कामफलाभिलाषेण बुद्धिमन्तः अपि कामेन ह्रियन्ते, यतः स्त्रीणां कुलोत्कृष्टायां द्विविधा जातिः परिगण्यते। इह च परत्र च पतिसंपादनात् एव सुखं श्रूयते; किन्तु स्त्रीभ्यः पतिसंपादनं दुर्लभं, अतः अधर्मिष्ठः अपि पतिः भाग्यशाली इति मन्यते। स्त्री गुणहीना सति पतिं न लभते, धर्मः साधनरहितः, स्नेहः च फलेन जायते। धनं स्त्रीणां पत्युः जीवितपर्यन्तं तिष्ठति; तु या निर्धना, दुरारूपा, मूढा, सर्वलक्षणविहीना— पतिः स्त्रियाः सदा श्रेष्ठदेवतया कथ्यते; किन्तु, हे देवर्षे, यथा त्वया उक्तं, सा पतिं न प्राप्तवती। एषा विपद् अनुपम्या, अनन्ता, दुःसहा च; चराचराणां सृष्टौ एषा चिन्ता व्याप्यते, हे मुनिश्रेष्ठ। सः न जातः इति श्रुत्वा मम मनः व्याकुलं जातम्; एषः शुभाशुभयोः प्रकाशकः मनुष्येषु देवेषु च। हस्तपादयोः चिह्नं निश्चितम्; एतत्, हे मुनिश्रेष्ठ, त्वया उक्तं, "उर्ध्वहस्त" इति नाम्ना प्रसिद्धम्। "उर्ध्वहस्त" सदा याचकानां लक्षणं; न तु भाग्यशालिनां, पुण्यशालीनाम्, अदातारां च। त्वया उक्तं, अस्याः पादयोः छाया शुभा, किन्तु पतिव्रता नास्ति; तत्र अपि, हे मुनि, नः कल्याणस्य आशा न दृश्यते। अन्यानि च शरीरलक्षणानि विविधं फलप्रदर्शकानि; एवं दुःखार्तः पर्वतः मौनं उपगम्य स्थितः— तदा देवैः पूजितः नारदः स्मितपूर्वकं प्रोवाच—"यत्र महोत्सवकारणं तत्र त्वं दुःखं भाषसे।" त्वं मोहं आपन्नः, हे महापर्वतः, यतः वचनस्य अर्थः न केवलः; मत्तः रहस्ययुक्तं उपदेशं शृणु। हे महापर्वतः, यदुक्तं मया, तन्मनसा विचिन्तय; देवी पतिं न प्राप्तवती, यथा मया उक्तं, हिमाचल। सः न जातः—महादेवः, भूतभव्यभविष्ययोः कारणम्; शरण्यः, नित्यः, आचार्यः, शङ्करः, परमेश्वरः। ब्रह्मा, रुद्रः, इन्द्रः, मुनयः च जन्मगर्भजरामार्गेण पीडिताः—सर्वे तस्य परमेश्वरस्य क्रीडनकानि, हे पर्वतः। जगन्नाथः स्वेच्छया ब्रह्माण्डात् उदितः; तस्य विनाशः नास्ति, स्थावरान्ते अपि। देहधारिणां जन्ममरणयोः केवलं देहः विनश्यति; आत्मनः तु नाशः नास्ति। अयं लोकः ब्रह्मादिस्थावरान्तः जन्ममरणदुःखेन पीडितः, अनवरतं परिभ्रमति। महादेवः अचलः, धीरः, अजातः, जनकः, अजरः; सः एव अस्याः पतिः भविष्यति, जगन्नाथः, निर्भयः। यच्च मया उक्तं, "लक्षणरहिता"—तस्य यथार्थं शृणु। लक्षणं दिव्यचिह्नं, अङ्गेषु स्थितं, आयुः, धनं, श्रीः च फलदायकम्। अनन्तामेयं भाग्यं तु, हे पर्वतः, देहे न लभ्यते चिह्नम्। अतः, हे बुध, अस्याः देहे लक्षणं नास्ति; यदपि उक्तं मया, "उर्ध्वहस्तता"— एषा भगवत्याः उर्ध्वहस्तता सदा वरप्रदायिनी; सा देवानाम्, असुराणाम्, मुनिनां च कामदायिनी भविष्यति। यच्च पादयोः प्रभा च व्यभिचारिणी इति उक्तं, तस्य अपि शृणु, हे पर्वतराज। अस्याः पादौ पद्मसदृशौ, शुभनखैः शोभमानौ, देवासुरमुकुटमणिप्रभया प्रतिबिम्बितौ। विविधवर्णमुकुटैः उपरि नमन्तः देवासुरा, तस्याः पादयोः प्रभां पश्यन्ति; सा जगन्नाथस्य पत्नी, वृषध्वजस्य, हे पर्वतः। सा सर्वलोकजननी, भूतभव्यभविष्यस्य कारणम्; एषा शिवा तव देशे पुण्यार्थम् अवतीर्णा, हे पावन। अतः, तां शीघ्रं पिनाकिनः सह यथान्यायं संयोगय, हे श्रेष्ठपर्वतः। अत्र देवतानां महान् कार्यः वर्तते, हे हिमवत्; एवं सर्वं नारदवचनं श्रुत्वा, पर्वतराट्— तस्मिन्नेव काले मेनापतेः मनसि पुनर्जन्मस्मरणमिव जातम्; सः हृष्टः सन् नारदं उवाच। "भगवन्, त्वया अहं घोरान्निरयात् उद्धृतः; पातालात् उद्धृत्य सप्तलोकाधिपतिं मां कृतवानसि।" "अद्य, हे मुनिश्रेष्ठ, त्वया अहं हिमाचलः इति प्रसिद्धः; त्वया शतगुणं हिमाचलात् अधिकं प्राप्तवानस्मि।" "आनन्देन, हे महर्षे, मम हृदयम् आकृष्टम्; कर्तव्यविभागः अपि न ज्ञायते।" "त्वदादीनां दर्शनं सदा फलदायकम्, हे मुनिश्रेष्ठ; स्वयम्भुवः केवलं त्वद्वत्सु वसन्ति इति मुनिभिः उक्तम्।" "मुनिदेवेषु अहं पापकर्ता; किन्तु, अस्मिन्नेव विषये, भवता आदेशः मयि दीयताम्।" एवं हृष्टः पर्वतराजः उक्त्वा, नारदः प्रत्युवाच—"सर्वं कृतम्, हे नाथ।" "देवानां विषये यत् कार्यम्, तत् तव अपि महान्; इति उक्त्वा नारदः शीघ्रं स्वर्गं जगाम।" सः देवानां निकेतनं गत्वा महेन्द्रं ददर्श; तत्र स मुनिः महतीं पीठिकां आसाद्य उपाविशत्।