सुरसेनायाः समरे शक्तिहीनाः अभवन्, गदाधरं विहाय, यः तेजस्वी महात्मा युद्धे न विचलितः। सहिष्णुतया जगन्नाथः गदापाणिः कोपं नाकरोत्; यथाकालं जानन्, वर्षमेखलाभः, युद्धे क्षणं निरीक्ष्य स्थितवान्। देवासुरयोः संग्रामं द्रष्टुमिच्छन् हरिः, भगवत्-आज्ञया, अग्निं च वायुम् समरे प्रेषितवान्। विष्णोः वचोबलेन प्रेरितौ तौ अग्निवायू, जागृतं महाबलम् आदाय, महायुद्धे मायां अपाकर्षितवन्तौ। सा पार्वतीमाया अग्निना दग्धा, भस्मीकृता, विनष्टा; अग्निः वायुनाऽसहायम्, वायुः अग्निना पूरितः। युगान्ते, अचेतनवत्, तौ दैत्यसेनां दग्धवन्तौ; तत्र वायुः प्रथमं गतवान्, अनन्तरं अग्निः वायुमनुगतः। अग्निवायू दैत्यसेनायाः मध्ये विचरन्तौ, क्रीडन्तौ, पतितान् उत्थितान् च भूतान् भस्मीकृतवन्तौ। यत्र दैत्ययानानि सर्वत्र पतन्ति, वायुबलेन विखण्डितानि, तत्र अग्निः स्वकार्यं समापितवान्। मायाविनाशे प्रवृत्ते, गदापाणिः स्तुतः, दैत्याः शक्तिहीनाः, त्रिलोकानि बन्धनात् विमुक्तानि। सुराः विजये हर्षिताः, "साधु साधु!" इति शताक्षस्य विजयम्, दैत्यपराजयम् च उच्चैः घोषयन्ति। यदा सर्वदिशः शुद्धाः, धर्मः विस्तारयति, सोमपथः मुक्तः, सूर्यः स्वस्थाने स्थितः; यदा भूतानि कर्मसु प्रवृत्तानि, जनाः सदाचारिणः, मृत्युः बन्धनानि न छिनत्ति, अग्निः हव्यवहनः प्रवर्तते; यदा देवाः यज्ञे दीप्तिमन्तः, स्वर्गमार्गाः प्रकाशिताः, लोकपालाः सर्वे उपस्थिताः, दिशः सम्यक् स्थिताः; यदा सिद्धेषु तपः वृद्धम्, दुष्कृत्यं नास्ति, देवपक्षः हृष्टः, दैत्यपक्षः विषण्णः; यदा धर्मः त्रिपादस्थः, अधर्मः एकपादस्थः, महाद्वारं मुक्तम्, उत्तममार्गः अनुगतः; यदा धर्मः जनानां मध्ये विजयी, आश्रमधर्मः पालनः, नृपाः प्रजापालननिष्ठाः; यदा लोकाः शान्ताः, दैत्येषु तमः नष्टम्, अग्निवायू युद्धकर्मणि प्रवृत्तौ; तदा तयोः कर्मणा लोकाः शुद्धाः, विजयं प्राप्तवन्तः; वाय्वग्निकृतं महाभयं श्रुत्वा, दैत्याः तीव्रभीतिम् प्राप्तवन्तः। ततः कालनेमिर् दैत्यः प्रादुरभवत्, सूर्यप्रभायुक्तमुकुटः, तस्य भूषणानि कटकानि च निनादयन्ति। सः मन्दरगिरिसदृशः, महान् रजतम् आवृतः, शतायुधधारी, शतबाहुः शतवदनः। शतशिराः, महाशृंगवत्, तेजस्वी, त्रिलोकविस्तृतः, ग्रीष्माग्निसदृशः। धूम्रकेशः, पिङ्गलदाढः, विकटदन्तः, भीषणमुखः, विशालशरीरः, त्रिलोकविस्तारितः। सः बाहुभिः व्योम मापयन्, पादाभ्यां पर्वतान् क्षिपन्, मुखवायुनाः मेघान् वर्षाय प्रेरयन्। रक्तनेत्रः, मन्दरप्रभः, समरे सर्वदेवसंघान् दग्धुमिव अग्रे गतः। सः देवसंघान् त्रासयन्, दशदिशः आच्छादयन्, मृत्युसदृशः, प्रलयकाले प्रमुदितः प्रादृश्यत। सुतलशिखरवत् दीर्घशरीरः, स्थूलाङ्गुलिः, भूषणैः शिथिलैः अलङ्कृतः, किञ्चित् कम्पितकर्मा। उज्ज्वलदक्षिणहस्तेन दैत्येभ्यः उद्घोषयन्, "देवाः हताः, स्थिता!" इति उक्तवान्। सर्वे देवाः युद्धे कालनेमिं दृष्ट्वा, शत्रुमृत्युम्, भीतविक्षिप्तदृष्टयः अभवन्। सर्वे भूतानि कालनेमिं पश्यन्ति, सर्वं निग्राहयन्, सः त्रिविक्रमनारायणसदृशः अग्रे गतः। पुनः असुरः महोत्कर्षेण अग्रे गतः, वस्त्राणि वायुनि नृत्यन्ति, युद्धाय निर्गतः, सर्वदेवान् त्रासयन्। कालनेमिः दैत्यः रणभूमौ इन्द्रं समागम्य, परिभ्रमन्, तं आलिङ्गितवान्; सः विष्णुमिव मन्दरगिरिसदृशः दीप्तिमान्। तदा सर्वे देवाः, शक्रपुरस्कृताः, भयाकुलाः, कालनेमिं कालसदृशम् आगच्छन्तं दृष्ट्वा कम्पिताः। बलवान् असुरः कालनेमिः अन्यदानवान् हर्षितवान्; तस्य महाबलः वर्षान्ते मेघवत् वृद्धः। तं त्रिलोकप्रविष्टं दृष्ट्वा, दानवेश्वराः उत्तिष्ठन्ति, श्रान्तिम् परित्यज्य, अमृतम् इव पीतवन्तः। भयभीतिम् मुक्ताः, माया, तारा, अन्यैः अग्रे स्थिताः, युद्धे देवैः सदा विजयी अभवन्। दानवाः युद्धोत्सुकाः, युध्दे प्रविष्टाः, मन्त्राणि जपन्तः, शीघ्रं व्यूहविन्यासं कृतवन्तः। कालनेमिं पश्यन्तः, मायायाः सेनापतयः, युद्धाग्रेषु, हर्षिताः अभवन्। सर्वे भयम् परित्यज्य, हर्षेण युद्धाय अग्रे गताः: माया, तारा, वराहः, दानवः हयग्रीवः। श्वेतः विप्रचित्तिपुत्रः, खरलः, लम्बा, अरिष्टः बलिपुत्रः, किशोरः नाम्ना च। सुरभानुः राजचामरसदृशः, महादैत्यः चक्रयोधिन्—एते सर्वे शस्त्रकुशलाः, तपःस्थिराः अभवन्।