यदा कालनेमिः, कालसमयेन नियुक्तः शत्रुः, हतः अभवत्, तदा ब्रह्मा भगवतं विष्णुं तथा सर्वान् देवतान् सम्बोधितवान्, "सौभाग्यं भवतु, सर्वे स्वर्गलोकं गच्छाम," इति। तत्र ब्रह्मर्षयः सभायां प्रतीक्षन्ति, ब्रह्मा च वरदः विष्णवे वरं दातुं प्रतिज्ञाय, "देवाः स्वस्थानं प्राप्ताः, त्वं तेषां वरदाता, त्रैलोक्यं समृद्धं, कण्टकवर्जितं, उद्धार्यताम्," इत्यवोचत्। ब्रह्मा भगवन्तं विष्णुं, "एष युद्धे महात्मन इन्द्रस्य कृते," इति सम्बोधितवान्। तदा हरिः अक्षरः ब्रह्मणं प्रत्युवाच। विष्णुः शुभैः वाक्यैः सर्वान् देवतान् शक्रप्रधानान् सम्बोधितवान्, "सर्वे देवगणाः शृण्वन्तु," इति। सुपर्णादिभिः सह, पुरन्दरं पुरतः स्थाप्य, सर्वे मिलित्वा कालनेमिं तस्य अनुचरैः सह युद्धे हत्वा। दानवाः महावीर्ययुक्ताः, शक्रं अपि अतिक्रान्तवन्तः; तस्मिन्नेव युद्धे द्वौ एव शेषितौ। विरोचनः दैत्यः तथा स्वरभानुः महाबलः स्वस्थानं गतौ; शक्रः वरुणः च स्वस्थानं गतौ। यमः दक्षिणां दिशं रक्षिष्यति, कुबेरः उत्तरां; चन्द्रः ऋक्षैः सह सदा संयोगं यास्यति। सूर्यः ऋतुभिः सह आयनैः सह गच्छेत्; हविषां अर्पणं आरभ्यते, सभया पूजितम्। अग्नयः ब्राह्मणैः वेदविहितैः कर्मभिः आहूयन्ताम्; देवाः हविषा, महर्षयः जपेन तर्पयन्तु। पितरः श्राद्धेन तुष्टाः सन्तु, यथारुचि; वायुः मार्गे संचरेत्, पावकः त्रिधा प्रकाशेत्। त्रिवर्णाः स्वसन्ततिभिः गुणैः च त्रिलोक्यं शुद्धयन्तु; यज्ञाः द्विजैः उपनयनयोग्यैः क्रियन्ताम्। दातव्यं पृथक् पृथक् यजमानैः; सूर्यः गोः पुष्टिं, सोमः रसान्, वायुः प्राणान् जीवेषु पुष्णातु। एते सोमसंबन्धेन स्वकर्मणि तुष्टिं दत्त्वा, महेन्द्रमालयजाः यथाक्रमं गच्छन्तु। त्रिलोक्यस्य मातरः सर्वाः समुद्रं नद्यः च गच्छन्तु; दैत्याः भयं त्यजन्तु, देवाः शान्तिं प्राप्नुवन्तु। "सौभाग्यं भवतु," इति विष्णुः उक्त्वा, "अहं ब्रह्मलोकं गच्छामि – स्वगृहे, स्वर्गे, युद्धे वा।" दानवान् कदापि न विस्वसनीयाः; ते सदा क्षुद्राः, दोषेषु प्रहारं कुर्वन्ति, स्थिरता नास्ति। "स्वभावे स्नेहशीलाः, सत्याः सन्तु," इति उक्त्वा, विष्णुः देवगणं सम्बोधित्वा, ब्रह्मणा सह ब्रह्मलोकं जगाम, देवेषु महोत्साहं उत्पाद्य। एष तारकामययुद्धे अद्भुतं अभवत् – दानवानां विष्णोः च, यद्वृतं त्वया पृष्टम्। ततः भीष्मः ब्राह्मणं उवाच, "पद्मजस्य कथा विस्तरेण त्वया श्रुता, गुहस्य महिमा उत्पत्तिः च। तत्र तारकः कथं महाबलवान् दानवः अभवत्, तस्य सत्यं वृत्तान्तं श्रोतुमिच्छामि। तं महासुरं कार्त्तिकेयः कथं हत्वा, ऋषयः रुद्रेण मन्दरपर्वतं कथं प्रेषिताः? रुद्रः परमेश्वरः तत्र उमां कथं प्राप्तवान्? एतत् सर्वं यथावत् वद।" तदा पुलस्त्यः उवाच – कश्यपः दितिं, दैत्यमातरं, उवाच, "देवि, त्वं वज्रसमानाङ्गं पुत्रं लप्स्यसे।" स पुत्रः वज्राङ्गः धर्मनिष्ठः अभवत्; देवी वरं लब्ध्वा वज्राङ्गं जनयामास, यस्य शरीरं वज्रैः अपि न भिद्यते। जातमात्रः स सर्वशास्त्रार्थं अवगम्य, मातरं उवाच, "माते, किं करवानि?" दिति, हृष्टा, पुत्रं दैत्याधिपतिं उवाच, "मम बहवः पुत्राः सहस्रनेत्रेण हताः। अतः इन्द्रं हन्तुम् गच्छ, तेषां अन्त्यकर्म च कुरु।" "एवम्," इति उक्त्वा, स बलात् देवलोकं अगच्छत्। तत्र सहस्रनेत्रं दुर्जयप्रभया पाशेन बद्ध्वा, मातरं प्रति शशाक, यथा शार्दूलः शिशुं आनयेत्। तस्मिन्नेव समये ब्रह्मा तथा महातपाः कश्यपः तत्र आगच्छतुः, यत्र माता पुत्रः च निर्भयः स्थितौ। तान् दृष्ट्वा ब्रह्मा कश्यपः च वदतः – "पुत्र, इन्द्रं विमोचय; तव किमस्य प्रयोजनम्?" "अस्मान् सम्मान्य विमुक्तः शत्रुः मृतः इव," इत्युक्त्वा, "युद्धे जीवन् अपि मृतः इव।" वज्राङ्गः एतद् श्रुत्वा, प्रणम्य, "मम कार्यं समाप्तम्; मातृआज्ञा पूर्णा। त्वं देवासुराणां अधिपः, पूज्यः; यथा वदसि, तथा करिष्यामि – शतक्रतुः विमोच्यताम्।" "मम तपः विघ्नरहितं भवतु; ते अनुग्रहात्," इति उक्त्वा, मौनं अकरोत्। तदा दैत्यः मौनं स्थितः, ब्रह्मा वदति – "तपः कुरु, मा शोकं कुरु, मम आज्ञायां स्थितः भव।" "एतादृशं शुद्धचित्तं, जन्मफलं सम्पूर्णं।" इत्युक्त्वा, ब्रह्मा पद्मनाभः विशालाक्षीं कन्यां सृष्टवान्।