तस्य दैत्यस्य बाहवः आकाशे उत्क्षिप्ताः प्रसारिताः च, शैलात् निर्गच्छन्ति पञ्चमुखाः सर्पाः इव दृश्यन्ते। स तु बहुविधैः अस्त्रजालैः धनुष्मद्भिः लोहेन्द्रिभिः च दिव्यं व्योम आच्छादयामास, शैलशिखरैः इव उन्नतैः। वातवाहितवस्त्रधारी युद्धाभिलाषी स मेरुशैलः सायंरश्मिभिः शिलासु दग्धः इव स्थितः। स तु पर्वतशिखरैः, शृङ्गैः, वृक्षैः च, यः स्वजङ्घाबलात् उच्छिन्नः, देवानां सैन्यं वज्रपातेन इव प्रहारयामास। तस्य खड्गधारिभिः बाहुभिः आहताः विहताः च देवाः, केशच्छिन्नाः शरीरभिन्नाः च, युद्धे न शक्नुवन् चलितुं, कालनेमिना पराजिताः। यक्षाः, गन्धर्वाः, पक्षिणः, सर्पाः, किन्नराः च, तस्य मुष्टिभिः आहताः, केचन द्विधा कृताः। कालनेमिना भयभीताः ते युद्धे पतिताः; सर्वशक्त्या प्रयत्नं कृत्वा अपि, मस्तिष्कं व्याकुलं कृत्वा, किञ्चित् अपि कर्तुं न शेकुः। तेन इन्द्रः शतचक्षुः शरपाशैः बद्धः, युद्धे शक्तिहीनः, चलितुं न अशक्नोत्। वरुणः अपि, जलाधिपः, तेन युद्धे निष्क्रियः कृतः, निर्जलमेकं मेघं वा निर्भूतं समुद्रं इव। वैश्रवणः, धनाध्यक्षः, तस्य मृत्यु-रूपेण युद्धे परिवृतः, विलप्य लोकपालकार्यं त्यक्तवान्। यमः, सर्वहरः, मृत्युप्रहरणधारी, स्वं क्षेत्रं त्यक्त्वा भयात् स्वदिशं पलायितः। स लोकपालान् अपास्य तेषां कार्याणि गृहीत्वा, स्वं शरीरं चतुर्धा विभज्य सर्वदिशासु स्थितः। तारापथं, दिव्यं स्थानं, स्वरभानुना प्रकाशितं, गत्वा सोमस्य भाग्यं च विशालं क्षेत्रं च हृतवान्। स तेजस्विनं सूर्यं, धर्मद्वारं च कम्पितवान्, तस्य अधिकारं, क्षेत्रं, दिवसकार्यं च हृतवान्। अग्निं, देवमुखं, विजित्य स्ववशं कृतवान्; वायुम् अपि बलात् अधीनं कृतवान्। स समुद्रात् सर्वनद्यः बलात् उत्पाद्य, शरीरसारं समुद्रं स्वबलाय उपयोजयामास। दिव्यं भूम्यं च, पर्वतैः सुरक्षितं, जलं च दिव्यं भौमं च, स्वाज्ञाय अधीनं कृतवान्। स स्वयम्भूः महाभूताधिपः इव सर्वलोकान् व्याप्य सर्वभूतानां भयदः महादैत्यः प्रकाशमानः। स दैत्यः, लोकपालरूपं, चन्द्रसूर्यग्रहाणां रूपं, अग्निवायुसंभावं, युद्धे दीप्तिमान् आसीत्। ब्रह्मणः परमासनं स्थित्वा, सर्वलोकोद्भवसमः, दैत्यगणैः पूजितः, यथा देवैः पितामहः पूज्यते। किन्तु पञ्च—वेदः, धर्मः, क्षमः, सत्यम्, लक्ष्मीः—नारायणाश्रयाः, तस्य समीपं न आगच्छन्, तस्य कर्मणः विरोधं कृत्वा। तेषां आगमनाभावात्, दैत्येशः क्रोधपूर्णः, विष्णोः स्थानं अन्विष्य, देवस्थानं अगच्छत्। तत्र विष्णुं गरुडारूढं, शङ्खचक्रगदाधारिणं, शुभगदां दानवानां विनाशाय परिभ्रमन्तं ददर्श। विद्युत्सदृशवस्त्रधारी, वर्षमेखलमेकं मेघं इव, कश्यपवंशे सुवर्णपक्षिणं समारूढः, आकाशे विचरन्। विष्णुं दानवविनाशाय आकाशे स्थितं दृष्ट्वा, दैत्यः, मनः व्याकुलं कृत्वा, अचलं विष्णुं प्रति वाक्यं उवाच। "एषः अस्माकं शत्रुः, पूर्वजन्मवासिनां, समुद्रवासिनां, मधुकैटभयोः च जीवननाशकः। एषः अस्माकं शत्रुः, अतीव अप्रतिमः, बहुषु युद्धेषु असंख्य दानवान् हन्ति। एषः असाधारणी, लोकस्य निःकृपः, स्त्रीबालानां अग्रे न लज्जितः, दानवस्त्रीणां सीमाविभागकर्ता। एषः विष्णुः देवतानां, वैकुण्ठः दिविगामिनां, अनन्तः नागानां, स्वयम्भूः स्वयम्भूनां। एषः देवाधिपः, यं वयं अपराधिनः; तस्य कोपं प्राप्य, हिरण्यकशिपुः अपि हतः। तस्य छायायां शरणं गत्वा, देवाः यज्ञस्य अग्रे स्थित्वा, महर्षिभिः तृतीयं घृतं उपयुञ्जन्ति। एषः अमरशत्रूणां विनाशकारणम्; अस्माकं विरोधिवंशाः तस्य चक्रे प्रविष्टाः। एषः देवार्थं युद्धेषु जीवितं त्यक्त्वा, तेजस्वी, शत्रुषु चक्रं क्षिपति। एषः दैत्यानां कालः, यदा अहं कालरूपः उपस्थितः; यदा निश्चितकालः गतः, तदा केशवः फलम् प्राप्नोति। दैवात्, मम पश्यतः, विष्णुः अत्र आगतः; मया युद्धे पीडितः, अत्र एव विनश्यति। भाग्येन, अद्य युद्धे, पूर्वजानां ऋणं समापयिष्यामि, दानवानां भीषणं नारायणं हत्वा। शीघ्रं देवगणं युद्धे हनिष्यामि; अन्यजन्मग्रहणं कृत्वा अपि, एषः दानवान् युद्धे बाधते। एषः अनन्तः, पूर्वं पद्मनाभः, आदिकल्पे समुद्रे, मधुकैटभौ हन्ति स्म। द्विधा रूपं कृत्वा, अर्धसिंह-अर्धमानवः, स एव मम पितरं हिरण्यकशिपुं हन्ति स्म। अदितिः, देवमाता, तम् शुभं गर्भं धारयामास; स एव त्रिभिः पादैः त्रिलोकान् गृहीतवान्।