स महर्षिः, हे कुरुनन्दन, सर्वाणि शुभानि नक्षत्राणि रोहिण्यादीनि सोमायापि दत्तवान्। लक्ष्मीः, सरस्वती, संध्या, विश्वेशा च कीर्तिमती, देवी च सरस्वती—एतानि पूर्वं ब्रह्मणा सृष्टानि। एते पञ्चोत्तमाः, राजन्, ब्रह्मणा धर्माय, सुरश्रेष्ठाय, तव हितार्थं समर्पिताः। ब्रह्मणः पत्नी, अर्धशरीरिणी, रूपान्तरगमना, सहसा सुरभिरूपेण ब्रह्माणमुपससार। ततो ब्रह्मा, लोकैः पूजितः, सृष्ट्यर्थं, विशेषतः पश्यूनां हेतोः, तया सह संयोगमकरोत्। तस्याः सुरभेः एकादश पुत्रा जाताः, विस्तीर्णा धर्माख्याः, सन्ध्याभ्रसन्निभाः, महान्तः, तीव्रतेजसः। ते क्रन्दन्तः धावन्तश्च पितामहमुपजग्मुः; तेषां रुदनधावनयोः स्मरणात् रुद्राः इति ख्याताः। तेषु निरृति, संध्या, तृतीयः योन्युत्पन्नः, मृगव्याधः, कपर्दी, विश्वेश्वरः च महान्। अहिर्बुध्न्यः पुण्यः, कपाली, पिङ्गलः, सेनानी महातेजाः—एते एकादश रुद्राः स्मृताः। तस्यैव सुरभेः गावः उत्पन्नाः, देवाश्च; अजः हंसश्च अपि, नृपश्रेष्ठ। श्रेष्ठौषधयः सुरभेः, धर्मात् लक्ष्मीः, कामः च, साध्येभ्यः साध्याः जाताः। भवः, प्रभवः, कृष्णाश्वः, सुवहः, अरुणः, वरुणः, विश्वमित्रः, चलः, ध्रुवः जाता इति। हविष्मान्, तनुजः, शास्त्रपूजिताः, वत्सरः, भूति, सर्वासुरविनाशनः अपि उत्पन्नाः। सुपर्वण्, बृहद्कान्तिः, लोकेषु पूजितः साध्यः, इन्द्रानुगामिनी देवी देवांश्च प्रसूतवती। धर्मः आद्यः देवः, द्वितीयः अक्षयः ध्रुवः, तृतीयः विश्ववसु, चतुर्थः सोमपतिः। ततोऽनुरूपः, माया, यमः च; सप्तमः वायुः, अष्टमः निरृति स्मृतः। एष धर्मस्य सन्तानः सुरभेः जातः; धर्मात् विश्वादेव्यः विश्वदेवाः अपि उत्पन्नाः। दक्षः, दृढबाहुः, पुष्करः, चाक्षुषः, अत्रिः, शुभा महोरगाः अपि जाताः। विश्वान्तकः, वसु, बलः, निकुम्भः कीर्तिमान्, रुरुदः अतिबलः, भास्करः मिततेजाः। विश्वदेवानां माता सर्वेषां विश्वदेवानां पुत्रान् प्रसूतवती; मरुत्वती मरुतां पुत्रान्। अग्निः, चक्षुः, रविः, ज्योतिः, सविता, मित्रः, अमरः, शरावृष्टिः, सुकर्षः, श्रेष्ठः च। वीरजः, राजः, विश्वायुः, सुमतिः, अश्वगः, चित्ररश्मिः, निःशधः च राजा। पुनः आत्मविधिः, चरित्रः, पदमात्रः, बृहन्तः महाकायः, सनाभिगः। मरुत्वती ज्येष्ठान् मरुतः प्रसूतवती; अदितिः कश्यपात् द्वादश आदित्यान् प्रसूतवती। इन्द्रः, विष्णुः, भगः, त्वष्टा, वरुणः, अंशः, यमः, अरवि, पूषा, मित्रः, वरदः, धाता, पर्जन्यः च। एवं एते द्वादश आदित्या दिविसदां श्रेष्ठाः; अदित्याः सरस्वत्याः च द्वौ उत्तमौ पुत्रौ जातौ। तौ पुत्रौ तपसा धर्मेण च श्रेष्ठौ स्वर्गे पूज्यौ; दनुः दानवान्, दितिः दैत्यान् प्रसूतवती। कालात् कालकेयाः, तैः असुराः राक्षसाश्च; अनायुषः पुत्राः, बलवन्तः रोगाश्च। सिंहिका ग्रहाणां माता, ऋषिः गन्धर्वाणां जनकः; प्राची धर्मिणां अप्सरसां माता, या भारत्या नास्ति। क्रोधायाः सर्वभूतानि, पिशाच्याः, नृप, यक्षराक्षसगणाः उत्पन्नाः। एते चतुष्पदाः, तथा सौरभ्याख्याः गावः, आदिपुरुषः विष्णुः हरिः, स मायां ससर्ज। सः पूर्वं वर्णितः, महर्षिभिः स्तुतः; यः कश्चित् एतत् प्रमुखं पुराणं श्रावयति वा पठति वा पुण्यकाले— स कामरहितः पुरुषः चतुर्विधेन—दृष्ट्या, मनसा, वाचा, कर्मणा—लोकं प्राप्य स्वर्गफलानि भुङ्क्ते। यः कृष्णं तुष्टावति, सः कृष्णेन तुष्यति; राजा राज्यं प्राप्नोति, दरिद्रः महद्धनं। आयुः हीनः दीर्घायुः भवति, पुत्रकामः सुतं लभते, यज्ञकामः यज्ञफलानि, विविधानि तपांसि अपि सिद्ध्यन्ति। यः यं कामं कामयते, स तम् अधिपतिभ्यः प्राप्नोति; यः हरिपौष्करं पठति, अन्यं सर्वं परित्यज्य— तस्य, नरश्रेष्ठ, सृष्टिकाले दुःखं नास्ति; एषा महात्मनः पौष्कराख्या सृष्टिः। सा, महाबाहो, व्यासपरम्परया कीर्तिता; अधुना मम वचः शृणु विष्णुत्वस्य विष्णोः, हरित्वस्य च कृतयुगे। स देवेषु वैकुण्ठत्वं, मनुष्येषु कृष्णत्वं—एवं गूढः भगवान् कर्मपथः सर्वहिताय प्रवर्तते। अधुना, राजन्, भूतं, भविष्यत्, वर्तमानं च यथावत् शृणु; अयं भगवान् अव्यक्तः, व्यक्तरूपे स्थितः।