तदा, उपनयनस्य अन्ते, देवदेवानां सन्निधौ, त्रिभिः व्याहृतिभिः होमसमाप्तौ, शिष्यः गुरवे दक्षिणां दत्त्वा कर्तव्यं करोति। तत्र, राजन्, गुरवे दातव्यं—गजाः, अश्वाः, वाहनानि, रथाः, सुवर्णं, धान्यं च—यथाशक्ति बुद्धिमन्तः ददाति। अन्ये तु सुवर्णयुतं युग्मं गुरवे दद्यात्; एवं कृतं महान् पुण्यः सम्पद्यते। स पुण्यः शतवर्षेषु अपि वर्णयितुं न शक्यते; उपनितः यः पद्मपुराणं शृणोति— ततः, वेदाः, पुराणानि, मन्त्रसमूहाः अपि पुष्करे, तीर्थे, प्रयागे, सिन्धुसमुद्रे पाठितानि इव स्युः। देवह्रदे, कुरुक्षेत्रे, विशेषतः वाराणस्याम्; ग्रहणेषु वा संक्रान्तिषु पाठात् यत् फलम्, तत् लभ्यते। कमले स्थितं ब्रह्माणं पितामहम् दृष्ट्वा शतगुणं फलम् लभ्यते, इच्छति चेत् विविधाः कामाः अपि सिध्यन्ति। यः उपनितः विधिवत् पूजां कृत्वा शृणोति—देवाः अपि तपः कृत्वा चिन्तयन्ति, वदन्ति च— "कदा वयं भारतभूमौ जन्म प्राप्नुयाम्, राजन्? कदा उपनयिताः पद्मपुराणं शृणुयाम्?" "कदा षोडशपद्मं देहे स्थापयित्वा तस्मात् परमं स्थानं गच्छेम, यत्र पुनरागमनं नास्ति?" एवं देवाः मनसि चिन्तयन्ति—"कदा कर्तिके ब्रह्मयज्ञं पश्येम, राजन्?" एतत् प्रक्रिया ते वर्णिता, कुरुवृषभ, या देवैः, गन्धर्वैः, यक्षैः अपि सुलभा नास्ति। यः एतत् तत्त्वेन जानाति, मण्डलं पश्यति, यः शृणोति च—सर्वे मुक्तिम् प्राप्नुवन्ति, शास्त्रं एवम् वदति। अधुना तुभ्यं परं रहस्यं कथयामि, येन पुरुषाः समृद्धिं, तुष्टिं, पुष्टिं च प्राप्नुवन्ति। येन सर्वे ग्रहाः सदा शुभाः भवन्ति, राजन्; रविवासरे भक्त्या हस्तेन आद्यं गृह्णीयात्। एकः भक्तः सप्त वस्तूनि दद्यात्; सप्तमं समाप्य ब्राह्मणभोजनं विधायेत्। सुवर्णमयं सूर्यप्रतिमां रजतम् वस्त्रयुग्मेन, छत्रपादत्राणयुतं कृत्वा दद्यात्। पादत्राणानि ताम्रपात्रे स्थापयित्वा, घृतलेपनं कृत्वा, सम्पूर्णानि द्विजातये दद्यात्। विशेषतः विधिज्ञाय ब्राह्मणाय दद्यात्; ततः उत्तमं आरोग्यं लभ्यते। सर्वसंपत्-सम्पादनं, प्राचीनं विधिः, विफलः नास्ति, शान्तिं ददाति, पुष्टिं च पुरुषेभ्यः। एवं, सोमवासरेषु, भूषितपात्रेषु वस्तूनि संग्रह्य, रात्रौ उपवासं कृत्वा, अष्ट सोमवासराणि यत्नेन दद्यात्। प्रत्येकं यथाशक्ति ब्राह्मणभोजनं विधायेत्; नवमे समाप्ते ब्राह्मणभोजनं कुर्यात्। ततः वस्त्रयुग्मं दद्यात्, सोमं कांस्यपात्रे क्षीरपूर्णं स्थापयित्वा समर्पयेत्। छत्रपादत्राणयुतं पादत्राणानि सम्पूर्णानि ब्राह्मणाय दद्यात्। स्वातिदिने मङ्गलस्य पूजां कृत्वा रात्रौ उपवासं विधायेत्; अष्ट रात्रिषु, ततो ब्राह्मणभोजनं कुर्यात्। सुवर्णमयं मङ्गलप्रतिमां ताम्रपात्रे स्थापयित्वा आरोग्ययुक्ताय ब्राह्मणाय दद्यात्। नक्षत्रक्रमेण सप्त रात्रिषु उपवासं कुर्यात्; अष्टमे दिवसे ग्रहाणां सुवर्णप्रतिमाः यथाविधि दद्यात्। शास्त्रानुसारं होमं कुर्यात्; ततः, राजन्, यत् फलम्, तद् ज्ञातव्यम्। सर्वे अशुभग्रहाः शुभाः भवन्ति; सर्वे रोगाः नश्यन्ति, देवाः तुष्टाः भवन्ति। सर्पाः तं न बाधन्ति, पितरः तुष्टाः भवन्ति; दुःस्वप्नाः नश्यन्ति, यः शृणोति पाठयति च। यदि मङ्गलः सूर्यपुत्रः, सूर्यः एव, राहुश्च, केतुश्च, शिरसि तिष्ठन्ति, ते उग्रग्रहाः दुःखं यच्छन्ति। केवलं एतत् कृत्वा, शुभं लभ्यते; यः सदा भक्त्या एतत् करोति, राजन्, सर्वे ग्रहाः तं प्रसन्नाः भवन्ति, शान्तिं ददन्ति, अन्यथा न। शनैश्चरः, राहुः, केतुश्च लोहपात्रे स्थापयन्तु। लोहमयं कृत्वा ब्राह्मणाय दद्यात्; कृष्णवस्त्रयुग्मं तुष्ट्यर्थं दद्यात्। शान्त्यर्थं, समृद्ध्यर्थं, विजयार्थं सुवर्णमयीं गौः दद्यात्; व्रतसमाप्तौ सर्वे ग्रहाः सुवर्णमयाः दातव्याः, राजन्। शान्त्यर्थं व्रतसमाप्तौ ब्राह्मणभोजनं दद्यात्, यथाशक्ति दानं च ग्रहसन्तुष्ट्यर्थम्। अल्पेन प्रयासेन, राजन्, सर्वे इच्छाः लभ्यन्ते; शङ्करात् ज्ञानं, भास्करात् आरोग्यं, अग्नेः धनं, जनार्दनात् मोक्षं, ब्रह्मणः पितामहात् च सर्वेभ्यः शान्तिः प्रार्थनीयम्। भीष्मः उवाच—यत् यज्ञं त्वया वर्णितम्, तत् महान् फलम् यजमानाय ददाति; अल्पायुषां अन्यैः तादृशं फलं न लभ्यते। हे श्रेष्ठऋषे, वर्षपर्यन्तं उपवासेन अल्पेन प्रयासेन किम् महद् पुण्यं सिध्यति, तद् वद। पुलस्त्यः उवाच—महाबाहो, श्रीमान् राजा श्वेतः, तीव्रं क्षुधया पीडितः, एकदा वसिष्ठं एतत् एव प्रश्नं पप्रच्छ।