ततः स तेजसा नित्ययुक्तेन पाशेन सहस्राक्षं बबन्ध, यथा मृगपशुः शिकारी मातरं प्रति तमानीय। तस्मिन्नेव काले ब्रह्मा महातपस्वी च कश्यपस्तत्रागच्छतां, यत्र निर्भयौ माता च पुत्रश्च स्थितौ। तौ दृष्ट्वा ब्रह्मा कश्यपश्चोचतुस्तं प्रति— “मम पुत्र, इन्द्रं मुञ्च; तव किं तेन प्रयोजनम्?” इति। “मान्यस्य निन्दा मृत्युरुच्यते पुत्र; यस्तव हस्तात् मम वचनेन विमुक्तः, स मृत एव स्यात्। परोपकारात् विमुक्तोऽपि रिपुः रणाङ्गणे प्रतिदिनं मृतवत् भवति।” इत्येवं श्रुत्वा वज्राङ्गः प्रणम्य उवाच— “मम तेन किं कार्यम्? मातृाज्ञा मया पूर्णा। त्वं देवानामसुराणां चेश्वरः, पूज्यश्चासि महापितामह; तव वचनात् शतक्रतुम् मुञ्चामि। भगवन्, मम तपः निर्विघ्नं प्रवर्त्ततामिति तव प्रसादेन।” इत्युक्त्वा स तुष्णीं बभूव। तूष्णीम्भूतं दैत्यं दृष्ट्वा ब्रह्मा वचनमुवाच— “तपस्व्यसि, मा शुचः, ममाज्ञायामवस्थितो भव।” “एषा चित्तशुद्ध्या जन्मनः फलसम्पत्तिः सम्पूर्णा।” इत्युक्त्वा पद्मयोनिः विशाललोचनां कन्यां ससर्ज। विवाहार्थं तां कन्यां पद्मसम्भवः वराङ्गीति नाम कृत्वा तस्मै दत्तवान्, ततोऽपि कन्यापिता जगाम। वज्राङ्गस्तया सह वनं तपस्यर्थं जगाम; स दैत्यपतिः सहस्रवर्षाणि उत्तानबाहुः तपः चकार। कालः स पद्मलोचनः शुद्धचित्तः महातपस्वी तावत्कालं शिरसा अधः स्थित्वा पञ्चाग्निमध्ये तस्थौ। स निराहारः घोरं तपः कृत्वा तपःसमूहः अभवत्; ततः सहस्रवर्षाणि जले निमग्नः वासं चकार। जले प्रविष्टे तस्मिन् तस्य भार्या महाव्रता तस्याः सरसः तीरे मौनं स्थित्वा तिष्ठति स्म। सा दीप्तिमती स्त्री निराहारा घोरं तपः प्रविश्य तत्रैव तस्थौ; तस्यां तपस्यन्त्यां इन्द्रः भीतिं ससर्ज। ततः इन्द्रः कपिमूर्तिं धारयित्वा तस्मिन् महाश्रमे गत्वा, बलवांश्च हव्यपात्रं पुष्पपात्रं च बलात् आकर्षयामास। पुनः सिंहमूर्तिं धारयित्वा तां रमणीं त्रासयामास; ततोऽपि सर्परूपं कृत्वा उभे पादे दंशयामास। किन्तु तस्याः तपोबलात् सा न चचाल; पाकशासनः तां नारीं नानाविधैः भीतिभिः पीडयामास। वज्राङ्गस्य भार्या तपः न त्यक्तवती, पर्वतम् एव दोष्यं मन्यन्ती शप्तुं प्रववृते। तस्याः शप्तुं प्रवृत्तायाः पर्वतः मानुषरूपं धारयित्वा तां सुन्दरीं उन्नतस्तन्यां भीतलोचनां प्राह— “महाव्रते, अहं न दुष्टः; मया सर्वे देहिनः सेवितव्याः। पाकशासनः क्रुद्धः त्वां बाधते।” एवं तत्र सहस्रवर्षाणि व्यतीतानि; तद्विज्ञाय पद्मसम्भवः भगवाञ् तत्रागतः। सन्तुष्टः ब्रह्मा वज्राङ्गम् उदके स्थितं दृष्ट्वा उवाच— “यत्कामं वरं व्रणीष्व, उत्तिष्ठ दितिसूनो।” तथेति दैत्येश्वरः तपःसम्पद्भृत् प्राञ्जलिः सर्वलोकपितामहं प्रति उवाच— “मयि दैत्यभावो नास्तु, मम लोकाः अव्ययाः सन्तु, तपःसुखं च देहस्थैर्यं च स्यात्।” “एवं भवतु” इत्युक्त्वा देवः स्वं लोकं प्रतिपेदे; वज्राङ्गः तपःसमाप्तः दृढनियमः— पत्नीं द्रष्टुकामः स्वाश्रमे न दृष्टवान्; स क्षुधार्तः पर्वतवनं प्रविवेश। फलमूलार्थी गच्छन् स तां प्रिया वृक्षैः छन्नमुखीं दुःखिता रुदतीं च ददर्श। तां दृष्ट्वा दानवः सान्त्वनं वचनमुवाच— “कः त्वां हिंसितवान् सुमुखि? कः यमलोकगामिनीं त्वां कर्तुमिच्छति? किं ते कामं दातव्यं? शीघ्रं वद, मानिनि।” वराṅ्ग्युवाच— “भीता परित्यक्ता ताडिता पीडिता चास्मि। क्रूरैः देवराजेन पुनः पुनः पतिवियुक्ता दुःखान्तं न पश्यन्ती, आत्मनाशाय प्रवृत्ता। तारा इति मम पुत्रं देहि, येन दुःखसागरात् मोक्षं प्राप्नुयाम्।” इत्युक्तः दानवेश्वरः क्रोधदृष्टिः, शक्तोऽपि देवराजस्य प्रतिकर्तुं, महाबलः पुनः तपः कर्तुं मनश्चकार। तद्विज्ञाय ब्रह्मा, पूर्वादपि घोरतरः, शीघ्रं दितिसुतं प्रति समुपागमत्। ब्रह्मोवाच— “किं पुनः पुत्र तपः कर्तुमिच्छसि? मम शक्त्या तव काम्यं पुत्रं पुनः दास्यामि।” वज्राङ्ग उवाच— “तवाज्ञया समाधेः उत्तिष्ठन् तां दृष्टवान्, या इन्द्रभीता पुत्रं याचते।” “मम पुत्रं तारकं देहि, प्रसन्नो भव पितामह।” ब्रह्मोवाच— “अलमेतद् घोरं तपः प्रविश्य; वीर, तव पुत्रः तारकः नाम भविष्यति, बलसम्पन्नः; स सुरकन्यानां मोचकः भविष्यति।” एवं ब्रह्मणा सम्बोधितः दानवेश्वरः पितामहं प्रणम्य स्वां कृशां पत्नीं सान्त्वयामास।