कुरुनन्दन, त्वया दैत्यसेनायाः विस्तारः श्रुतः; अधुना तु देवानां विष्णुसैन्यस्य वर्णनं शृणु। पुलस्त्येन प्रोक्तम्—आदित्या वसवः रुद्राश्च महाबलौ अश्विनीकुमारौ च स्वैः अनुचरैः सेनाभिश्च सम्यक् व्यवस्थिताः। तेषां मध्ये सर्वदेवाधिपतिः, लोकपालः सहस्रनेत्रः पुरुहूतः, अग्रे गजेन्द्रं समारुह्य स्थितः। तस्य वामपार्श्वे दिव्यरथः सुपर्णध्वजविभूषितः, सूर्यसदृशचक्रैः, सुवर्णछत्रैः शोभितः, दृष्टः। तं पृष्ठतः सहस्रशः देवगन्धर्वयक्षसैन्यैः, तेजस्विभिः दिविसद्भिः ब्रह्मर्षिभिश्च स्तूयमानं अन्वयुः। तस्य रथः वज्रवेगैः मेघैः, विद्युत्प्रभया, इन्द्रायुधैः च शोभमानः, कामगैः गिरिसमूहैः युक्तः आसीत्। स भाग्यशाली तेन रथेन समारुह्य समग्रं जगत् परिक्रामति; यज्ञकाले ऋत्विजः अग्रे स्थित्वा तं स्तुवन्ति। स्वर्गयुद्धे दुन्दुभीनां निनादेन गगनं प्रतिश्रुत्कम्; तत्र शतशः अप्सरसोऽपि तं पुरःसरं च नृत्यन्ति। तस्य नागराजध्वजः सूर्यसङ्काशः, सहस्राश्वैः मनोजववायुवेगैः युक्तः। मातलिना सम्यक् युक्तः स उत्तमः रथः मेरुशिखरमिव सर्वतोऽपि तेजसा परिवृतः बभौ। यमोऽपि कालदण्डगदां उच्चालयन् देवानां मध्ये स्थित्वा तां सैन्यां दैत्येभ्यः दर्शयामास। तं चत्वारः समुद्राः, ज्वलद्भिः सर्पैः, शङ्खकङ्कणाभूषितैः, जलमयस्वरूपैः सहिताः। कालपाशान् विक्षिपन्, चन्द्ररश्मिसमानैः अश्वैः, अनन्तवाय्वग्निजलरूपैः नानाविलासं कुर्वन्। शुभ्रवस्त्रधारी, पद्मरागवलयभूषितभुजः, कृष्णवर्णशरीरी, मणिमेखलया विभूषितकटिः। वरुणः पाशधारी, युद्धकालमाकाङ्क्षन्, सागर इव तीरं लङ्घयितुम् इच्छन्, देवानां मध्ये स्थितः। यक्षराक्षसगणैः, गुह्यकसंघैः च सह, निधिपः महाबलः शङ्खपद्मधरः तत्रासीत्। राजेन्द्रः गदापाणिः, धनदाधिपतिः पुष्पकरथस्थः, वीरसङ्घेषु दृश्यते। यक्षाधिपतिराजः मानुषयानमास्थाय शोभमानः; पूर्वदिशि सहस्रनेत्रः, दक्षिणे पितृपतिः स्थितः। पश्चिमे वरुणः, उत्तरदिशि मानुषयानारूढः; सर्वासु दिशासु चतुर्दिक्पालाः स्थिताः। सूर्यः स्वदिशं विचरन्, दिव्यसेनया सहितः, सप्ताश्वरथेन, वायुवेगेन युक्तः, संचरति। स तेजसा प्रकाशरश्मिभिः दीप्तः, प्रातःसंध्यायाः आरभ्य सायंतनपर्यन्तं मेरुपार्यन्तं भ्रमति। त्रिविष्टपद्वारचक्रधारी, तपसा अव्ययं जगत् व्याप्य, सहस्रकिरणः, स्वतेजसा दीप्तः। देवानां मध्ये द्वादशात्मा सूर्यः सञ्चरति; सोमः श्वेताश्वरथस्थः, शीतांशुश्च, शीतरश्मिभिः प्रकाशते। हिमसलिलपूरितरश्मिभिः स जगत् हर्षयति; स द्विजराजः शीतांशुः, नक्षत्रयोगानुगामी। शशाङ्कलेखाङ्किततनुः, रजनीतमः नाशयन्, दिविसदां नाथः, अक्षयः रसायनप्रदः। स शुद्धौषधिसङ्ग्रहः, सुधाधाराधारः, लोकेऽत्युत्तमांशः, सौम्यः, सर्वव्यापी सारः। दानवाः तं सोमं हिमशस्त्रधरं पश्यन्ति—यो जीवः सर्वभूतानां, पञ्चधा मनुष्येषु विभक्तः। सप्तशाखाधारः, लोकसंस्थापकः, यं सर्वेऽग्निकर्तारमाहुः, सर्वोत्पत्तेः प्रभवः। सप्तस्वरमूलः, गतिशब्दसञ्ज्ञः, शरीररहितः इति कथ्यते। आकाशगामिनं, शब्दसम्भूतं, शीघ्रगामिनं तमाहुः; स एव वायुः, सर्वभूतानां प्राणः, स्वतेजसा विभूषितः। स वायुः प्रतिवातं दैत्यांश्चालयन्, वर्षदायिनां मेघानां सङ्घैः सह; मारुतो देवगन्धर्वविद्याधरैः सह क्रीडति। स तेजोमयैः रश्मिभिः, सर्पवत् विमुक्तैः, क्रीडन्; नागनाथाः तीक्ष्णं कोपसंयुक्तं विषं स्रवयन्ति। बाणरूपाणि भूतानि, व्योम्नि विहरन्ति, विवृतमुखानि; शैलाः शिखरिणः, शतशाखाः वृक्षाश्च, देवसेनां सम्प्रति दानवसेनायाः प्रहाराय समुपजग्मुः। स देवः हृषीकेशः, पद्मनाभः, त्रिविक्रमः। कल्पान्ते जगन्नाथः, कृष्णमार्गः, सर्वभूतप्रभवः, हविराशी, यज्ञस्थितः, प्रकटितः। पृथिव्याद्यंशस्वरूपः, कृष्णवर्णः, शान्तिदः, चक्रगदाधरः, अमृत्यादीनां विघ्नविनाशकः। स वामेन करेण महागदां दुर्लभां, सर्वायुधविनाशिनीं, काल्यात्मिकां, रिपुसूदिनीं जग्राह। अन्यैः ज्वलद्भिः भुजैः नागध्वजधारी महाबलः शार्ङ्गाद्यायुधसमूहं धारयन् स्थितः। स तेजस्वी कश्यपद्विजं, येन सर्पभोज्यत्वं नियतं, नागराजस्य मुखे न्यवेशयत्। स अमृतसलिलैः संयुक्तः, मन्दराचलसमुन्नतः, येन देवासुरसङ्ग्रामेषु वीर्यं पुनः पुनः दृष्टम्। एतद् विष्णुसैन्यस्य देवसेनायाः महद् ऐश्वर्यं तत्त्वतः सम्यग् उदीरितम्।