राजा श्वेतः, उत्तमं होत्रं पुरोहितं च चयन्य, तद्वत् अन्यान् द्विजातीन् चतुर्विंशति संख्या सहितान्, तेषां पत्न्यः सह आमन्त्रयामास। तान् सम्यक् सम्मान्य, मुद्रिकाः कुण्डलानि च दत्त्वा, सन्मानपूर्वकं तेषां पुरतः सम्यक् स्थित्वा। अष्टधा प्रणामं कृत्वा, पुनः पुनः नमस्कृत्य, पुरोहितस्य पुरतः अञ्जलिं कृत्वा स्थितः। सः राजा ब्राह्मणान् सम्बोधितवान्— "हे ब्राह्मणाः, युष्माभिः प्रसन्नैः स्नेहसंपन्नैः अनुग्रहः दत्तः; युष्मद् कृपया, द्विजश्रेष्ठाः, अद्य दिनं अधिकं शुद्धं जातम्। युष्मत् भक्तिसंयोगेन पितामहः स्वयं तुष्टः; जनार्दनः अपि सुवर्णाण्डदानात् तुष्टो भवतु। भगवतः पिनाकपाणिः, देवेशः इन्द्रः च, द्विजश्रेष्ठाः, युष्मत् सततध्यानात् अपि तुष्टौ भवताम्।" एवं स्तुत्वा, राजा तान् वेदविद् ब्राह्मणान्, गुरवे च, सुवर्णाण्डं विधिवत् दत्तवान्। ततः सर्वकामान् तृप्तः राजा स्वर्गं गतः; स गुरुः तद् ब्राह्मणैः सह विभक्तवान्। राजा अन्येषां अपि सुवर्णाण्डं दत्तवान्; किन्तु सुवर्णाण्डं वा भूमिदानं वा, एकस्य एव दातव्यं न भवेत्। यः एकः एव गृह्णाति, स ब्रह्महत्यान् पापं प्राप्नोति; सर्वेभ्यः खुलेन दातव्यं, यथा शास्त्रे उद्घोषितम्। यः दानस्य साक्षी भवति, स अपि शुद्धः भवति; केवलं दृष्ट्वा मोक्षं प्राप्नोति, न संशयः। सा घोरद्वादशी सुवर्णेन, जलेन, मृगचर्मणा च विधेयः; एतानि कृत्वा, तेषां कर्मफलं स्वयम् पश्यन्तु। फलम् सुलभं, कर्ता तत् लोकं प्राप्नोति; गौः सदा अस्मिन् मन्त्रेण नमस्कर्तव्या, हे राजन्। "नमो गौभ्यः, नमो रमणीयाभ्यः, नमः सौराब्यः कुलस्य गौभ्यः; पुनः पुनः नमः ब्रह्मदुहितृभ्यः, शुद्धाभ्यः।" एतं मन्त्रं स्मृत्वा, गोदानस्य फलम् लभ्यते; तस्मात्, हे राजन्, त्वमपि पुष्करे परमपुण्ये— विशेषतया कार्तिके, गोदानस्य फलम् प्राप्स्यसि; यद् पापं विद्यते, स्त्रीणां वा पुरुषाणां वा— स्नानमात्रेण पुष्करे सर्वं नश्यति। पृथिव्याः सर्वाणि तीर्थानि, हे भारत, समुद्रपर्यन्तानि— पुष्करे कार्तिके विशेषतः समागच्छन्ति। भीष्मः उवाच— "एतत् सर्वं भगवता पुराणप्रमाणेन उक्तम्; एवं सुवर्णाण्डं गुरवे श्वेतः दत्तवान्। एतत् श्रुत्वा मे जिज्ञासा जातः— कथं सः अस्थिलालनं कृत्वा क्षुधां निवारयामास, अन्नं दत्तं न किम्, द्विजातीन्?" "तस्मात् भूमौ ये नृपाः अन्नदानात् स्वर्गं गताः, अन्नप्रधानं यज्ञं च, तद् श्रोतुम् इच्छामि। केन कारणेन महात्मनः श्वेतस्य चित्तं भ्रमितम्? किमर्थं सः अन्नं न दत्तवान्, न तद् ऋषिभिः दर्शितम्?" "अन्नस्य दानस्य महिमा अद्भुतः! तस्य फलं जनाः परत्र भुञ्जते, स्वर्गः च अक्षयत्वं प्राप्नोति। अन्नदानं परमं, हे ब्राह्मणाः, यथा सततं यत्नवन्तः घोषयन्ति; अन्नदानात् इन्द्रः त्रिलोक्यं भुञ्जते।" "शतक्रतुः इति सर्वैः द्विजातिभिः नाम्ना कथ्यते; तेन देवेशः तद् तुल्यं पदं प्राप्तवान्। दानदेवता द्वारा स्वर्गं प्राप्त्वा, सर्वं त्वत्तः श्रुतवान्; यदि किञ्चिद् प्राचीनं अद्य नष्टम्, तत् अपि वद।" "अधिकं श्रोतुम् इच्छामि, हे विद्वन्; तत् कथय।" पुलस्त्यः उवाच— "एषा कथा पूर्वं महात्मना अगस्त्येन उक्ता।" "सा रामाय उक्ता, हे राजन्; ताम् अब्धि कथयामि।" भीष्मः उवाच— "कस्य वंशे स रामः, नृपश्रेष्ठः, जातः? यस्य अगस्त्यः प्राचीनकथां कथितवान्?" पुलस्त्यः उवाच— "रामः, महाबलः, रघुवंशे जातः; देवकार्यं कृतवान्, लङ्कायां रावणं हत्वा। पृथिव्यां राज्ये स्थाप्य, ऋषयः तस्य गृहं आगच्छन्।" "महात्मनः ते ऋषयः राघवस्य गृहम् आगच्छन्। ततः अगस्त्यस्य आज्ञया द्वारपालः शीघ्रं रामं सूचितवान्।" "सः आगमनं ऋषीणां घोषयित्वा, रामं दृष्ट्वा, पूर्णचन्द्रवत् उदितं तम् अपश्यत्।" "कौसल्यासुत, शुभं ते भवतु; अद्य प्रभातं शुभम्। रघुनन्दनः तव उदयम् द्रष्टुं आगतः।" "अगस्त्यः ऋषिभिः सह तव द्वारे स्थितः, हे राजन्। ऋषीणां आगमनं श्रुत्वा, रामः सूर्यवत् दीप्तिमान्, तान् सस्नेहं प्राप्तवान्।" "ततः सः द्वारपालं उवाच— शीघ्रं तान् प्रवेशय। किमर्थं द्वारि ऋषिसत्तमान् विलम्बितवान्?" "रामस्य आज्ञया, द्वारपालः तान् ऋषीन् सौख्येन प्रवेशितवान्। तान् आगतान् दृष्ट्वा, सः अञ्जलिं कृत्वा संबोधितवान्।" "रामः, विनयपूर्वकं नमस्कृत्य, तान् आसनेषु उपवेशितवान्। ते सुवर्णमयेषु, सुशोभितेषु, सुखासनेषु उपविशत्।" "ऋषिश्रेष्ठाः कुशैः समाच्छादितेषु आसनेषु स्थिताः। पुरोहितः पाद्यं, आचमनं, अर्घ्यं च दत्तवान्।" "रामः तेषां कुशलं पृष्टवान्; ते सर्वे ऋषयः, वेदविदः महर्षयः, इदं वचनम् ऊचुः—" "सर्वं कुशलं, महाबाहो रघुनन्दन। सौभाग्येन तव शत्रून् जित्वा, त्वां सुरक्षितं पश्यामः।