देवाः तु मनसि समालोच्य राजानमिदं प्रार्थयन्ति—कदा वा वयं कार्तिके ब्रह्मयज्ञं द्रक्ष्यामः इति। कुरुषु श्रेष्ठ, मया एष विधानक्रमः ते कथितः—स देवैः, गन्धर्वैः, यक्षैः अपि सुलभः न भवति। यः एतद् यथार्थेन वेत्ति, मण्डलं च पश्यति, शृणोति वा—सर्वे विमुच्यन्ते, इति शास्त्रस्य निश्चयः। अधुना तव उद्घाटयामि परम् रहस्यं, येन मनुष्याः सम्पदं, तुष्टिं, पुष्टिं च प्राप्नुवन्ति। येन सर्वे ग्रहाः नित्यं शुभाः भवन्ति, राजन्—आदौ रविवासरे भक्त्या हस्तेन सप्त वस्तूनि सम्यक् गृह्णीयात्। एकभक्तः सप्तधा दद्यात्, सप्तमे समाप्ते ब्राह्मणानां भोजनं विधायेत्। सुवर्णमयं सूर्यप्रतिमां सम्यक् निर्माय, रक्तवस्त्रयुग्मेन आच्छाद्य, छत्रं पादुकां च समर्पयेत्। तस्यां तस्यां ताम्रपात्रे पादुकां स्थापयित्वा, घृताभिषिक्तां द्विजाय सम्पूर्णां दद्यात्। विशेषतः यः विधिपारगः ब्राह्मणः तस्मै दद्यात्; एवं कृत्वा उत्तमं आरोग्यं लभते। सर्वसमृद्धेः सम्प्राप्तिः—एष सनातनः विधिः, अव्याहतः, शमदः, पुष्टिदश्च। तथैव बुद्धिमान् सोमवासरेषु अलङ्कृतपात्रेषु वस्तूनि समाहृत्य, रात्रौ उपवास्य, अष्ट सोमवासराणि सम्यक् दद्यात्। प्रत्येकस्मिन् यथाशक्ति विप्रभोजनं कुर्यात्; नवमे समाप्ते ब्राह्मणानां भोजनं विधायेत्। ततः वस्त्रयुग्मं दद्यात्, सोमं कांस्यपात्रे क्षीरपूर्णं स्थापयित्वा समर्पयेत्। तथैव छत्रं पादुकां च, सम्यक् निर्मितं विशेषतः ब्राह्मणाय दद्यात्। स्वात्यां दिने मङ्गलस्य पूजनं कृत्वा, रात्रौ उपवासः कार्यः; एवं रात्रिषु अष्टसु, ततः विप्रभोजनं दद्यात्। सुवर्णमयं मङ्गलप्रतिमां ताम्रपात्रे स्थाप्य, आरोग्ययुक्ताय ब्राह्मणाय दद्यात्। नक्षत्रक्रमेण सप्त रात्रिषु उपवासः कार्यः; अष्टमे दिने सुवर्णमयान् ग्रहान् यथाविधि दद्यात्। यथाशास्त्रं होमं कुर्यात्; एवं कृत्वा, राजन्, फलं विज्ञेयम्। सर्वे पापग्रहाः शुभाः भवन्ति; रोगाः विनश्यन्ति, देवाः प्रीयन्ते। सर्पाः तं न हिंस्युः, पितरः तुष्टाः भवन्ति; दुःस्वप्नानि श्रोतॄणां पाठकानां च नश्यन्ति। यदि सूर्यपुत्रः मङ्गलः, स्वयं सूर्यः, राहुः, केतुः च शीर्षस्थाः भवन्ति, ते उग्रग्रहाः दुःखदाः स्युः। केवलं एतत् कृत्वा सौभाग्यं लभते; यः भक्त्या सततं एतत् करोति, राजन्, सर्वे ग्रहाः तस्मै प्रसन्नाः शमं ददति, अन्यथा न। शनैश्चरः, राहुः, केतुः च लौहपात्रे स्थापनीयाः। लौहमयाः ते कृत्वा ब्राह्मणाय दद्यात्; कृष्णवस्त्रयुग्मं तेषां तुष्ट्यै दद्यात्। ये शमं, सम्पदं, विजयम् इच्छन्ति, ते सुवर्णगावः दद्यात्; व्रतसमाप्तौ सर्वेऽपि ग्रहाः सुवर्णमयाः दातव्याः, राजन्। ये शममिच्छन्ति, व्रतसमाप्तौ विप्रभोजनं दद्यु: यथाशक्ति दानं च ग्रहसन्तोषाय। अल्पेन प्रयासेन, राजन्, सर्वे अभिलषितानि सुलभानि; शंकरात् विद्यां, भास्करात् आरोग्यं, अग्नेः धनं, जनार्दनात् मोक्षं, ब्रह्मणः पितामहाच्च सर्वभूतानां शमं प्रार्थयेत्। भीष्मः उवाच—यः यज्ञः त्वया वर्णितः, स महाफलदः यः तं करोति; अन्यैः अल्पायुषां जनैः तादृशं फलं न लभ्यते। ब्रह्मर्षे, वर्षमेकमुपोष्य लघुना प्रयासेन किं महापुण्यं लभ्यते इति मे ब्रूहि। पुलस्त्यः उवाच—महाबाहो, यः प्रश्नः त्वया पृष्टः, स एव प्राचीनकाले श्वेतः नाम राजा, अतीव क्षुधया पीडितः, वसिष्ठं पप्रच्छ। इलावृते देशे श्वेतो नाम महाबलः राजा आसीत्; स सप्तद्वीपां पृथिवीं नगरैः सह विजित्य। वसिष्ठः ब्रह्मसुतः तस्य पुरोहितः आसीत्; स राजा धर्मात्मा, विजित्य, पुरोहितं वसिष्ठं श्रेष्ठं श्रोतारं उवाच—“भगवन्, सहस्राश्वमेधयज्ञं कर्तुं समर्थः अस्मि। सुवर्णं, रजतं, रत्नानि च द्विजातिभ्यः दातुं शक्नोमि; किन्तु, गुरो, पृथिव्याः भोजनदानं न इच्छामि। न हि पृथिव्याः किंचित् दत्तं, न यज्ञे ब्राह्मणाय दत्तं, यः जानाति सर्वं न स्वकीयमिति। स राजा श्वेतः रक्तवस्त्राणि, आभरणानि, ग्रामान्, नगराणि ब्राह्मणेभ्यः अदात्। स तु कदापि न अन्नं न जलं दत्तवान्; बहून्यश्वमेधयज्ञानि तु अकरोत्। त्रिशतकोटिवर्षाणि महातपः कृत्वा, स स्वर्गं पुण्यलोकं सर्वाभरणैः भूषितं ब्रह्मलोकं च प्राप्तवान्। तत्र अप्सरसो नृत्यन्ति, सिद्धाङ्गनाः गायन्ति; तत्रैव तु तुंबुरु, नारदः च नित्यं सन्निहितौ। तौ द्वौ महर्षी गायन्ति, तपस्विनश्च मन्त्रैः स्तुवन्ति तं बहुयज्ञकृतमिति।