स्वर्गेऽपि माम् अतीव क्षुधा तृषा च पीडयामासताम्, ब्राह्मण, तत्र मे इन्द्रियाणि क्लिष्टानि अभवन्। तदा त्रैलोक्यश्रेष्ठं पितामहम् एवम् अब्रुवम्—"भगवन्, इयं स्वर्गभूमिः क्षुधातृषारहितत्वेन प्रसिद्धा; कथं मम इदानीं क्षुधा तृषा च जायते? कस्य कर्मणः एष फलम्? भगवन्, मम आहारः कः इति ब्रूहि।" पितामहः च दीर्घं ध्यात्वा माम् उवाच—"इह तव शरीरेऽन्यत् किंचित् भोजनं नास्ति। स्वमांसं विना अन्यत् किञ्चिद् न खादितव्यम्; आत्मनः शरीरं पुष्ट्वा परं तपः आचरिष्यसि। श्वेत, पश्य—पृथिव्यां न किंचित् अदत्तं जायते; याचकस्य अपि दानं केवलं निश्चयेन लब्धम्। यदि गृहस्थः मोहाद् अतिथये न ददाति, सः स्वर्गेऽपि क्षुधया तृषया च पीड्यते। अतः, राजन्, स्वं पुष्टं शरीरं खाद; एवम् आत्मनः तृप्तिः भविष्यति।" एवं श्रुत्वा अहम् अपि पितामहम् अब्रुवम्—"स्वं शरीरं खादित्वा अन्यः आहारः नास्ति, भगवन्। अन्नं विना क्षुधा न निवर्तते; अव्ययीं मांसं खादामि, किन्तु तत्र न कापि तुष्टिः।" तदा ब्रह्मा पुनर् उवाच—"तव शरीरम् अविनाशि कृतम्; प्रतिदिनं प्राणात्मा पुष्यते, शरीरं च श्वेतं भविष्यति। शतेन वर्षाणां स्वमांसं खाद; यदा महातपाः अगस्त्यः श्वेतवने आगमिष्यति, तदा सः महाबलः भगवाञ् त्वां दुःखात् मोक्षयिष्यति; सः देवासुरेन्द्राणां अपि उद्धर्ता।" "एष भोजनं तु निन्दितम्, राजर्षे, किन्तु तव किं? तेन महर्षिणा देवकार्यं कृतम्, पुण्यं महात्मना। सागरः शोषितः, दैत्याः निहताः, सूर्यद्वेषात् वर्धमानो विंध्यः निगृहीतः। पृथिवी गुरुत्वेन दक्षिणदिशं गतवती, त्रिलोकी च संकटे स्थिताः। अहम् अपि देवेभ्यः सह दक्षिणां दिशं तम् प्रेषितवान्—'समानं कुरु लोकं, समं स विश्वेन।' तेन मुनिना समता कृता, अद्यापि सा दृश्यते।" "एवं भगवतः वचनं श्रुत्वा, अहम् अपि आत्मनः शरीरं, निन्दितं भोजनं, खादामि। शतेन वर्षाणां एष निन्दितः आहारः मम जीवनं, किन्तु शरीरं न क्षीयते, तृप्तिः चोत्तमा। दुःखेन पीडितः, तं मुनिं अहर्निशं चिन्तयामि—कदा सः द्रक्ष्यति माम् वने? एवं चिन्तयन् शतवर्षं यत्र व्यतीयाय, अगस्त्य एव मम शरणम्; स मुनिः आगमिष्यति।" "कुम्भयोनेः विना मम मोक्षः न स्यात्, द्विज; इदं वचनं श्रुत्वा, राम, निन्दितं भोजनं दृष्ट्वा—परमकारुण्येन अहम् तं स्वर्गार्थं राजानं अमृतं पातयामि, निन्दितं भोजनं नाशयामि। चिन्तयन्—'किं अगस्त्यः करिष्यति?'—मम विचारः; अहम् एव निन्दितं भोजनं तव नाशयामि। यद् इच्छसि, तद् वरं वृणीष्व; ततः स्वर्गार्थी माम् अब्रवीत्—'कथं ब्रह्मणः वचनं मिथ्या स्यात्?'" "मुनये मया साध्यं, अन्येन न मोक्षः; कुम्भयोनेः, मैत्रावरुणस्य जातस्य, विना। मया अप्रार्थितेन अपि पितामहः उक्तवान्; तं श्वेतं प्रत्यहम् अवदं—'अहम् एव सः।' तव भाग्येन मया दृष्टः, न संशयः; अतः, स्वर्गार्थं मां ज्ञात्वा स भूमौ प्रणिपत्य पतितः।" "उत्थाप्य तम् अहम् अवदं—'राम, किं ते करवाणि?' स राजाः उवाच—'ब्राह्मन्, अद्य मां दूषितभोजनपापात् मोचय।' तव कृते, अक्षयं लोकं स्वर्गं च प्राप्स्यामि; इति स राजा लोकसम्मानितः दानं दत्तवान्।" "माम् अनुगृहाण; एतत् दानं गृहाण। मोक्षार्थं न लोभेन, रघुनन्दन; आभरणं गृहीत्वा तत् मम हस्ते आगतम्। तस्मिन्न् क्षणे तस्य प्राकृतं शरीरम् अन्तर्हितम्; शरीरनाशे स राजर्षिः परमं हर्षम् अयात्। तम् उक्त्वा सः पुनः दिव्येन विमानम् आरूढः स्वर्गं गतः; सः इन्द्रतुल्यः शुभमभरणं मम दत्तवान्।" "एतेन अद्भुतकर्मणा, काकुत्स्थ, विदर्भराजः श्वेतः पापमुक्तः अभवत्।" एवं पुलस्त्यः उवाच—"इति तद् अद्भुतं चरितं श्रुत्वा, रघुनन्दनः, आदरात् विस्मयाच्च पुनः पप्रच्छ।" रामः उवाच—"भगवन्, यत्र विदर्भराजः श्वेतः तपः अकरोत्, तद् भीषणं वनं कथं जातम्? तत् वनं क्रूरं निर्जनं मृगविहीनं च, कथं राजा तत्र प्रविष्टः? तद् वद महर्षे। क्षेत्रं शतयोजनपरिमितं जनरहितं कथं जातम्? त्वं च कथं तत्र प्रविष्टः, किमर्थं वा? तद् आख्याहि।