तदा दानवानां सैन्यं भीषणं समुत्तिष्ठत्, भयानकशूलपरश्वधैः सुसज्जितं, शत्रुनाशाय द्वितीयमन्दारगिरिवत् प्रकटितम्। तत्र वीरः विरोचनः, क्रोधेन सन्तप्तः, श्रेष्ठं रथं सहस्रगर्दभयुक्तं समारुह्य, गदा धृत्वा तिष्ठति स्म। सेनायाः अग्रे, ज्वलद्गिरिशिखराकारः, असुरः हयग्रीवः सहस्राश्वयुक्तरथस्थः युद्धाय सज्जः आसीत्। श्वेतः, विप्रचित्तेः पुत्रः, श्वेतकुण्डलैः भूषितः, असुरपंक्तिं परिक्रम्य, युद्धव्यूहं विधायति स्म। तेन रथः शत्रुपंक्तिं विदारयन्, महाधनुः सहस्रज्यसंबद्धं विक्षिप्य, युद्धभूमौ तिष्ठति स्म। पर्वतशिखराकारः खरस्, क्रोधात् अश्रुपूर्णनेत्रः, युद्धाय सज्जः आसीत्। तस्य दन्तोष्ठनेत्राणि कम्पमानानि, युद्धाभिलाषः तस्य अन्तः प्रबलः आसीत्; तदा तवष्टा अष्टादशाश्वयुक्तरथं समारुह्य युद्धाय समुपस्थितः। तवष्टा दिव्यव्यूहसदृशः युद्धाय तिष्ठति स्म; अरिष्टः, बलेः पुत्रः, श्रेष्ठः, महास्त्राणि धृत्वा अग्रे आसीत्। युद्धसमीपं समारुह्य, पर्वतान् कम्पयन्, किशोरः उत्साहात् वृषरूपेण प्रेरितः आसीत्। दानवानां मध्ये सः सूर्यः ग्रहेषु इव दीप्तिमान् आसीत्; लम्बः नूतनमेघसदृशः, प्रलम्बवस्त्रधारणेन भूषितः आसीत्। असुरपंक्तिं प्रविश्य, सूर्यः तिमिरसहितः इव दीप्तः, वसुधरः दशदन्तोष्ठनेत्रास्त्रैः समन्वितः प्रकटितः। सः दानवानां मध्ये हसन्, महाग्रहवत् भीषणः आसीत्; कश्चित् अश्वारूढः, कश्चित् मदोत्कटगजपर्यंकः। अन्ये सिंहव्याघ्रवराहभल्लूकपर्यंकाः, केचित् गर्दभोष्ट्रजलचरपर्यंकाः आसीत्। अन्ये भीषणमुखाः दानवाः पादाति आसीत्; केचित् एकपादाः, केचित् अपादाः, सर्वे युद्धलोलुपाः नृत्यन्ति स्म। बहवः बाहुं प्रहारयन्तः, अन्ये उच्चैः गर्जन्ति; दानवनेतारः गर्वितव्याघ्रनादेन निनदन्ति स्म। भीषणगदापरश्वधशिलामुसलैः, देवांश्च लोहेन्द्रियवत् बाहुभिः त्रासयन्ति स्म। शूलखड्गपाशशूलांकुशदण्डैः, शतघातकयंत्रैः, शतधारगदाभिः क्रीडन्ति स्म। खड्गशिलायुधैः आकाशः सर्वतः मेघसमूहैः आच्छादितः आसीत्। एवं दानवानां सैन्यं सर्वभूतगर्वभीषणं, देवांश्च मेघसमूहवत् प्रतिपक्षे स्थितम्। दैत्यसैन्यं सहस्रसंख्यायुक्तं, वाय्वग्निपर्वतमेघवारिसदृशं, शक्तिसंवृद्धं, सेनासमूहेन पूर्णं, युद्धमदसंपन्नम् इव दीप्तिमान् आसीत्। एवं दैत्यसैन्यस्य विस्तारः श्रुतः, हे कुरुवंशज; अधुना वैष्णवसैन्यस्य वर्णनं शृणु। पुलस्त्यः उवाच— आदित्याः, वसवः, रुद्राः, महाश्विनौ च, स्वपार्षदसैन्यैः सह, सम्यक् व्यूहिताः अभवन्। पुरुहूतः, सहस्राक्षः, लोकपालः, देवनेतृणां अग्रणी, श्रेष्ठं गजं समारुह्य अग्रे आसीत्। तस्य वामभागे, श्रेष्ठः रथः, अग्रपक्षिपताकायुक्तः, सूर्यसदृशचक्रः, सुवर्णछत्रैः भूषितः आसीत्। तं सहस्रसंख्यायुक्ता देवगन्धर्वयक्षसमूहाः अनुगच्छन्ति स्म, दिव्यलोकवासिभिः, ब्रह्मर्षिभिः स्तुतः। वज्रप्रहारसम्भूतमेघैः, विद्युत्तेजसा, इन्द्रायुधदीप्त्या, कामगिरिसदृशमेघसमूहयुक्तः रथः आसीत्। स भाग्यवान् तत्र समारुह्य, सर्वं जगत् परिक्रमति; यज्ञेषु पुरोहिताः अग्रे स्थित्वा तं स्तुवन्ति स्म। दिव्ययुद्धे, दुण्डुभीनादेन, शतशः अप्सराः तस्याग्रे, इन्द्रस्य पुरतः, नृत्यन्ति स्म। नागराजपताकायुक्तः, सूर्यसदृशदीप्तः, सहस्राश्वयुक्तः, मनोवायुसदृशवेगः रथः आसीत्। मातलिना सम्यक् युक्तः सः श्रेष्ठः रथः मेरुगिरिसदृशः, सूर्यतेजसा सर्वतः आवृतः आसीत्। यमः कालयोग्यदण्डगदां उत्तोल्य, देवसमूहमध्ये, दैत्येभ्यः तान् दर्शयन् तिष्ठति स्म। चतुर्दश्यः सागराः तं अनुगच्छन्, जिह्वासर्पयुक्ताः, शङ्खकङ्कणभूषिताः, जलमयवपुः आसीत्। कालपाशप्रहारेण, चन्द्ररश्मिसदृशाश्वयुक्तः, वाय्वग्निजलरूपैः क्रीडनानि कुर्वन्, अनन्तविलासः आसीत्। शुक्लवस्त्रधारी, प्रवालदीप्तकङ्कणभूषितः, श्यामवर्णशरीरः, रत्नमेखलया कम्बलितः आसीत्। वरुणः पाशधारी, देवसमूहमध्ये युद्धकालकामनया, समुद्रः तीरभङ्गकामनया इव तिष्ठति स्म। यक्षराक्षससैन्यैः, गुह्यकगणैः च संयुक्तः, निधिपतिः महाबलः शङ्खपद्मधारी, तत्र उपस्थितः। राजा राज्ञां, गदाधारी, प्रकटितः; धनाधिपः पुष्पकरथस्थः, वीराणां मध्ये दृश्यते स्म। स राजा राज्ञां, यक्षाधिपः, मानववाहनारूढः दीप्तिमान् आसीत्; पूर्वदिशायां सहस्राक्षः, दक्षिणायां पितृपतिः आसीत्। पश्चिमायां वरुणः, उत्तरायां मानववाहनारूढः; सर्वदिशासु चत्वारः लोकपालाः स्थिताः। सूर्यः स्वदिशं चरन्, दिव्यसैन्येन सह, सप्ताश्वरथारूढः, वायुसंयुक्तः गतिमान् आसीत्। एवं दानवदेवासैन्ययोः महायुद्धाय व्यूहितयोः वर्णनं अभवत्।