संसारव्यवस्थाया विधाने कृतमुत्तमं कर्मेति मुनयः समाचिन्त्य, कालस्य स्वरूपे हिमवद्वत्सन्देहं मनसि वहन्ति स्म। सत्यमेतदिति, यः कश्चित् कर्मसिद्ध्यर्थी स्यात्, सः सन्देहं प्राप्नोति; किं तर्हि महात्मनां विषयेऽपि एवं वा? जगतः प्रक्रमः विशेषेण तैः वाच्येच्छुभिः अनुगन्तव्यः, धर्मस्य हि ते प्रतिष्ठापकाः, अन्ये तु तस्य प्रमाणं स्वीकुर्वन्ति। एवं निश्चित्य, मुनयः शीघ्रं हिमालयं प्रति जग्मुः। तत्र तैः सादरं सत्कृताः हिमशैलः तान् मानयामास। ततो मुदिताः किन्तु कालाभावेन संक्षिप्तया वाचा प्राहुः—"पिनाकपाणिः स्वयमेव तव कन्यां वरणाय इच्छति। तस्मात् त्वं शीघ्रं यथा वह्नौ हविः समर्प्य आत्मानं शुद्धय, देवैः चिरं प्रतीक्षितं कर्मेयं साधनीयम्।" एषः प्रयासः लोकस्य मोक्षाय कर्तव्य इति मुनिभिः उक्ते, पर्वतः हर्षवशात् प्रत्युत्तरं दातुं न शशाक। तदा मेना, मुनीन् सादरं पूजयित्वा, स्नेहगद्गदया वाचा प्राह— "यदस्ति कन्याजन्मनः किञ्चिद् इच्छितं महाफलम्, तत्सर्वं समयेन सम्प्राप्तम्। कुलजातिवयःशोभासामर्थ्यसम्पन्नस्यापि, अननुज्ञातः कन्यादानं न युक्तम्। अयं च नग्नः, जटिलः, त्रिशूलधारी, कामदग्धः कामफलप्रदश्च। कथं तं भीषणं जामातरं पूजयेयम्?" इति। मुनयः सस्मितम् ऊचुः—"शङ्करस्य ऐश्वर्यं देवदानवैरपि स्वीकृतम्। येषां पदपद्मानि पूज्यन्ते, ते तुष्टाः भवन्ति; यत् रूपं तस्य युक्तं, तत् चिरं काङ्क्षितम्। कन्या तेनैव रूपेण तुष्टा तपस्यत्य् अतिदारुणम्, दिव्यान् व्रतान् च पूर्णयिष्यति। तस्मात् यावत् सा तत्र निरता, तावत् अस्माभिः सह स्थास्यति।" इत्युक्त्वा, पर्वतराजेन सह तत्र यत्र पार्वती तपस्यत्य्, तत्र जग्मुः। तस्याः तपः सूर्याग्निजयतेजसा दीप्तम्, मुनिभिः प्रशंसितम्। तं गर्वितां कन्यां स्नेहपूर्णया वाचा सम्बोधितवन्तः—"शर्वं विना अन्यं न काङ्क्षे; प्राणिषु तस्य ऐश्वर्यं क्रमशः प्रतिष्ठितम्, स एव परमश्रीदः। तस्य वीर्यम्, ऐश्वर्यं, कर्म च अतुलं महद्; यतः किञ्चिदन्यन्नोत्पद्यते, यश्च सर्वस्य कारणम्। अनाद्यन्तमस्य ऐश्वर्यं, तस्मिन् शरणं गतास्मि; स निःस्पृहः, निश्चलः, कालक्रमेणापि कस्यापि विरोधी न।" एवं देवीवचनं श्रुत्वा, मुनयः हर्षाश्रुपूर्णलोचनाः तां तपस्विनीं कन्यां परिष्वज्य, हृष्टाः मधुरया वाचा ऊचुः—"विस्मयकरं त्वं कन्ये, ज्ञानस्वरूपेव शुद्धा। त्वं सृष्टिपतेः शरणं प्रपन्ना, अस्माकं हृदयानि प्रमोदितानि। वयं तस्य देवस्य अद्भुतमिश्वर्यं जानिमहि। तव दृढनिश्चयस्य साक्षात्काराय आगता वयम्; शीघ्रं तवेष्टं साध्यते।" "यथा सूर्ये गते रत्नानां प्रभा पृथक् न दृश्यते, तथा त्वं गिरीशं विना स्ववर्णं त्यक्तुं न युक्ता। बहुभिः उपायैः तं वयं नयिष्यामः; अयं च कामोऽस्माकं हृदि अपि स्थितः। अतः त्वमेव सा विद्या, त्वमेव सन्मार्गः; शङ्करः अपि नूनं एतत् साधयिष्यति।" इत्युक्त्वा, मुनयः पर्वतकन्यया पूजिताः, गिरीशदर्शनाय हिमवतः महतीं गुहां प्रति प्रस्थिताः। गङ्गाजले निमग्नाः, कपीशकेशसंयुक्तजटाः, हस्तेषु मकरन्दप्लुतभृङ्गाः, मंदारमाल्यभूषिताः, ते पर्वतस्थलमुपेत्य शान्तमुनिवृन्दसंयुक्तं शङ्कराश्रमं ददृशुः। तत्र वनं सर्वतो निस्त्रंसितम्, सरितः अपि शान्ताः। तत्र सरःद्वारि दण्डिनं रक्षकमेकं दृष्ट्वा, मुनयः विनयेन मधुरया वाचा तम् अभ्यभाषन्त—"शङ्करदर्शनाय वयम् आगताः, स धर्माध्यक्षः त्रिनेत्रः; देवकार्येण प्रेषिताः अस्माकं प्रवेशः तव कृपया साध्यः।" स तान् मुनीन् सादरं प्रत्युवाच—"सः मन्दाकिनीं गतः, पश्चात्संध्या विधिं कर्तुम्। क्षणाद् त्रिशूलधारिणं द्रक्ष्यथ, ब्राह्मणाः।" इत्युक्ते, मुनयः कृतकृत्याः प्रतीक्षां चक्रुः। यथा चातकाः वृष्टिकाले जलदगर्जां प्रतीक्षन्ते, तथा ते अपि विधिं समाप्तवन्तः। तत्र वीरासनस्थले मृगचर्माच्छादिते, विनीतः कश्चन भूत्वा भूमौ उपविवेश। तदा वीरकः प्रभुं प्रियाश्रयं प्रति प्राह—"सप्तर्षयः त्वां द्रष्टुमागताः, प्रभो।" "तेषां दर्शनं विधेहि, ततः ध्यानं प्रविश," इति वीरकवचनात् महात्मा शम्भुः भ्रूविक्षेपेण प्रवेशानुज्ञां दत्तवान्। वीरकः अपि शिरसांकेन सप्तर्षीन् प्रवेशनाय आहूतवान्।