यावद् युग्मं न सम्पद्यते तावद् दैत्यान् हन्तुं न शक्यसे; ततः तपः कृत्वा सर्वं सिद्ध्यसि। देवी, व्रतानि पूर्णानि यदा उमाप्रकाशः सम्पद्यते, तदा शैलजा स्वं स्वरूपं पुनः प्राप्नोति। तदा भवानी अपि त्वया सह एकत्रिता भविष्यति; उमायाः अंशेन संयुक्ता त्वं भवानी रूपा भविष्यसि। तदा, एकांशा नाम्नी, अनेकवर्णा विविधरूपा, सर्वकामप्रदायिनी, जगत् त्वां पूजयिष्यति। ब्रह्मविदः त्वां गायत्रीं ओंकारमुखीं वदन्ति; बलवन्तः महाभूपालाः त्वां सम्मानयिष्यन्ति। त्वं भूमिः लोकमाता, शैवी शूद्रैः पूजिता; ऋषीणां धैर्यं, अचलं, नियमिनां दया च त्वमेव। उपायार्थिनां महान् उपायः, संशयः च त्वं; धर्माधर्मविवेकिनां नीति, वस्तुषु विवेकः, जीवेषु प्रयत्नः, हृदयं तृष्णा च त्वमेव। सर्वजीवानां मोक्षः, सर्वदेहिनां पथः, रमणीयानां मनसां सुखम्, जीवेषु स्नेहः त्वमेव। सत्यवतां कीर्तिः, पापकृतां शान्तिः, सर्वजीवानां मोहः, यज्ञिनां लक्ष्यं त्वमेव। त्वं समुद्राणां महान् तीरः, क्रीडायाम् रमसे; रात्रिः त्वं, प्रियकण्ठालिङ्गनप्रदा। एवं देवी, विविधरूपा, जगति पूज्यसे; ये त्वां स्तोष्यन्ति, वरप्रदायिनी, ये त्वां पूजयिष्यन्ति— ते सर्वकामान् अवश्यं प्राप्स्यन्ति, नात्र संशयः। एवं संबोधिता रात्रिदेवी, अञ्जलिं कृत्वा, ‘एवं भवतु’ इति प्रत्युवाच। ततः शीघ्रं हिमवतः महागृहं गत्वा, रत्नदीवारचिते महाप्रासादे— सा मेनां ददर्श, शुक्लपद्ममुखीं, किंचित् कृशां, स्तनभारात् नमितां। महान् औषधिगणैः परिवृतां, मन्त्रराजेन सेवितां, सुवर्णकवचैः जीवनरक्षार्थं भूषितां, रम्यरूपां। नानारत्नदीपप्रभया दीप्तां, महान् कान्त्या सम्युक्तां, कलाविशारदैः सेवकैः सेवितां। शुद्धचीनपटविस्तारैः शोभितां, उज्ज्वलशय्याप्रच्छदैः, सुरभिसुगन्धधूपैः, सर्वसंपद् युक्तां। ततः दिवः शनैः गच्छति, रात्रिः दूरगता, मेना महागृहे नवबलसुखेन जागरणं प्राप्नोत्। अधिकांशजनाः सुप्ताः, निद्रारूपैः सेविताः, शशिनः प्रकाशे, पक्षिणः रात्रौ विहरन्ति। प्राङ्गणे रात्रिचरैः परिवृताः, सुभगजनैः कण्ठालिङ्गनैः संलग्नाः। अल्पचेष्टायाम् उद्भूतायां, मेनायाः पद्मनयनयोः रात्रिः प्रविष्टा, अद्भुतसुखयुक्तं युग्मं ददाति। शैल्यजनन्याः उन्मत्त्यै शनैः रात्रिः गर्भं प्रविश्य, अतुलजननं कदा स्यात् इति चिन्तयामास। रात्रिः गुहावने देविगृहं विभूषयामास; ततः शैलपतिस्नुषा जगतां मोक्षकारणं अभवत्। ब्रह्ममुहूर्ते, सौभाग्यवती गुहायां कन्यां प्रसूतवती; तस्यां जातायां, स्थावरजङ्गमाः सर्वे प्रहृष्टाः। सर्वलोकवासिनः हृष्टाः, नरकस्थाः अपि स्वर्गसमं सुखं प्राप्नुः। क्रूराणां मनांसि शान्तानि, देहिनां हृदयानि प्रशान्तानि; तदा ताराणां कान्तिः अत्यधिकं वर्धिता। वनस्पतयः मधुरफलानि ददुः, माल्यं सुरभितं अभवत्; आकाशः निर्मलः शुद्धः। वायुः स्पर्शे सुखदः, दिशः परमं रम्याः; ऋतवः फलेन पूर्णगुणाः शोभन्ते। भूमिदेवी धान्यहारैः आवृताः; दीर्घकालं तपः कृतं शुद्धचित्तैः मुनीभिः तदा फलितम् अभवत्; विस्मृतशास्त्राणि पुनः प्रकटितानि। पुण्यतीर्थानां कान्तिः तदा परममंगलम अभवत्; आकाशे अमराः सहस्रशः दिव्ययानैः उपस्थिताः। इन्द्रसहिताः वारुणवाय्वग्न्यादयः हिमवति पुष्पवृष्टिं कृतवन्तः। मुख्यगन्धर्वाः गातुम् आरभन्त, अप्सरसः नृत्यन्ति; मेरु आदि महान् पर्वतान् अपि हृष्टाः। महोत्सवागमने, देवाः प्रसारितहस्ताः, समुद्राः, नद्यः, सर्वे एकत्र समागच्छन्। हिमवान् जगति चराचरैः उपासितः, सेवितः, शरणं गृहीतः, पर्वतानां श्रेष्ठः अभवत्। उत्सवम् अनुभूय, देवाः स्वस्थानानि अगच्छन्, नागगणैः, गन्धर्वैः, पर्वतक्रीडितैः सह। ततः शैलपुत्री देवी, पूर्वकर्मफलात्, शनैः अग्निसंपन्नैः विदुषः ज्ञानं प्राप्नोत्। शोभा, श्री, जागरणेन, त्रिलोक्यां हिमालयकन्या सर्वमंगलचिह्नयुक्ता जातवती। तस्मिन्नेव काले, इन्द्रः स्वकार्यसिद्ध्यर्थं नारदं देवपुज्यं स्मरन्। इन्द्रस्य कामं ज्ञात्वा, स भाग्यवान्, हृष्टः, महेन्द्रालयं प्राप्तवान्।