि पुनः पुनः श्रुण्वन्, अयं गणाधिपः कः इति देवी पृष्टवती। शर्वः उवाच—एष वीरकः, हे देवी, मम हृदयस्य सदा प्रियः, अद्भुतगुणैः युक्तः, गणाधिपः, गणैः पूजितः। देवी पुनः उवाच—हे नगरनाशिन्, अहं तादृशं पुत्रं द्रष्टुम् इच्छामि; कदा अहं तादृशं हर्षदायकं पुत्रं पश्येयम्? शर्वः प्रत्यवदत्—एष एव तव पुत्रः भविष्यति, तव नेत्राणां हर्षकरः; त्वया मातृभावेन वीरकः अपि सिद्धिं यास्यति, हे सुन्दरी। एवं उक्त्वा शर्वः विजयां, पर्वततनयायाः सखीम्, हर्षेण उत्सुकां, शीघ्रं वीरकं आनयितुं प्रेषितवान्। विजयाः दिव्यप्रासादात्, यः आकाशम् आलिखति, शीघ्रं अवतीर्य, गणाधिपं ददर्श, सः गणेषु दशलक्षसूर्यसमानः प्रकाशमानः। विजयाः उवाच—आगच्छ, वीरक! तव क्रीडया देवी तुष्टा अस्ति; सा त्वां आह्वयति—तस्मात् शिलाखण्डं त्यक्त्वा आगच्छ। वीरकः विजयया सह देवीम् आगतः, शनैः गतः, तस्य प्रभा नवपद्मसमानः प्रासादशिखरे आसीत्। तं समीपं आगच्छन्तं दृष्ट्वा, स्तनयोः मधुरक्षीरपूरितयोः, गिरिजा उवाच—एतत् नवप्रवाहितं क्षीरं पिब, बालक, यथेष्टं पिब। देवी स्नेहेन, मधुरवचनैः उक्तवती—आगच्छ, त्वं अद्य मम पुत्रः जातः, देवदेवेन दत्तः, हे वीरक। एवं उक्त्वा, सा तम् आलिङ्ग्य, गोदाम् उपवेश्य, कपोलं चुम्बित्वा, हर्षिता शिरः घ्राणयित्वा, अङ्गानि स्पृष्ट्वा, स्वकृतैः दिव्याभरणैः अलङ्कृतवती। सः घंटायुक्तैः मेखलाभिः, नूपुरैः, कटीबन्धैः, उत्तमरत्नैः, बाहुबन्धैः, महारत्नमालाभिः, कोमलपत्रैः, शोभनैः शुभैः कङ्कणैः, मणिमन्त्रनिर्मितैः कटकैः च अलङ्कृतः। शुद्धैः, प्रचुरैः, सुविचारितैः पूज्यद्रव्यैः, देवी तस्य शरीररक्षणं कृतवती; शिरसि हरितपत्रगोरचनप्रभया दीप्तमालां स्थापयित्वा, तम् उवाच। बालक, सखिभिः सह क्रीडस्व, परन्तु सावधानः भव; शनैः गच्छ, घाटीषु मा प्रविश; पर्वतशिखराणि नागमालाभिः युक्तानि, हस्तिसङ्घातैः विखण्डितवृक्षाः। वनं मा प्रविश, बालक, यत्र गङ्गाजलम् उद्वेगितम्, यत्र बहवः व्याघ्राः चरन्ति; संकटस्थलेषु, शुद्धमना भव, वीर पुत्र, जनाः अपि सावधानाः सन्तु। यद् इच्छितं शुभं च तव भविष्यति, सर्वगुणसम्पन्नं। इति देवी उक्तवती, बालकः क्रीडायाम् मनः स्थित्वा, स्मितं कृत्वा मातरं प्रत्यवदत्। माता स्वयम् एष कङ्कणं मम निर्मितवती, रक्तबिन्दुपत्रैः शोभितम्; एष कोमलः मालिका जास्मिनमणिपुष्पाणां, सुन्दररूपा, शिरसि स्थापिता। 'देवीं तुष्टुम् इच्छामि' इति चिन्तयन्, सः शीघ्रं बहिर् निर्गतः, स्वसखिभिः सह क्रीडितुम्, दक्षिणतः पश्चिमं गतः, पश्चिमतः उत्तरं। उत्तरतः पूर्वं गतः, सखिभिः परिवृतः; पर्वततनया मातृस्नेहेन उत्सुकता, वीरकस्य बालकस्य क्रीडनं बहिः झालकद्वारात् निरीक्ष्यति। कः मूढः, भ्रमितः, अल्पबुद्धिः, मांसमूत्रपुरीषसम्भूतशरीरः, स्वर्गाधिपानां अन्तःपुरं द्रष्टुम् इच्छेत्, यत्र शशाङ्कशिरसः निवसन्ति? ततः जगदधिपाः, स्वगणैः सह, वाहनम् आरोह्य, क्षणं उक्तवन्तः—'एष शुद्धः तीक्ष्णः खड्गः कः आनयत्? कस्यार्थं अत्र स्थापितः?'। हस्तेन न धार्यः; किं वदामः? गणेषु तादृशस्य घोरायुधस्य कार्यम् नास्ति पर्वते। एष पाशः, कः बद्धव्यः? व्यर्थं मा कुरुत, जगदधिपानुगाः, स्थिता भवत। एवं वदन्तः, वीरकं रक्षकं, देवैः सह निरीक्ष्य, देवी उवाच—'वने, पर्वते, गुहाद्वारे, अग्निशालाप्रान्ते वा, जीवाधिपाः स्थिताः स्युः।' सः जलप्रपातेषु, पुष्पसरोवराणि वा, पर्वतगहनानि वा, वातवेगं वा, न प्रविशतु; यथेष्टं रक्षितः स्यात्। मन्दरस्य सुवर्णशिखरे, यत्र भूमिः सुवर्णरजःपुञ्जैः रञ्जिता, दिव्यवनं यत्र सुराः विचरन्ति, सः सर्वगुणसम्पन्नः, शोभायमानः, तत्र निवासयोग्यः आसीत्। मन्दरकन्दरस्य रम्यसरोवरे, जास्मिनपुष्पैः, पारिजातैः, कोमलपत्रैः, पद्मैः च, सिद्धनार्यः, विस्तीर्णनेत्राः, तस्य रूपरसं पिबन्ति। पर्वततनया, पुत्रस्नेहेन हर्षमिच्छन्ती, निमिषान्तरं वीरकं स्मृतवती; सः च, शुभं पुण्यक्षणं लब्ध्वा, अस्मिन जन्मनि तस्य पुत्रः अभवत्। सः क्रीडायाम् निमग्नः, न तृप्तिम् अयासीत्, यस्य स्वभावः सदा नूतनः; तस्य प्रतिक्षणं दर्शनहर्षः, दिव्यगीतानां रमणीयता, सखीनां नृत्यं च आसीत्। पर्वतगुहायाम्, सिंहनादेन गुञ्जमानायाम्, दीप्तरत्नैः अलङ्कृतायाम्, महान् सालवृक्षः साक्षी, नवतमालपुष्पसमूहैः चिह्नितवृक्षेषु, मृगाः यत्र विचरन्ति, सः दृश्यते। ताम्रपात्रे, पद्मं निरीक्ष्य, मातुः गोदाम् उपविष्टः, शुद्धः, निर्मलः, बाल्यविलासं विस्तारयन्, गणेशः, गणाधिपः, देवेषु हर्षदायकः क्रीडति। वनान्तरेषु, विद्याधरैः तस्य गुणाः गीताः, सः पिनाकधारिणः शिववत्, क्रीडायाम् विचलन्, गोकुलैः सह, जगत् प्रकाशयन्, सूर्यास्तमयपर्यन्तम्। ततः सूर्ये अस्तं गच्छति, पर्वते दूरस्थे, सः हृदयमध्ये प्रकाशमानः, मित्रभावं दर्शयति। ब्राह्मणैः सदा पूजितः, विघ्ननसस्य पुत्रः, सूर्यस्य मेरुशिखरे अस्तमयसमये, सहायं न दत्तवान्। लोकानां मध्ये, एषा व्यवस्था—श्रूयते, सूर्यः दिवसम् अनुगम्य, स्वजनान् पूरयन्, अधः गच्छति। एवं पर्वतशिखरे, दिव्यगणैः परिवृतः, मातुः स्नेहं लब्ध्वा, वीरकः, गणेशः, बाल्यविलासैः, जगत् हर्षयन्, दिव्यक्रीडायाम् रमते।