मदनः स्वेच्छया रमणीयैः उपायैः इन्द्रियगणं परिवृत्य, तथा चिन्तयन्, प्रजापतेः आश्रमं प्रति समीपमगच्छत्। स पृथिव्याः सारं गत्वा, सम्यग्वृक्षमञ्चं, शान्तैः स्थावरैः जीवमयैः संकुलं, उपगम्य तत्र स्थितवान्। तत्र पुष्पलताविलासैः विविधैः, गोपतेः शैलश्रेण्या, वृषरवैरव्याकुलं, नीलदुर्वाङ्कुरशोभितं स्थलम् अपश्यत्। तत्र स त्रिनेत्रस्य शोभनं आसनं ददर्श—यः द्वितीयचित्तः, वीरः, वीरलोकपतिः, ईशानवद्विभ्राजमानः। तस्य केशा जाज्वल्यमानकुङ्कुमकिसलयवर्णाः जटाजूटाः, हस्ते दण्डधारी, शान्तः, उग्रः, अशुभाभरणभूषितः आसीत्। तदा स कमलदलनिमीलितलोचनः, समाहितः, नासाग्रदृष्ट्या स्थितः, सुप्तवत् स्थितवान्। तस्य उत्तरीयं सिंहचर्म निर्मलम्, श्रोत्रयोः उन्नतानां फणिनां भूषणैः शोभितम्, सुवर्णनिःश्वासः स्रवन् आसीत्। जटाजूटाः कपोलपर्यन्तं लम्बमानाः, वासुकिना नाभिपर्यन्तम् अलङ्कृताः, कम्पमानाः, चुम्बिताः च। तस्य प्रणिपातेन संयुक्तकरयोः नासाग्रपर्यन्तं नागभूषणं बद्धम्, एवं मदनः शंकरं समीपमागत्य ददर्श। ततः वृक्षेषु भ्रमरगुञ्जितं आश्रित्य, मदनः शम्भोः श्रोत्रमार्गेण मनसि प्रविवेश। शङ्करः तं मधुरनादं श्रुत्वा, मदनसम्बन्धिनं, दक्षकन्यां प्रियतमानां स्मृत्वा, रमणीयभावनां चिन्तयामास। तदा शिवस्य निर्मलध्यानं शनैः शनैः क्षीणं जातम्, लक्ष्यरूपेण दृश्यते स्म। ततः तत्रैव प्रविष्टः, विघ्नैः संच्छन्नचित्तः, देवाधिपः मदनस्य विकारं प्रविवेश। क्रोधेन किंचित्स्पृष्टः, धूर्जटिः धैर्यमाश्रित्य मदनं निराकृत्य, योगयत्नेन निमग्नः स्थितवान्। तदा तद्विमोहमोहितः मदनः, कामरूपधारी, दुर्ज्ञेयस्वभावः, दोषयुक्तः, महाबुद्धिः, दीप्तिमान् अभवत्। हृदयात् स निर्गत्य, तृष्णाविषयमूर्तिः भूत्वा, बहिर्भूमिं प्राप्तः, मकरध्वजः तत्र स्थितवान्। तं सः साह्येन मित्रेण सह, मधुनाऽपि, अनुसृत्य, मृदुवायुसंवाहितं आम्रकुसुमसञ्चयं दृष्ट्वा, मदनः मकरध्वजः शीघ्रं हरस्य वक्षसि मोहकं पुष्पसञ्चयं मोहननामकं बाणं ससर्ज। स महान्, प्रसिद्धः, भीमः, विमोहनाख्यः पुष्पबाणः, निर्मलं हृदयं तीक्ष्णतया पतितः। तदा तस्य हृदयं इन्द्रियगणे विदारिते, भवलोकपतिः अपि स्थितप्रज्ञत्वे मदनाभिमुखः कम्पितः। तदा तं भावप्रवाहं अनुभूय, आत्मन्यधिकारं दृष्ट्वा, विविधानि वाक्यानि, विघ्नसमुत्थानि, उवाच। ततः क्रोधाग्निना, भीषणः शब्दः सञ्जातः; तस्य वदने तृतीयं नेत्रं ज्वलनदीप्तिमान् आविर्भूतम्। रुद्रः, विकटमूर्तिः, लोकसंहारकालवत्, तं तृतीयनेत्रं मदनस्य समीपे उद्घाटितवान्। तस्मात् नेत्रात् निर्गतस्फुलिङ्गात्, सुरजनविलपिते, मदनः, मानदर्पदमनः, क्षणेन भस्मसात् कृतः। एवं तम् भस्मीकृत्य, हरनेत्रसमुत्थितः अग्निः, लोकदाहाय प्रवृद्धः, तस्य भीषणशब्दस्य दाहशक्तिं जानन्, जगद्व्याप्तः। तदा लोकहितार्थं, भवेण सः अग्निः आम्रवृक्षे, वसन्ते, शशिनि, पुष्पेषु च अन्यत्र विभागः कृतः। स कामाग्निः भ्रमरेषु, कोकिलमुखेषु, विविधरूपेण निवेशितः; तथा हरः स्वयम् अपि बाह्यतः अन्तरतः च कामबाणैः विदारितः। तं विभक्तं, बहुषु रूपेषु स्थितं, जगद्व्यापिनं, निवारयितुं अशक्यं, सर्वत्र व्याप्यमाणं दृष्ट्वा, सः योगी, संगमाभिलाषेण हृदयपूरितः, स्नेहेन दग्धः, अहर्निशं तप्तः, भीषणः, दुःखयुक्तः अभवत्। हरशब्दज्वालया स्मरं भस्मीकृतं दृष्ट्वा, रतिः, मधुसख्या सह, भीषणं रुदती। तदा महता विलापेन, मधुना सान्त्विता, चन्द्रमौलिना शरणं प्रपेदे। आम्रलतान्तर्गता, भ्रमरैः अनुयता, पत्रवृक्षैः आवृता, कोकिलसखा अभवत्। रतिः, कुण्डलितकेशपाशं बद्ध्वा, शुभगन्धिस्मरभस्मना देहम् अनुपूज्य, जानुपातेन भूमिं गत्वा, चन्द्रशेखरं प्रति उवाच— “नमः शिवाय मनोमयाय, विश्वात्मकाय, अद्भुतमार्गाय, नमः। देवैर्नित्यपूजिताय, भक्तवत्सलाय, भवाय, कामदहनाय, नमः। मायामदनाश्रयाय, स्वाभाविकशुद्धाय, अमेयगुणालयाय, सिद्धाय, सनातनाय, नमः। आश्रयाय, धर्माय, उग्रगणसेविताय, जगत्सम्पद्विधात्रे, भक्तकामदाय, नमः। क्रियासंभवाय, अनन्तरूपाय, अनिवर्तितक्रोधाय, शशाङ्कलाञ्छनाय, नमः। अनन्तलीलाय, वृषवाहनाय, त्रिपुरविनाशनाय, महौषधाय, बहुरूपाय, नमः। कालाय, कलाय, कालकलातीताय, चराचरगुरवे, सृष्टिचिन्तकाय, नमः।” एवं रतिः दुःखार्ता, शिवं स्तुत्वा, तस्य करुणां प्रार्थयामास।