सः शतशिराः, शतशिखरगिरिसदृशः, स्वधाम्नि विस्तारितः, ग्रीष्माग्निसमप्रभः, तत्र स्थितः। तस्य धूमरजः केशः, पिङ्गलः श्मश्रुः, विकटदन्तः, भीषणमुखः, महाकायः त्रिलोकव्यापकः। सः बाहुभिः व्योमप्रमाणं कृतवान्, पादाभ्यां पर्वतान् क्षिपन्, मुखनिःश्वासेन मेघान् उत्पीड्य वर्षं जनयन्। रक्तपरुषलोचनः, मन्दरप्रभासम्पन्नः, देवसंघान् युद्धे दग्धुमिव अग्रसरः। सः देवसंघान् प्रत्याचष्ट, दशदिक् आच्छाद्य, कालरूपेण संप्रवृत्तः, संहारकाले प्रमुदितः अदृश्यत। सुतलशिखरसमुन्नतः, स्थूलाङ्गुलिः, लम्बमानाभरणैः भूषितः, तस्य कर्माणि किंचित् अस्थिराणि। उज्ज्वलदक्षिणहस्तेन, दानवान् प्रति उद्घोषयन्, "देवाः हताः, स्थिता भवत!" इति उक्तवान्। सर्वे देवाः युद्धे कालनेमिं दृष्ट्वा, शत्रुमृत्युमिव, भयाकुलदृष्टयः अभवन्। सर्वे प्राणिनः कालनेमिं पश्यन्तः, सर्वं ग्रसन्तं, त्रिविक्रमनारायणमिव तं दृष्ट्वा विस्मिताः। पुनः असुरः महद्वैभवेन अग्रसरः, वस्त्राणि वातेन परिलोलितानि, युद्धाय निर्गच्छन्, सर्वदेवान् भीषयन्। कालनेमिः दैत्यः युद्धभूमौ इन्द्रं समासाद्य, परिभ्रम्य, तं आलिङ्ग्य, विष्णुमिव मन्दरगिरिसमप्रभः बभूव। ततः सर्वे देवाः शक्रमुख्याः, कालनेमिं कालरूपेण समीपं आगच्छन्तं दृष्ट्वा, भयेन कम्पिताः। बलवान् असुरः कालनेमिः अन्यान् दानवान् प्रमुदितवान्; तस्य महाशक्तिर्मेघस्य ग्रीष्मान्ते वर्धमानस्य इव अभवत्। तम् त्रिलोकं प्रविशन्तं दृष्ट्वा, दानवाधिपाः, श्रान्तिम् त्यक्त्वा, अमृतपानमिव उत्साहिताः अभवन्। भयशोकविमुक्ताः, मायाताराद्याः अग्रगण्याः, देवैः युद्धे नित्यजयिनः अभवन्। युद्धोत्सुकाः दानवाः, मन्त्रजपन्, शीघ्रं व्यूहसंस्थानेन, युद्धे प्रविश्य, दिव्यप्रभाम् आलोकितवन्तः। मायायाः प्रधानवीराः, युद्धश्रेठ्ठाः, कालनेमिं दृष्ट्वा, हर्षं अनुभूयुः। सर्वे, भयम् परित्यज्य, हृष्टाः युद्धाय अग्रसरन्तः—माया, तारा, वराहः, दानवः हयग्रीवः। श्वेतः विप्रचित्तिपुत्रः, खरला, लम्बा, अरिष्टः बलीपुत्रः, किशोरः च। सुरभानुः राजचामरसमः, महासुरः चक्रयोधिन्—एते सर्वे शस्त्रविद्यायाम् तपसि च निपुणाः। शस्त्रसम्पन्नाः दानवाः कालनेमिं युद्धाग्रणीं कृत्वा, गदा, चक्र, परशु, मुसलैः सज्जिताः अग्रसरन्तः। कालदण्डसदृशैः मुसलैः, शिलायुधैः, पर्वतैः, भयङ्करैः शस्त्रैः। शूलैः, स्फोटकैः, उत्तमलोहदण्डैः, शतघ्नीभिः च। यन्त्रैः, मिसाइलक्षेपकैः, कर्षणैः, बाहुपाशैः, लोहदण्डैः। सर्पमुखबाणैः, विद्युत्पातैः, ज्वलज्जवलनशूलैः। तीक्ष्णनिस्सृतखड्गैः, विशुद्धशूलैः, धनुष्बाणैः दैत्याः दीप्तिमन्तः अभवन्। ततः कालनेमिः अग्रणीः, दीप्तशस्त्रसङ्ग्रहः दैत्यसेना युद्धे शोभितवती। येन सर्वाङ्गसंवृताः, वर्षकाले वनमिव, इन्द्रसंरक्षितदेवसेना अपि प्रमुदिता। शीतोष्णसम्पन्नाः, चन्द्रसूर्यसमानवेगाः, मृदवः, ताराध्वजधारिणः। मेघवस्त्रपरिधानाः, ग्रहनक्षत्रप्रभासम्पन्नाः, यम, इन्द्र, कुबेर, वरुणैः संरक्षिताः। तद् महाचमूः अग्निवायुसमदीप्तः, नारायणसमर्पिता, समुद्रप्रवाहमिव शोभितवती। भीषणा, शस्त्रसम्पन्ना, यक्षगन्धर्वदीप्तिमन्तः, तद् सेना अन्यसेनया युद्धे समागता। यथा युगान्ते पृथिव्याः आकाशः संयोगं गच्छति, तथैव तद् युद्धम् उग्रं, देवदानवसमाकुलम् अभवत्। धैर्यपराक्रमनिष्ठाः, गर्वमदविनाशकाः, देवासुराः, बलिनः, भीषणाः, युद्धाय अग्रसरन्तः। उत्साहिताः, यथा पूर्वापरसमुद्रैः मेघाः, देवदानवाः स्वबलात् प्रमुदिताः अग्रसरन्तः। यथा पर्वतेषु वनानि पुष्पितानि, तथा नगारेषु, शङ्खेषु, पुनः पुनः घोषयन्तः। तेन शब्देन ब्रह्माण्डं, पृथिवीं, सर्वदिक् पूरितम्—धनुषां ज्या, धनुषां शब्दाः। नगारेषु निनादः दैत्यस्वरान् आच्छाद्य, परस्परं आक्रम्य, आक्रोशन्तः। केचित् बाहुभिः बाहून् मोचयन्तः, हस्तयुद्धे उत्सुकाः; देवाः भीषणवज्रैः, महागदैः चिक्षिपुः। दानवाः युद्धे खड्गान्, महागदान् चिक्षिपुः; गदाभिः ताडिताः, बाणैः विक्षिप्ताः, देहाः विदारिताः।