ब्राह्मणैः वेदविहितकर्मणा अग्नयः आह्वयन्तु, देवाः हविर्भिः पूज्यन्तु, महर्षयः स्वाध्यायेन स्तूयन्तु। पितरः तु श्राद्धेन तुष्ट्यन्तु, यथेष्टं यथासुखं; वायुः स्वमार्गे सञ्चरन्तु, पावकः त्रिधा दीप्तिम् आवहन्तु। त्रिवर्णाः स्वसन्ततिभिः स्वगुणैः त्रिलोकान् शुद्धयन्तु; यज्ञाः द्विजातिभिः यथायोग्यं दीक्षितैः क्रियन्तु। यजमानाः पृथक् पृथग् दानानि ददतु; सूर्यः गोः पुष्टिं कुर्यात्, सोमः रसान् पुष्णातु, वायुः जीवेषु प्राणान् धारयतु। एते सोमसंबन्धकर्मणा तुष्टिं ददन्तः, महेन्द्रमलयसम्भूताः, यथाक्रमं प्रवर्तन्तु। त्रिलोकस्य मातरः सर्वाः नदीं समुद्रं गच्छन्तु; दैत्याः भयम् परित्यजन्तु, देवाः शान्तिं प्राप्नुवन्तु। भवतः श्रेयः अस्तु; अहम् ब्रह्मणः नित्यं धामं गच्छामि—स्वगृहे, स्वर्गे, वा युद्धविशेषे। दानवान् कदापि न विश्वसयेत्; ते सदा लघुचित्ताः, दोषेषु प्रहारवन्तः, स्थिरता नास्ति तेषु। स्वभावसत्यं सौम्यं च मनः भवतु; एवं देवसंघान् संबोध्य, विष्णुः दुर्निवारवीर्यः, ब्रह्मणा सह ब्रह्मलोकं जगाम, देवेषु महोत्साहं जनयन्, भगवाँल्लोकप्रियः। एषा अद्भुत घटना तारकामययुद्धे अभवत्, दानवानां विष्णोः च सम्बन्धे, यां त्वं मम पृच्छसि। भीष्मः उवाच—“हे ब्राह्मण, त्वया विस्तारतः पद्मसम्भवस्य कथा श्रुता; तथा गुहस्य महत्त्वं जन्म च। हे ब्रह्मन्, तत्त्वेन तारकस्य दानवश्रेष्ठस्य उत्पत्तिं महत्त्वं च श्रोतुम् इच्छामि। स महान् असुरः कर्त्तिकेयेन कथं निहतः? रुद्रेण मन्दरगिरिं मुनयः कथं प्रेषिताः? रुद्रः तत्र उमां कथं प्राप्तवान्? एतत् सर्वं यथावत् कथय।” पुलस्त्यः उवाच—एकदा कश्यपः, शुभदा दितिं, दैत्यमातरं, संबोध्य उवाच—“हे देवी, त्वं वज्रसमानाङ्गं पुत्रं लप्स्यसे।” स पुत्रः धर्मनिष्ठः वज्राङ्गः नाम्ना भविष्यति; देवी, वरं लब्ध्वा, वज्राङ्गं अजायत, यस्य शरीरं वज्रैः अपि न विदारितुम् शक्यं। जातमात्रः स सर्वशास्त्रार्थं ज्ञातवान्, मातरं भक्त्या पप्रच्छ—“माते, किं करवानि?” दिति तुष्टा, पुत्रं दैत्येशं उवाच—“हे तात, मम पुत्राः अनेकाः सहस्राक्षेण हताः। त्वं इन्द्रं हन्तुं गच्छ, तेषां तर्पणं कुरु।” “एवम्,” इत्युक्त्वा, स दैत्यः देवस्थानं बलात् अगच्छत्। ततः, अव्याभिचारिण्या पाशेन सहस्राक्षं बद्ध्वा, मातरं समीपं आनयत्, यथा मृगः शिकारीणां गृहीतः। तत्र ब्रह्मा कश्यपः च आगतौ, यत्र माता पुत्रः निर्भयौ स्थितौ। तौ दृष्ट्वा ब्रह्मा कश्यपः उचतु—“इन्द्रं मुञ्च, पुत्र; तव किमस्य प्रयोजनम्?” “अवमानः मानिनां मृत्युः; तव हस्तात् अस्माकं वचनेन मुक्तः, मृत्युतुल्यः।” “परस्य सम्मानात् शत्रुः मुक्तः, जीवन् अपि युद्धे मृतवत् प्रतियाति, प्रतिदिनम्।” इत्युक्त्वा, वज्राङ्गः प्रणम्य उवाच—“मम कार्यं समाप्तं; मातृाज्ञा पूर्णा। त्वं देवासुराणां प्रभुः, पूज्यः; यथा वदसि, तथा करिष्यामि—शतक्रतुः मुक्तः भवतु। मम तपः विघ्नरहितं भवतु, भगवन्; तव कृपया एतद् स्यात्।” इत्युक्त्वा, स मौनं आस्थात्। दैत्यः मौनं आस्थाय, ब्रह्मा उवाच—“तपः कुरु, शोकं मा कृथा, मम आज्ञायाम् स्थितः भव। मनःशुद्ध्या जन्मफलम् सम्पूर्णं लभ्यते।” इत्युक्त्वा, पद्मसम्भवः विशालाक्षीं कन्यां सृष्ट्वा, विवाहार्थं वज्राङ्गाय ददौ, वराङ्गीति नाम अकरोत्, ततोऽस्मिन पिता निर्जगाम। वज्राङ्गः तया सह वनं तपाय ययौ; दैत्येशः सहस्त्रवर्षं बध्वा बाहुं तपः अचरत्। स कालः, पद्मलोचनः, शुद्धचित्तः, महातपस्वी, तावद्वर्षं शिरः अधः कृत्वा, पञ्चाग्निमध्ये स्थित्वा तपः अकरोत्। अन्नरहितः, घोरं तपः कृत्वा, तपःराशिः अभवत्; ततो जलमध्ये सहस्त्रवर्षं वासं अकरोत्। स जलं प्रविष्टः, तस्य पत्नी, महाव्रतानिष्ठा, तस्मिन्सरःतीरे मौनं आस्थाय स्थितवती। सा तेजस्विनी, अन्नरहितः, घोरं तपः प्रविष्टा; तस्य तपस्यां स्थितायां, इन्द्रः भयम् उत्पादितवान्। ततः, कपिवपुषा इन्द्रः तं महाश्रमं गत्वा, बलवान्, अर्घपात्रं पुष्पपात्रं च आकर्षितवान्। ततः, सिंहरूपेण, तां रमणीं त्रासयामास; ततः, सर्परूपेण, उभे पादे दंशितवान्। किन्तु तस्याः तपःबलात्, सा न चचाल; पाकशासनः नानाभयैः तां पीडितवान्। यदा वज्राङ्गस्य पत्नी तपः न त्यक्तवती, पर्वतं दोषयुक्तं मन्यन्ती, शापं दातुम् उद्युक्ता अभवत्।