सर्वे गुणाः, यः कालः, कालस्वरूपः, नीलकण्ठः, श्रेष्ठः पण्डितानां, वेदकर्ता, नित्यबालः, अक्षरः प्रजापतिः—स एव भगवान्। तस्य हस्ते दर्भाग्रः, हंसध्वजः, स्रष्टा, संहर्ता, हरः, हरिः, जटिलः, मुण्डः, शिखी, दण्डी, गदाधरः, महायशाः च। स प्रजापतिः, देवाध्यक्षः, सर्वात्मा, सर्वधारः, सर्वव्यापी, सर्वग्राही, स्रष्टा, अक्षरः गुरुः च। स कुम्भधारी, यजनीयः, यज्ञोपकरणधारी, यज्ञाराधनीयः, ओंकारः, ज्येष्ठसामगायकः च। स मृत्युर्मृत्युञ्जयः, परियात्रगिरिस्थः, उत्तमव्रती, ब्रह्मचारी, व्रतधारी, गुहावासी, पद्मलोचनः। स अमृतः, मनोहररूपः, उदयार्कसदृशः, दक्षिणवामभागयोः पत्न्याः सेवितः। स भिक्षुः, भिक्षारूपधारी, त्रिजटिलः, दृढसंकल्पः, मनःनियन्ता, कामः, मधुरः, मधुवद्भ्रमरः। स वनवासी, तपस्वी, पूजितः, जगद्धारः, जगत्स्रष्टा, नित्यः, अव्ययः पुरुषः। स धर्माध्यक्षः, विष्णुनेत्रः, त्रिविधधर्मधारी, प्रजनपोषकः, त्रिवेदविद्, बहुरूपः, दशसहस्रार्कप्रभः। स मोहकः, बन्धकः, विशेषतः दैत्यानां, देवदेवः, पद्मचिह्नः, त्रिनेत्रः, पद्मजटिलः। स पीतद्वलः, धनुर्धरः, भीमः, धर्मशूरः, रामेण, ब्रह्मणा, ब्रह्मविदां श्रेष्ठेन स्तुतः। रामः, प्रणम्य, ब्रह्मणा हस्तग्रहणेन संबोधितः—"त्वं विष्णुः, मानवस्वरूपेण भूमौ अवतरितः।" "सर्वदेवानां कार्यं त्वया महाबलिन accomplished। दक्षिणतटे जाह्नव्याः वामनदेवः स्थापितः।" "अयोध्यां स्वनगरं गच्छ, ततः देवलोकं प्राप्नुहि।" इत्युक्त्वा ब्रह्मणा मुक्तः, रामः पितामहं प्रणम्य। पुष्पकविमानम् आरोह्य, रामः मधुरां नगरं प्राप्तवान्, शत्रुघ्नं शत्रुनाशनं पुत्रसहितं दृष्टवान्। तदाः राघवः प्रमुदितः, भरतः वानराधिपः च, शत्रुघ्नः भ्राता च इन्द्रोपेन्द्रवत् आगतौ। ततः रामः शिरसा प्रणम्य, भूमिप्रणयी, पञ्चाङ्गेन आलिङ्गितः, शीघ्रं भ्रातरं उत्थाप्य, गोदं उपवेशयत्। भरतस्य अनन्तरं सुग्रीवः आगतः, उपविष्टः, रामाय अर्घ्यं दत्तवान्। तस्मिन्काले अष्टविधं राज्यं राघवाय समर्पितम्। रामागमनं श्रुत्वा, मधुरावासिनः सर्वे जनाः समागताः। जातयः, ब्राह्मणाः अग्रणी, रामं द्रष्टुं समागताः। सर्वैः नागरिकैः, वैश्यैः, ब्राह्मणैः सह संवादः कृतः। रामः तत्र पञ्चदिनानि स्थित्वा, गन्तुं निश्चितवान्। ततः शत्रुघ्नः रामाय अश्वान् गजान् च आनयत्। कृतकाकृतकं सुवर्णं दत्त्वा, रामः प्रसन्नः—"सर्वं तव दत्तम्" इत्युक्तवान्। "तव पुत्रौ मथुरायां जनानां राजा अभिषिक्तौ मया" इत्युक्त्वा, रामः मध्याह्ने निर्गतः। गङ्गातटे महोदयं प्राप्त्वा, वामनं स्थाप्य, ब्राह्मणान् भविष्यराजान् च संबोधितवान्। "एष धर्मसेतुं मया कृतः, समृद्धिवर्धकः; समये रक्षितव्यः, कदापि न नाशनीयः।" "विस्तारितहस्तेन मया याचितम्—'राजानः, मम प्रतिनिधित्वेन, यत्र हितं तत्र कार्यं क्रियताम्।'" "नित्यं पूजनं सर्वैः अक्लेशेन कर्तव्यम्; ग्रामाः, लङ्कायाः धनं च दातव्यम्।" सुग्रीवः वानराधिपः किष्किन्धां प्रेषितः; रामः अयोध्यां गत्वा, पुष्पकविमानं संबोधितवान्—"अग्रे न गन्तव्यम्; यत्र कुबेरः तत्र स्थातव्यम्।" इत्युक्त्वा, कृतकार्यः रामः अन्यत् कार्यं न मन्यते। पुलस्त्यः उवाच—"एवं भीष्म, रामकथया वामनस्य उत्पत्तिः कथिता। किं अन्यत् इच्छसि श्रोतुम्?" "यद् इच्छसि, तत् सर्वं कथयिष्यामि, राजन्; सर्वं वक्ष्यामि, राजविनोद, यथा इच्छसि।" भीष्मः उवाच—"वामनस्य महात्म्यं विस्तारतः उक्तम्; पुनः विष्णोः तस्य अन्यत् महात्म्यं कथय।" "भगवतः नाभौ पद्मोत्पत्तिः कथं, यस्मात् जगत् उत्पन्नम्? वैश्णवी सृष्टिः कथं पद्मे जाताः?" "महाकल्पे पद्मस्य, पद्ममयं जगत् कथं अभवत्? यः वारिसमुद्रे स्थितः, तस्य नाभौ वारिजं पद्मं कथं जातम्?" "पद्मनाभस्य शक्तिः कथं, स समुद्रे शयनं कर्ता? पद्मे देवाः, ऋषिसमूहः च कथं प्राचीनकाले जाताः?" "एतत् सर्वं विस्तरेण कथय, योगविदां श्रेष्ठ, तत्र स अनादि जगत् कथं सृष्टवान्?" "यदा एकः समुद्रः रिक्तः, स्थावरजङ्गमं लुप्तम्, भूमण्डलं दग्धम्, नागराक्षसाः नष्टाः—" "यदा अग्निवायुस्पर्शाः लुप्ताः, धर्मः भूमौ नष्टः, केवलं तमः शेषः, महाभूतानि विक्षिप्तानि—" "तदा, विश्वेश्वरः, महातेजस्वी, ध्याननिष्ठः, योगवित्, समाधिस्थः अस्ति वा?" "हे ब्रह्मन्, अहं परमभक्त्या शृणोमि; धर्मविद्, नारायणस्य सारभूतं यशः सर्वं विस्तरेण कथय।" एवं पुलस्त्यस्य वचनानुसारं, भीष्मः विष्णोः पद्मनाभस्य महात्म्यं, पद्मोत्पत्तिं, जगत्सृष्टिं, तस्य योगशक्तिं, प्राचीनदेवऋषिसमूहस्य उत्पत्तिं, तथा प्रलयकाले भगवतः स्थितिं जिज्ञासते।