य एव दानस्य साक्षिणः स्युः, तेऽपि शुद्धिं प्राप्नुवन्ति; केवलं दर्शनमात्रेण ते विमुच्यन्ते, न संशयः। सा भीषणा द्वादशी विधिना निर्दिष्टा, सुवर्णेन जलस्य च मृगचर्मणश्च; एतानि कृत्वा स्वयमेव क्रियाफलस्य दर्शनं प्राप्नुयुः। तद् फलम् सुलभमेव, कर्ता च तस्मिन्नेव लोके लभते; गाः सदा अनेन मन्त्रेण अभिवादनीयाः, हे राजन्। "नमः सुभद्राभ्यः, सुरभेः सन्ततिभ्यश्च; पुनः पुनः नमो ब्रह्मदुहितृभ्यः शुद्धाभ्यः।" एष मन्त्रः स्मृतिमात्रेण गोदानस्य फलं ददाति; अतः, हे राजन्, त्वमपि पुष्करस्य परमपुण्ये स्थले—विशेषतः कार्तिकमासे—गोदानस्य फलं प्राप्स्यसि। या कापि पापता स्त्रीणां वा पुंसां वा, सा केवलं पुष्करे स्नानेन सम्पूर्णतः विनश्यति। सर्वाणि भारत पृथिव्यां पुण्यस्थानानि, समुद्रपर्यन्तानि, पुष्करे एव कार्तिके विशेषतः संमिलन्ति। भीष्मः उवाच—एतत् सर्वं भगवता पुराणप्रमाणसंयुक्तं प्रोक्तम्; एवं श्वेतः स्वगुरवे सुवर्णाण्डं दत्तवान्। एतच्छ्रुत्वा मम जिज्ञासा जाता—सः कथं काष्ठलिङ्गनं कृत्वा क्षुधां नाशयामास, न च तेन अन्नं दत्तम्, हे द्विजोत्तम? तस्मात् भूमौ ये केचन राजानः अन्नदानं कृत्वा स्वर्गं प्राप्तवन्तः, तेषां कथां च अन्नमूलकानां यज्ञानां च श्रोतुमिच्छामि। सः महात्मा श्वेतः कथं बुद्धिं नष्टवान्? किमर्थं न सः अन्नं दत्तवान्, न च मुनिभिः तत् प्रदर्शितम्? अहो अत्र अन्नस्य दानस्य महिमा! तस्य फलम् परत्र जनाः भुञ्जते, स्वर्गश्च अक्षयत्वं प्राप्नोति। अन्नदानं परमं, हे ब्राह्मणाः, यथा सततं यत्नशीलैः कथ्यते; अन्नदानात् इन्द्रः त्रीन् लोकेऽत्र भुङ्क्ते। शतक्रतुरिति सः सर्वैः द्विजातिभिः कथ्यते; तेन एव स देवेशः तदनुरूपं स्थानं प्राप्तवान्। दानदेवतया स्वर्गं प्राप्त्वा, अहं सर्वं त्वत्तः शुश्रावम्; यदि किञ्चिदन्यत् प्राचीनं प्रवृत्तं नष्टं वा अस्ति, तत् यदा काले तदा कथय। श्रोतुमिच्छामि, हे बुद्धिमन्, तदपि वद। पुलस्त्यः उवाच—एषा कथा पुरा महात्मना अगस्त्येन कथिता। सा रामाय उक्ता, हे राजन्; अहम् अद्य त्वां तां प्रवक्ष्यामि। भीष्मः उवाच—कस्मिन्स्विद्वंश्ये सः रामः, राजर्षिसत्तमः, जातः? यस्य विषये अगस्त्यः प्राचीनां कथाम् अकथयत्? पुलस्त्यः उवाच—रामः महाबलः रघुवंशे जातः। सः देवकार्यं कृतवान्; रावणः लङ्कायां हतः। पृथिव्यां सम्यक् प्रतिष्ठाप्य, मुनयः तस्य गृहम् आगच्छन्। ते महात्मानः राघवस्य निवासं प्राप्तवन्तः। तदा अगस्त्यस्य आज्ञया द्वारपालः शीघ्रं रामं विज्ञापयामास। सः मुनीनां आगमनं निवेद्य शीघ्रं प्रविवेश। रामं दृष्ट्वा द्वारपालः पूर्णचन्द्रमिव उदितं ददर्श। "कौसल्यायाः पुत्र, स्वस्ति ते अस्तु; अद्य शुभः प्रभातः। रघुनन्दनः, तव उदयस्य दर्शनाय आगतः। अगस्त्यः मुनिभिः सह तव द्वारे तिष्ठति, हे राजन्।" मुनीनां आगमनं श्रुत्वा रामः आदित्यवर्णः तान् स्वागतमकरोत्। ततः द्वारपालं प्राह—"त्वं शीघ्रं तान् प्रवेशय। किमर्थं द्वारे मुनिश्रेष्ठान् विलम्बितवान्?" रामस्य आज्ञया द्वारपालः तान् मुनीन् सम्यक् प्रवेशयामास। मुनीन् आगतान् दृष्ट्वा, सः अञ्जलिं कृत्वा अभ्यभाषत। रामः प्रणिपत्य, तान् उपवेशेषु उपवेशयामास। ते सुवर्णमयेषु, सुशोभितेषु, सुखासीनेषु उपविष्टाः। श्रेष्ठा मुनयः कुशासनानि सर्वतः विततानि आसनानि उपविष्टाः। पुरोहितः पाद्यं, अर्घ्यं, आचमनीयं च दत्तवान्। रामः तेषां कुशलं पप्रच्छ; तदा सर्वे मुनयः, महर्षयः, वेदविदः, इदं वचनम् ऊचुः— "सर्वं कुशलं ते, महाबाहो रघुनन्दन। सौभग्येन त्वां सुरक्षितं पश्यामः, शत्रून् जितवान्। सीता तव भार्या, ताम् अतीव पापात्मना रावणेन हृता; तस्यैव शक्त्या सः निहतः। त्वं एकाकिना, सहायवर्जितेन, रणाङ्गणे तं हत्वा, तद् कर्म कृतम्—नान्यः कर्तुं समर्थः। त्वया सह संवादाय, त्वां च दृष्ट्वा, वयं सर्वे शुद्धाः अभवाम; तव दर्शनात् वयं तपस्विनः जाताः। रावणवधेन अद्य अश्रुप्रशमनं कृतं; वीर, त्वया एषा पुण्या भूमिः निर्भयत्वं प्राप्ता। सौभाग्येन त्वं, काकुत्स्थ, विजयेन च अपरिमितवीर्येण च वर्धसे; त्वां दृष्ट्वा, संवाद्य, वयं वापि तपोवनं यास्यामः। त्वं वनप्रवेशे मम हस्ते इन्द्रधनुः, अक्षय्यशरौ द्वौ, महाकवचं च न्यवेशयः। त्वं पुनः मम आश्रमं आगन्तव्यः, रघुष्रेष्ठ; इत्युक्त्वा सर्वे मुनयः अन्तर्धानं जग्मुः। मुनिश्रेष्ठेषु गतेषु, रामः धर्मात्मा, मुनिना यत् कार्यं सूचितं, तद् चिन्तयामास। 'त्वं नूनं पुनः आश्रमं आगन्तव्यः, रघुनन्दन; अहम् अवश्यं अगस्त्यस्य समीपं गन्तव्यम्। दिव्यं रहस्यं श्रोतव्यम्, यद्वा अन्यत् कर्तव्यं सः दर्शयेत्'—इति रामः अपरिमिततेजाः मनसि स्म चिन्तयन्।