राजा धर्मनिष्ठः सोमस्य शोभां मुक्ताफलैः संवर्धयेत्, सूर्यस्य च शोभां वज्रैः समलङ्कुर्यात्। सर्वेषां ग्रहाणां तु सुवर्णं दद्यात्। रजतं सुवर्णस्य सप्तगुणं कारयेत्, तद्वत् ताम्रं रजतस्य सप्तगुणं, पुनः कांस्यम् ताम्रस्य सप्तगुणं विधायेत्। कांस्यं च शुद्धं सप्तगुणं त्रपु से कारयेत्, त्रपुना सप्तगुणं सीसकं, ततो लोहं सीसकात् निर्मापयेत्। सप्तद्वीपान्, सागरान्, सप्त मुख्य गिरीन् च कुशलैः शिल्पिभिः एतेषां प्रमाणानुसारं निर्मापयेत्। भूम्याः प्राणिनः रजताद् निर्मीयन्ते, वनवासिनः सुवर्णेन। वृक्षान्, वनस्पतीन्, गुल्मान्, तृणानि, पत्राणि, ओषधीश्च यथाविधि सम्यग् स्थापयित्वा, तानि बुद्धिमान् यज्ञस्थले समर्पयेत्। कुरुक्षेत्रे, गयायां, प्रयागे, अमरकण्टके, द्वारावत्याम्, प्रभासे, गङ्गाद्वारे, पुष्करे च—एतेषु पुण्यस्थलेषु, चन्द्रसूर्यग्रहणे, संध्यासु, अयनद्वये च विशेषतः दानं विधेयम्। विशेषेण ग्रहसंयोगे विषुवस्समये च विपुलं दानं कर्तव्यम्; तत्र न किञ्चिद्विमृश्येत्। ततः स राजा मुख्यं पुरोहितं रूपसम् गुणयुक्तं च, तस्य भार्यया सह, सम्मान्य आभरणैः भूषयेत्। श्रेष्ठं ऋत्विजं चान्यांश्च चतुर्विंशतिं द्विजातीन् तेषां भार्याभिः सहितान् आमन्त्रयेत्। तेषां मुद्रिकाः कर्णभूषणानि च दद्यात्, तान् सत्कृत्य सम्यक् तेषां पुरतः स्थित्वा, अष्टाङ्गप्रणिपातेन पुनः पुनः प्रणम्य, कृताञ्जलिः पुरोहितस्य पुरतः तिष्ठेत्। स राजा ब्राह्मणान् इदं निवेदयेत्—"भवन्तः ब्राह्मणाः, प्रसन्नाः स्नेहेन अनुग्रहम् ददातु; भवद्भिः अनुग्रहेण अयं दिवसः अधिकं शुद्धः जातः। भवद्भिः भक्त्या युक्तैः ब्रह्मा एव तुष्टः; सुवर्णाण्डदानात् जनार्दनः अपि संतुष्टः। पुण्यश्लाघ्यः पिनाकपाणिः, देवानां इन्द्रः अपि भवन्तां ध्याननिष्ठया संतुष्यन्तु।" एवं स्तुत्वा, राजा विधिपूर्वकं सुवर्णाण्डं वेदविद्भ्यः द्विजातिभ्यः दत्त्वा, तत्क्षणात् स्वगुरवे अपि ददौ। ततो राजा सर्वाभिलाषैः तृप्तः स्वर्गं जगाम; स एव गुरुस्तद् अण्डं ब्राह्मणेभ्यः विभाजितवान्। राजा अन्येभ्यः अपि सुवर्णाण्डं दत्तवान्; किन्तु सुवर्णाण्डस्य वा भूमेः वा दाने एक एव न दातव्यः। एकः स्वीकर्ता निश्चितं ब्रह्महत्या-पापं आप्नोति; सर्वेभ्यः प्रकाशेन दातव्यम् इत्युक्तम्। दानस्य साक्षिणः अपि शुद्धिं यान्ति; केवलदर्शनात् एव विमुच्यन्ते न संशयः। द्वादशी तु घोरा सुवर्णेन, जलस्य, चर्मणश्च दानेन विधानं प्राप्नोति; एतानि कृत्वा, फलं स्वचक्षुषा पश्यन्तु। सुलभं तद्, कर्ता तदेव लोकं प्राप्नोति; गवां नित्यं नमस्कारः अस्य मन्त्रेण कर्तव्यः—"नमो गवः, नमो गौरवत्या, नमः सौरभ्यायाः सन्ततिषु; पुनः पुनः नमः ब्रह्मदुहितृभ्यः शुद्धाभ्यः।" एतं मन्त्रं स्मृत्वा, गोदानस्य फलं लभ्यते; अतः राजन् त्वमपि परमपुण्ये पुष्करे, विशेषतः कार्तिके मासे, गोदानस्य फलं प्राप्स्यसि। स्त्रीणां वा पुरुषाणां वा यद् पापं, तत् केवलं पुष्करे स्नानेन विनश्यति; सर्वाणि तीर्थानि, हे भारत, समुद्रपर्यन्तानि, पुष्करे कार्तिके विशेषतः संप्रयान्ति। भीष्मः उवाच—"एवं भगवता पुराणप्रमाणसहितं सर्वं उक्तं; एवं श्वेतः स्वगुरवे सुवर्णाण्डं दत्तवान्। एतद् श्रुत्वा मम जिज्ञासा जाता—कथं स हड्डिलेखनं कृत्वा क्षुधां व्यपनीय, भोजनं अदत्त्वा, कृतवान्, द्विजोत्तम? तस्मात् भूमौ ये राजानः अन्नदानात् स्वर्गं प्राप्तवन्तः, तेषां च अन्नदानेषु यज्ञेषु च कथां श्रोतुमिच्छामि। किं कारणं येन महात्मनः श्वेतस्य मनः नष्टम्? किमर्थं न स अन्नं दत्तवान्, न ऋषिभिः अपि दर्शितम्?" "अहो अत्र अन्नदानस्य माहात्म्यम्! तस्य फलं परत्र जनाः भुञ्जते, स्वर्गः च अक्षयत्वं प्राप्नोति। अन्नदानं परं, हे ब्राह्मणाः, यथा नित्यं यत्नशीलाः वदन्ति; अन्नदानेनैव इन्द्रः त्रीन् लोकान् भुङ्क्ते। तस्मात् शतक्रतुः सर्वैः द्विजातिभिः एवमुक्तः; तेन स देवेशः तद्रूप्यं प्राप्नोत्।" "दानदेवतया स्वर्गं प्राप्तः, सर्वं त्वत्तः श्रुतवान्; यदि किञ्चित् प्राचीनं शेषम् अस्ति, तदपि वद। श्रोतुमिच्छामि, ब्रूहि मे।" पुलस्त्यः उवाच—"एषा कथा पूर्वं महात्मना अगस्त्येनोक्ता।" "सा रामाय उक्ता, राजन्; इदानीं तां ते कथयामि।" भीष्मः उवाच—"कस्मिन्स वंशे स रामः, राजर्षिभिः श्रेष्ठः, जातः? यस्य अगस्त्यः प्राचीनां कथां न्यवेदयत्?" पुलस्त्यः उवाच—"रघुवंशे महाबलः रामः जातः। स देवकार्यं कृतवान्; लङ्कायां रावणः हतः। पृथिव्यां प्रतिष्ठिते तस्मिन्राजनि, ऋषयः तस्य गृहम् आगच्छन्।