इन्द्रादयः सर्वे देवा इच्छितसिद्धये मनः संस्थाप्य तत्र स्थिताः, स्तुतिभिः ब्रह्माणं सम्पूजयन्तः तं परमप्रीणितवन्तः। तदा वरदः ब्रह्मा, वामहस्तेन संकेतं कृत्वा, अमरान् इदं वचनम् उवाच— "किं कारणं या स्त्री भूषणानि परित्यज्य पत्युः वियुक्ता तिष्ठति?" इति। "हे इन्द्र, तव पद्ममुखं म्लानं सन्निविष्टं, तेन त्वं न शोभसे; यथा वह्निरपि दारुवियुक्तः धूमेनावृतः न प्रकाशते। यः पर्वतः दीर्घकालं दावाग्निना दग्धः तस्य तृणराशिना आच्छादितस्य शरीरं मृत्युरोगग्रस्तमिव, तथैव त्वं अद्य न दीप्तिमान्।" "यः चन्द्ररूपधारी, त्वं इव, यष्ट्या इव आलम्ब्य क्रमशः आकृष्टः, भयभीतः इव किं वदसि? दैत्यराजकृतयुद्धे रिपुणा विदारितः त्वदीयः देहः वह्निना शुष्कीकृतो वरुणस्येव। पश्य स्वदेहं रक्तहीनं पतितं, हे वात, त्वं खङ्गाग्रहतः मूढः इव। हे धनद, कुबेरपदं त्यक्त्वा किम् अधः शीर्षा तिष्ठसि? त्रिशूलपाणयः रुद्राः अपि वीर्यं नष्टवन्तः।" "केन अस्माकं बलं निरुद्धं? इति ब्रह्मणा पृष्टाः, ब्रह्मणः पृष्ठानुगाः देवा प्रत्युवाचुः। वाक् प्रधानत्वात् वायुम् प्रेरयामास; इन्द्रादिभिः प्रेरितः स वायुः चतुर्मुखं ब्रह्माणं प्राह— 'त्वं सर्वं चलाचलम् अवगच्छसि। इन्द्रः स्वसैन्यैः सह क्षणमात्रेण शतशः दैत्यैः बलात् पराजितः।' 'त्वया स्थापिताः यज्ञाः लोकस्थैर्यार्थं, ऋषयः वेदश्रुतफलाकाङ्क्षिणः तव विधानानुसारं यज्ञान् अकुर्वन्। यज्ञभोक्तृणां स्वर्गः सदा तव वशे आसीत्, किन्तु एकदा पृथिव्याः समः बलवान् दैत्यः विमानवासिनां गणान् एकेनैव कृत्येन जघान। त्वया सर्वगुणैः परमोत्कर्षः प्राप्तः, पर्वतराजः हविर्भिः किरीटितः तेजस्वी देवालयः दिवि नित्यदीप्तः कृतः।' 'शिखरैः भूषितः स पर्वतः देवविहारयोग्यः दैत्येन आक्रान्तः, तत्र गुहाः रत्नैः पूरिताः, तेन बहवः दानवाः शरणम् प्राप्ताः। तस्मादसुरस्य भीत्या देवाः क्लान्तदेहाः पलायिताः; स पर्वतः दीर्घकालं शुद्धप्रभया दिशः पूरयन् तेनासुरेण उपभुक्तः।' 'त्वया कृतं दिव्यास्त्राणां श्रेष्ठं वज्रं, तेन दैत्यदेहं शतानि विदार्य, मूढबुद्धेः चित्तमिव विदारितम्। युद्धे बाणैः विद्धाः स्मः, द्वारपालैः निर्दिष्टाः, महता प्रयत्नेनैव अमरारिणः समीपं प्राप्ताः।' 'दैत्यसभायाम् आकृष्टाः अस्माभिः तत्र उपवेशनम् कृतम्; दण्डधारिणः मौनिनः अस्मान् उपहसन्ति, अन्ये च हसन्ति। त्वं सर्वेषु कार्येषु महताम्, किन्तु अल्पवक्ता; शास्त्रानुसारं वद, हे अमराः, दानवाः तु बहुवक्ता।' 'एषा दानवराजस्य सिंहस्य सभा, न तु इन्द्रस्य; अयं अनियमनिष्ठः। तस्मात् दानववाक्यैः तस्य सेवकाः पुनः पुनः अस्मान् उपहसन्ति।' 'ऋतवः साकाराः सदा तं रात्रौ दिवा च पूजयन्ति; पापेन भीता अपि कदापि तं न परित्यजन्ति। गन्धर्वकिन्नरैः गीतैः तस्य प्रासादेषु सदा सङ्गीतं गायते, यत्र लयतालज्ञाः संगीतविदः सन्ति।' 'सः मित्रादिषु युक्तायुक्तैः उपायैः श्रेष्ठत्वं हीनत्वं वा दर्शयति; शरणागतान् त्यजति, सत्यप्रतिज्ञां परित्यजति।' 'एवं वा, अथवा सर्वथा, तस्य अनुशासनहीनता कः वर्णयितुं समर्थः? केवलं सृष्टिकर्ता तत्र परमधिकारवान्।' एवं कथयित्वा वायुः तुष्णीं बभूव, देवकृत्यं शान्तया वाचा निवेद्य। तदा भगवतः ब्रह्मणः स्फुरितस्मितमुखः देवगणान् संबोधितवान्— 'तारकः दैत्यः न केनचिद् देवदानवैः वध्यः; न च त्रिषु लोकेषु कोऽपि मानवः जातः यः तं हन्तुं शक्नोति।' 'वरदानप्रसादेन तं निगृह्य, तपसा तेन त्रैलोक्यदाहकः राजा जातः। स दैत्यः सप्ताहात् बालकहत्यै वरं याचितवान्; तस्मात् सप्ताहे एकः बालकः शङ्करात् प्रथमः जातः भविष्यति।' 'स एव तारकस्य वधकर्ता सूर्यसमानतेजाः भविष्यति; अद्य शङ्करः पत्न्याः वियुक्तः। हिमाचलतनया सा देवी भविष्यति, तस्मात् सुतः जातः वह्निवत् प्रकटिष्यते।' 'सा देवी तं पुत्रं जनयिष्यति, तस्य आगमे तारकः नष्टः भविष्यति; मया उपायः प्रदर्शितः।' 'अधुना तस्य शक्तेः शेषं विभजध्वं, अविचलितचित्तैः अल्पकालं प्रतीक्षध्वम्।' एवं पद्मयोनिना उक्त्वा, देवाः प्रणम्य स्वस्वस्थानानुसारं तस्मात् निर्जग्मुः। तेषु गतेषु, ब्रह्मा जगतां पितामहः आद्यां रात्रिं स्मरन् तां देवीम् आह्वयत्। तदा सा शुभा रात्रिः एकाकिनी ब्रह्माणं उपससार; तां दृष्ट्वा ब्रह्मा उज्ज्वलवपुषीं देवीम् इदं वचनम् उवाच— "हे शुभे, देवकार्यम् अभूत् महदिदानीं; तत् कर्तव्यम् त्वया। अस्य कार्यस्य निर्णयं शृणु।" "तारकः नाम दैत्यराजः अमरारिणः अजेयः; तस्य विनाशाय भगवान् पुत्रं जनयिष्यति।" "स पुत्रः तारकस्य वधकर्ता भविष्यति; शङ्करस्य पत्नि या सती दक्षकन्या आसीत्, सा किञ्चिदन्यकारणेन पितरं कुपिता, हिमवतः कन्यत्वेन लोकार्थाय अवतीर्यते।