दानवानीकं प्रविश्य स सूर्यमिव तिमिरयुतः प्रज्वलितः। ततः वसुधरा दशदन्त-दशलिप-दशनयन-दशायुध-युक्ता तत्र प्रादुरभवत्। स दानवानां मध्ये हास्यं कृत्वा तस्थौ, महाग्रहसमानः भीषणः। केचन अश्वारूढाः, केचन मदोन्मत्तगजवाहनाः तत्र दृष्टाः। अन्ये सिंहव्याघ्रवाहनाः, केचन वराह-ऋक्षारूढाः। केचन गर्दभ-ऊष्ट्रवाहनाः, अन्ये जलजन्तुवाहनाः। अन्ये दानवा विकृतमुखाः पदातयः तत्र स्थिताः; केचन एकपादाः, केचन अपादाः, सर्वे युद्धे उत्सुकाः नृत्यन्ति स्म। बहवः बाहून् प्रहारयन्तः, अन्ये उच्चैः गर्जन्तः; दानवश्रेष्ठाः गर्वितव्याघ्रनादेन निनदन्ति स्म। भीषणमुषल-लोहदण्ड-शिलाप्रहार-गदायुक्ताः ते देवांश्च लोहार्मपरीक्षिप्तबाहुभिः तर्जयन्ति स्म। शूल-खड्ग-पाश-शक्ति-आङ्कुश-चाप-शतधारगदायुक्ताः, शतघ्नीमन्त्रयन्तः, विविधयन्त्रैः शतशः जनान् हन्ति स्म। शस्त्रैः, शिलाभिः, लोहरज्जुभिः, उत्तोलितायुधैः, आकाशः सर्वतः मेघसमूहैः आच्छादितः। एवं दानवानां सेना सर्वभूतगर्वसम्भृता देवैः समन्विता मेघसमूहवत् तस्थौ। दैत्यसेना सहस्रसंख्या, वायुः, अग्निः, पर्वतः, मेघः, जलसमूहवत् दीप्तिमती, बलसमृद्धा, युद्धमत्तवद् प्रज्वलिता। कुरुवंशज! दैत्यसेनायाः विस्तारः श्रुतः; अधुना वैष्णवी देवसेनायाः वर्णनं शृणु। पुलस्त्यः उवाच—आदित्याः, वसवः, रुद्राः, महाबलाः अश्विनौ, स्वकीयगणैः सेनाभिः सहिताः, यथायोग्यं व्यवस्थिताः। पुरुहूतः, सहस्राक्षः, लोकपालः, सर्वदेवानां नायकः, अग्रे दिव्यगजमारूढः स्थितः। तस्य वामभागे गरुडध्वजयुक्तं रथं सूर्यसदृशचक्रं, सुवर्णछत्रशोभितं तिष्ठति। तं अनुसरन्ति सहस्रसंख्या देवगणाः, गन्धर्वाः, यक्षाः, दिव्यतेजस्विनः, ब्रह्मर्षिभिः स्तुताः। वज्रनिसृष्टमेघसमूहैः, विद्युत्प्रभाभिः, इन्द्रायुधैः दीप्तिमान्, कामद्रुमसदृशमेघयुतः तत्र रथः। स भगवाँस तत्र आरूढः, समस्तं जगत् परिभ्रमति; यज्ञकाले, ऋत्विजः अग्रे स्थिताः तं स्तुवन्ति। दिव्ययुद्धे, दुन्दुभीनादे, शतशः अप्सराः तस्य, इन्द्रस्य च पुरतः नृत्यन्ति। नागराजध्वजः सूर्यसदृशः, मनः-पवन-समानश्वसहस्रयुक्तः रथः तत्र दीप्तिमान्। मातलिना यथायोग्यं युक्तः रथः, सर्वतः सूर्यतेजसा मेरुसदृशः दीप्तिमान्। यमः कालयोग्यदण्डगदायुक्तः, देवसेनायां मध्ये स्थितः, दैत्येभ्यः तान् दर्शयति। स चत्वारः समुद्राः, जिह्वालिङ्गितनागैः, शङ्खकङ्कणशोभितैः, जलमयस्वरूपयुक्तैः सह स्थितः। कालपाशधारणः, चन्द्रकिरणसमानाश्वयुक्तः, वाताग्निजलस्वरूपैः अनन्तलीलाः क्रीडन्। शुक्लवस्त्रधारणः, प्रवालकङ्कणशोभितः, नीलवर्णशरीरः, रत्नमेखलया कटिर्युक्तः। वरुणः पाशधारणः, देवसेनायां मध्ये स्थितः, युद्धकालकामनया समुद्रस्य तटभङ्गेच्छायाम्। यक्षराक्षसगणैः, गुह्यकसेनाभिः सहितः, निधिपतिर्महाबलः, शङ्खपद्मधारणः तत्र स्थितः। राजाधिराजः, गदायुक्तः, दिव्यरूपः प्रादुरभवत्; धनाध्यक्षः पुष्पकरथस्थः, वीराणां मध्ये दृष्टः। यक्षराजः मनुष्यवाहनारूढः दीप्तिमान् तत्र प्रज्वलितः; पूर्वे सहस्राक्षः, दक्षिणे पितृपतिः स्थितः। पश्चिमे वरुणः, उत्तरदिशि मनुष्यवाहनारूढः; सर्वदिशासु चतुर्दिक्पालाः महाबलाः स्थिताः। आदित्यः स्वदिशि दिव्यसेनया सहितः गच्छति; सप्तश्वयुक्तरथारूढः पवनसमानगतिर्भवति। तेजसा दीप्तः, किरणैः प्रज्वलितः, पूर्वादारभ्य पश्चिमपर्यन्तं मेरुपर्यन्तं भ्रमति। त्रिसप्तगुणचक्रयुक्तः, तपसा अक्षरं जगत् व्याप्य, सहस्रकिरणसमूहयुक्तः, दीप्तिमान्। देवमध्यगतः द्वादशरूपयुक्तः आदित्यः विचरति; सोमः श्वेताश्वयुक्तः, रथारूढः, शीतांशुकिरणयुक्तः दीप्तिमान्। शीतजलसदृशकिरणैः जगत् मोदयति; द्विजराजः, शीतांशुकिरणयुक्तः, तारासंयोगानुगामी। शशाङ्कचिह्नयुक्तः, रात्रेः तमः नुदति; दिव्यदीप्तिमान्, अक्षररसोदात्ता। शुद्धऔषधिनिधिः, अमृतनिधिः, लोके परमांशः, सौम्यः, सर्वव्यापकः रसोदात्ता। दानवाः सोमं हिमायुधं तत्र स्थितं दृष्टवन्तः—सर्वभूतजीवनः, पञ्चधा मानवेषु विभक्तः। स सप्तशाखयुक्तः, लोकान् धारयति, सृजति; यं अग्निकर्तारं, सर्वोत्पत्तिप्रभवं मन्यन्ते। तस्य मूलं सप्तस्वरेषु स्थितं, यं गतिमन्तं, निराकारं, मन्यन्ते। यं आकाशगतं, शिग्रं, शब्दोत्पन्नं मन्यन्ते; स वायुः, सर्वभूतजीवनः, स्वतेजसा विशिष्टः। एवं दानवदेवसेनयोः महद् युद्धाय सज्जं वर्णनं पुलस्त्येन कृतम्।