स सवितृमण्डलसमुज्ज्वलः, तेजसा दीप्यमानः, प्रभाभिरभिसंवृतः, पूर्वोदयात् पश्चिमास्तमान्तं मेरुदेशान्तान् परितः पर्यगच्छत्। त्रिधामद्वारं चक्ररूपेण धारयन्, स्वतपसा अक्षयं जगत् व्याप्य, सहस्रकिरणसंयुक्तः, दीप्तिमान् स बभौ। देवमध्यगतः द्वादशात्मा सूर्यः विचरन् आसीत्; सोमः श्वेताश्वयुक्तरथः शीतांशुभिः प्रभामानः प्रकाशते स्म। शीतलसलिलोपमपूर्णकिरणैः स जगत् प्रमोदयति स्म; द्विजराजः स सोमः शीतांशुभिः ताराग्रहसंधिषु चरन् आसीत्। शशाङ्कलेखाछायाङ्किततनुः स रात्रेः तमः नाशयन्, दिविस्थदीप्तिमान्, अक्षयः रसानां दाता च आसीत्। स शुद्धौषधीनां च सुधायाश्च निधिः, लोके परं भागं, सौम्यः सर्वव्यापी रसं स्वरूपेण धारयति स्म। तं हिमायुधं सोमं, सर्वभूतजीवनं, पञ्चधा मनुष्येषु विभक्तं, दानवाः तत्र स्थितं दृष्टवन्तः। सप्तशाखायुक्तः स लोकान् धारयन् सृजति च; तमग्निकर्तारं सर्वोत्पत्तिस्थितिनाशकं हरिं प्राहुः। सप्तस्वरेषु तस्य मूलं स्थितमिति श्रूयते; तम् एव चलन्तं, शरीररहितं, व्योम्नि गच्छन्तं, शब्दजं, शीघ्रगं वायुम्, स्वतेजसा महनीयम्, सर्वभूतप्राणम् इति विदुः। स वायुः, वर्षवहैः मेघैः सह, दैत्यान् व्यथयन्, प्रतिप्रवाहं वातयन्, देवगन्धर्वविद्याधरैः सह मारीचः क्रीडति स्म। स दीप्तकिरणैः सर्पवद् विचरन्, नागेश्वराः क्रुद्धमिव विषं विसृज्य, व्योम्नि बभुः। बाणरूपिणः प्राणिनः मुखान् विवृत्य आकाशे संक्लिष्टाः विचरन्ति स्म; शतशाखवृक्षाः शिलाग्रश्च पर्वताः देवसेनां ताडयितुं समीपमागच्छन्। स देवः हृषीकेशः पद्मनाभः त्रिविक्रमः तत्र आसीत्। युगान्ते जगन्नाथः कृष्णपथगामी, सर्वभूतसमुद्भवः, हविरादः, यज्ञनिवासः प्रादुरभूत्। यस्य स्वरूपं पृथिव्यापोऽन्तरिक्षं च, भूतानि च, स श्यामवर्णः, शान्तिदाता, चक्रगदाधरः, अमरादीनां विघ्नानि अपाकरोत्। स वामेन हस्तेन महतीं गदां, दुर्लभां, सर्वायुधविनाशिनीं, काल्याख्यरूपेण रिपूनां मृत्युं धृत्वा स्थितः। अन्यैः दीप्तबाहुभिः पन्नगध्वजधरः, महाबलः, शार्ङ्गाद्यायुधसमूहं धारयन् बभौ। स तेजस्वी कश्यपद्विजपुत्रं, नागभक्ष्यं, नागराजमुखे निवेश्य धारयन् आसीत्। स सुधाम्बुभिः संयुक्तः, मन्दरगिरिसमुत्थितः, देवासुरयुद्धेषु पुनःपुनर्दृष्टवीर्यः। महेन्द्रवज्रमुद्रितः, सुधार्थं, अद्भुतपक्षवसनाभूषितः, धातुसंपन्न इव पर्वतः। कोपवृद्धिं आधारं कृत्वा, शशिसमप्रभः, नागमणिसंयुक्तः, प्रभया भूषितः। तस्य सुन्दरपक्षद्वयेन आकाशे क्रीडतः, युगान्तमेघेन्द्रधनुष्मन्तमिव दिवं व्यप्य अवभासते। नीलरक्तपीतध्वजैः शोभितः, प्रभुः अरुणानुजं रणाय आरुह्य स्थितः। देवाः समाहितमुनयश्च तम् आकाशचारीणां श्रेष्ठं सुवर्णतनुं सुपर्णं अन्वयन्। ते परममन्त्रैः गदाधरं वाचोभिः स्तुतवन्तः, यं वैश्रवणः सह वैवस्वतेन नेतारमभवत्। स जलाधिपेन परिवृतः, देवेन्द्रसहितः, वातबद्धनिनदः, यज्ञाग्निवद् दीप्तिमान् बभौ। विष्णुजिष्णुसहिष्णुभ्रजिष्णुप्रभृतयः तेजसा युक्ता, बलसम्पन्ना, देवसेना संग्रामाय समवर्तत। बृहस्पतिः 'देवानां कल्याणं भूयात्' इति उवाच, उशना अपि 'दैत्येषु कल्याणं' इत्युक्तवान्। ताभ्यां शक्तिभ्यां महान् संघर्षः समुत्पन्नः, देवासुराः परस्परं जयाय यतमानाः। दानवाः देवैः सह विविधान्यायुधधारिणः, पर्वतैः पर्वतानिव, युद्धाय समागताः। तदद्भुतं युद्धं देवासुरसंयुतं, धर्माधर्मसमायुक्तं, गर्वनम्रतासंयुक्तं, शोभायमानं बभौ। ततः शीघ्रगैः अश्वैः, प्रेरितगजैः, खङ्गहस्तैः, सर्वतो व्योम्नि पतन्तः, युद्धाय प्रवृत्ताः। गदापातैः, शरवर्षैः, धनुषां विकर्षणैः, भीषणास्त्राणि पतन्ति स्म। तद्युद्धं भीषणं जातं, देवासुरैः पूर्णं, लोकभयंकरं, युगान्तप्रलयसमं बभौ। लौहदण्डमुसलैः, स्वहस्तोत्क्षिप्तपर्वतैः, दानवाः इन्द्रमुख्यैः देवान् युद्धे ताडयामासुः। दैत्यैः शक्तिमद्भिः ताडिताः, विजिगीषवः, देवाः शोकवदनाः, युद्धे महतीं विपत्तिम् अपेतुः। शस्त्रशूलनिपीडिताः, गदाभिन्नशिरसः, दितिसुतैः विदारितवक्षसः, देवाः रणभूमौ रक्तस्राविनः अभवन्। शरवृष्टिभिः निहताः, अस्त्रैः बधिरिताः, मायाविशेषे प्रविष्टाः, न चलितुं न कर्तुं शक्ताः। दैत्यैः निहताः, शस्त्रविहीनाः, अमरसेना जडरूपा, प्राणरहितप्रतिमाः इव दृष्टा।