यदा अमराणां युद्धाय दानवसेना बहुशस्त्रध्वजसमन्विता समारभ्य अभिमुखी अभवत्, तदा दिव्यदूतः वायुः असुराणां निकेतनं प्रविश्य तत्र स्थितं दानवसमूहं दृष्ट्वा तत्कारणं इन्द्राय निवेदयितुं गतवान्। स महात्मनः महेन्द्रस्य दिव्यसभां सम्प्राप्तः, तत्र देवमध्ये उद्भूतं विषयं उद्घोषयामास। तस्य श्रवणात् देवाधिपः इन्द्रः नेत्राणि निमील्य, उचितकाले बृहस्पतिं इदं वचनं अब्रवीत्—"सुरदानवयोः युद्धसंभवः समीपः। अस्मिन्कारणे किं कर्तव्यं? नीत्या उपायैः सह मे वद।" महाबुद्धिः बृहस्पतिः इन्द्रवचनं श्रुत्वा प्रत्युवाच—"यथा श्रुतं, नीतिः सन्ध्या आरभ्यते। चतुर्विधा सेना ध्वजसमन्विता। विजयं इच्छतां नित्यं नीतिः—सन्धि, भेद, दान, दण्ड—एते उपायाः। किन्तु ये लोभिनः, एकसंकल्पाः, तेषु न सन्धिः न भेदः न दानं सफलं। ये बलात् हरन्ति, तेषु केवलं दण्डः उपायः। यदि ते मन्यसे, बलमेव उपायः।" इन्द्रः, सहस्राक्षः, सभायाम् अमराणां समीपे विचार्य, इदं वचनं अब्रवीत्—"शृणुत सर्वे स्वर्गवासी। युष्माकं यज्ञभोगित्वं दिव्यवंशः, स्वमहिम्नि स्थिताः, लोकरक्षणनिरताः। युद्धाय सज्जीकरणं क्रियताम्, सेना संगृहीतव्या, शस्त्राणि प्रस्तूयन्तां, शस्त्रदेवताः पूज्यन्ताम्। रथवाहनानि विमानानि सिद्ध्यन्तां, यमः सेनापतिः नियुक्तः, दिव्यसेनाः शीघ्रं संगृहीताः।" एवं उक्ते, देवश्रेष्ठाः दशसहस्राश्वयुक्तं रथं सुवर्णघण्टाविभूषितं संगृहीतवन्तः। स रथः, मतलिना समारोपितः, देवदानवैरजितः, अद्भुतगुणसमन्वितः अभवत्। यमः महिषमारूढः, भयंकरसैन्यसमवृतः अग्रे स्थितः। अग्निः विनाशकालोत्पन्नज्वालासमभिव्याप्तः, अजमारूढः शूलधारः सज्जः अभवत्। वायुः वेगसमन्वितः, नागराजमारूढः अंकुशधारः, वारुणः स्वयं उपस्थितः। राक्षसाधिपः, व्योममार्गे गतः, तीक्ष्णखड्गधारी, मनुष्यारथमारूढः युद्धाय सज्जः। धनाधिपः, गदायुक्तः, सिंहवाहनरथमारूढः। चन्द्र, सूर्य, अश्विनौ चतुर्विधसेनया सह। त्रिलोकविजित्या इन्द्रसेना, त्र्यत्रिंशत्कोटिदिव्यगणैः समन्विता। हिमशोभितच्छत्रपुष्पमालाविभूषितः, कुमकुमचिह्नदीप्तः, मुक्तासमूहक्रीडितकपोलः, रम्यरूपः अभवत्। स महान् ऐरावतगजमारूढः, दिव्याभरणवस्त्रधारी, वज्रसमानविस्तीर्णः, सर्पकङ्कणविभूषितः, रम्यः, सभायां इन्द्रः सहस्राक्षपादपुजितः, अश्वगजसमूहवृतः, श्वेतच्छत्रध्वजधारी, दिव्यः अभवत्। अप्राजितशूलसमन्विता सेना, विविधशस्त्रायुधवीरैः शोभिता, अश्विनौ, मरुतः, साध्याः, पुरन्दरः समैः संगृहीता। यक्षराक्षसगन्धर्वाः, विविधदिव्यायुधधारिणः, समवेत्य, दैत्याधिपं आक्रमन्। किन्तु तेषां शस्त्राणि तस्य वज्रपर्वतसदृशशरीरं न विदारयितुं शमम्। ततः तारकः दैत्याधिपः रथात् उत्क्षिप्य, हस्तपादाभ्यां कोटिशः देवान् हत्वा, अवशिष्टसेना भयात् पलायिता। शस्त्राणि दिशः च परित्यज्य, देवाः विकीर्णाः। तान् पलायमानान् दृष्ट्वा तारकः दैत्येभ्यः इदं वदति—"देवान् मा हन्यत, दैत्याः। वज्राङ्गं शीघ्रं मम प्रासादं आनयत, यथा स बन्धितान् देवान् पश्येत्।" ततः दैत्यः इन्द्रादीन् लोकपालान् युद्धे दृढैः बन्धनैः बध्नाति, गोपालः गान् यथा। पुनः रथं आरोह्य, स्वगृहं पर्वतशिखरं सिद्धगन्धर्वसमूहनिनादितं अगच्छत्। ततः पुलस्त्यः उवाच—द्वारपालः श्वेतवस्त्रधारी, भूमिं जानुभ्यां स्पृशन्, हस्तेन मुखं आवृत्य, दैत्यराजं सूर्यसमूहसदृशतेजसा शोभमानं उपगच्छत्। स द्वारपालः, स्पष्टसुसंक्षिप्तवचनैः, दैत्यराजं प्रति अब्रवीत्—"कालनेमिः देवान् बध्नित्वा द्वारे स्थितः, इदं निवेदयति—'एते बन्धिताः कुत्र तिष्ठन्ति, केन?'" दैत्यः द्वारपालवचनं श्रुत्वा प्रत्युवाच—"यत्र इच्छन्ति तत्र तिष्ठन्तु; मम गृहम् त्रिलोकः।" किन्तु केवलं वासवः विमुक्तः भवेत्, शिरः मुण्डितः, श्वेतवस्त्रधारी, श्वपदचिह्नितः। एतद् कृतं, देवाः दुःखितचित्ताः, शरणं गन्तुं पद्मजं जगद्गुरुम् उपगच्छन्। गभीरदुःखेन, तं समीपं गत्वा, शिरः भूमौ नत्वा, गुणयुक्तैः वाक्यैः पद्मासनं स्तोतुम् आरभन्त। देवाः ऊचुः—"नमस्ते ओंकारमूलाय, सृष्ट्यादिमूलाय, अनन्तविविधविश्वकारणाय, मूलोत्पन्नाय, संहारहेतुसंकल्पाय, सत्स्वरूपाय नमः।