ਏਤਾਦृਸ਼ੀ ਕਥਂ ਤ੍ਵਸ੍ਮੈ ਸਂਪ੍ਰਦਾਤੁਂ ਸਮੁਤ੍ਸਹੇ। ਯਾਹਂ ਰਾਜ੍ਞਾ ਪੁਰਾ ਦृष੍ਟਾ ਸਰ੍ਵਾਲਙ੍ਕਾਰਭੂषਿਤਾ
ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਕੁਝ ਕਿਵੇਂ ਦੇ ਸਕਦੀ ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਵੇਖਿਆ ਸੀ?
ਬਾਲਵ੍ਯਜਨਹਸ੍ਤਾ ਚ ਵੀਜਯਂਤੀ ਨਰਾਧਿਪਮ੍। ਸਾ ਸ੍ਵੇਦਮਲਦਿਗ੍ਧਾਂਗੀ ਕਥਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਭੂਮਿਪਮ੍
ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚਮਰੀ ਦਾ ਪੱਖਾ ਲੈ ਕੇ ਠੰਢਾ ਕਰਦੀ ਸੀ; ਹੁਣ ਜਦ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਪਸੀਨੇ ਤੇ ਮੈਲ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਭੂਮੀਪਤੀ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?
ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਤਾਰਿਤਃ। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਾਂ ਦੁਃਖਿਤਾਂ ਬਾਲਾਂ ਵਨੇ ਕ੍ਲਿष੍ਟਾਮਨਾਗਸਮ੍
ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਦ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਦੁਖੀ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਕੁੜੀ ਨੂੰ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਲੇਸ਼ਤ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਸ਼ੋਕਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਾਰ੍ਥਿਵਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਤੇਨ ਨष੍ਟਾਸ੍ਮਿ ਰਾਘਵ। ਭਵਾਨ੍ਪ੍ਰਾਣਸਮੋ ਰਾਮ ਨ ਤੇ ਗੋਪ੍ਯਂ ਮਮਤ੍ਵਿਹ
ਇਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦੁਖ ਹੋਵੇਗਾ, ਰਾਘਵ, ਤੇ ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਖੋ ਗਈ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜਿੰਦ ਜਿਹਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਰਾਮਾ—ਇਥੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਛੁਪਾਉਂਦੀ।
ਸਤ੍ਯੇਨ ਤੇਨ ਚੈਵਾਥ ਸ੍ਪृਸ਼ਾਮਿ ਚਰਣੌ ਤਵ। ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਘਵਃ ਪ੍ਰੀਤਃ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਨੀਮ੍
ਸਚਾਈ ਤੇ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਕਸਮ ਖਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪੈਰ ਛੁਹਦੀ ਹਾਂ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ, ਪਿਆਰੀ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਂਕਮਾਨੀਯ ਸੁਦृਢਂ ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਚ ਸਾਦਰਮ੍। ਭੁਕ੍ਤੌ ਭੋਜ੍ਯਂ ਤਦਾ ਵੀਰੌ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਭੁਕ੍ਤਾ ਚ ਜਾਨਕੀ
ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਠਾ ਕੇ, ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਲਗਾ ਕੇ, ਵਿਰਾਂ ਨੇ ਭੋਜਨ ਖਾਧਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਜਾਨਕੀ ਨੇ ਵੀ ਖਾਧਾ।
ਏਵਂ ਸ੍ਥਿਤੌ ਤਦਾ ਸਾ ਚ ਤਾਂ ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਤਤ੍ਰ ਰਾਘਵੌ। ਉਦਿਤੇ ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਂਸ਼ੌ ਗਮਨਾਯ ਮਨੋ ਦਧੁਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਰਾਤ ਉਥੇ ਰਹੇ; ਤੇ ਜਦ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਰਾਘਵਾਂ ਨੇ ਚਲਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਙ੍ਮੁਖਂ ਗਤਃ ਕ੍ਰੋਸ਼ਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਂ ਯਾਵਚ੍ਚ ਪੁष੍ਕਰਮ੍। ਪੂਰ੍ਵਭਾਗੇ ਪੁष੍ਕਰਸ੍ਯ ਯਾਵਤ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਰਾਘਵਃ
ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਇੱਕ ਕੋਸ ਤੱਕ, ਵੱਡੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੱਕ ਜਾ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਪੂਰਬ ਪਾਸੇ ਟਿਕਿਆ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਚ ਤਤੋ ਵਾਚਂ ਦੇਵਦੂਤੇਨ ਭਾषਿਤਮ੍। ਭੋ ਭੋ ਰਾਘਵ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਤੀਰ੍ਥਮੇਤਤ੍ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਦੇਵਦੂਤ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ: 'ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ! ਇਹ ਤੀਰਥ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਰਲਾ ਹੈ।'
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਥਾਨੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਵੀਰ ਆਤ੍ਮਨਃ ਪੁਣ੍ਯਤਾਂ ਕੁਰੁ। ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਕਾਰ੍ਯਂ ਹਂਤਵ੍ਯਾ ਦੇਵਸ਼ਤ੍ਰਵਃ
'ਇਸ ਥਾਂ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਵੀਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ—ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਮਾਰਨਾ ਹੈ।'
ਤਤੋ ਹृष੍ਟਮਨਾ ਵੀਰੋ ਹ੍ਯਬ੍ਰਵੀਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਵਚਃ। ਸੌਮਿਤ੍ਰੇऽਨੁਗृਹੀਤੋਹਂ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ
ਫਿਰ ਵੀਰ, ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਸੁਮੀਤਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਨਿਵਾਜਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ।'
ਅਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਮਪਦਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਾਸਮੇਕਂ ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ। ਵ੍ਰਤਂ ਚਰਿਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਕਾਯਸ਼ੋਧਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
'ਇਥੇ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮੈਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਵ੍ਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਤांकि ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ੁਧੀ ਹੋਵੇ।'
ਤਥੇਤਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨੋਕ੍ਤੇ ਵ੍ਰਤਂ ਪਰਿਸਮਾਪ੍ਯਤੁ। ਪਿਂਡਦਾਨਾਦਿਭਿਰ੍ਦਾਨੈਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੈਸ਼੍ਚੈਵ ਪਿਤਾਮਹਾਨ੍
ਜਦ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ 'ਠੀਕ ਹੈ' ਆਖਿਆ, ਵ੍ਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ, ਪਿੰਡਦਾਨ ਤੇ ਹੋਰ ਦਾਨ, ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਕੇ।
ਪੁष੍ਕਰੇ ਤੁ ਤਦਾ ਰਾਮੋऽਤਰ੍ਪਯਦ੍ਵਿਧਿਵਤ੍ਤਦਾ। ਕਨਕਾ ਸੁਪ੍ਰਭਾ ਚੈਵ ਨਂਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ, ਕਨਕਾ, ਸੁਪ੍ਰਭਾ, ਨੰਦਾ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕੀਤਾ।
ਪਂਚਸ੍ਰੋਤਾਃ ਪੁष੍ਕਰੇषੁ ਪਿਤॄਣਾਂ ਤੁष੍ਟਿਦਾਯਿਨੀ। ਦੈਨਂਦਿਨੀਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਤੁ ਪੂਜਾਂ ਤਾਂ ਪਿਤृਪੂਰ੍ਵਿਕਾਮ੍
ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੀ ਪੰਜ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਨਦੀ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਰਾਮ ਨੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੂਜਾ, ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਵਾਂਗ, ਕੀਤੀ।
ਰਚਯਿਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਰਾਮੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਏਹਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਤ੍ਵਂ ਪੁष੍ਕਰਾਜ੍ਜਲਮਾਨਯ
ਇਹ ਸਭ ਕਰ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਆ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਲਦੀ ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਲਿਆ।'
ਪਾਦਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਯਨਂ ਕੁਰੁ ਸਂਸ੍ਤਰੇ। ਵਿਭਾਵਰ੍ਯਾਂ ਨਿਵृਤ੍ਤਾਯਾਂ ਯਾਸ੍ਯਾਮੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਿਸ਼ਮ੍
ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ, ਬਿਸਤਰਾ ਬਿਛਾ ਕੇ ਸੋ ਜਾ। ਜਦ ਰਾਤ ਮੁੱਕ ਜਾਵੇਗੀ, ਅਸੀਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚੱਲਾਂਗੇ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਤ੍ਵਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸੀਤਯਾਨੀਯ ਤਾਂ ਪਯਃ। ਨਾਹਂ ਰਾਮ ਸਰ੍ਵਕਾਲੇ ਦਾਸਭਾਵਂ ਕਰੋਮਿ ਤੇ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਸੀਤਾ ਲਈ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਰਾਮ, ਮੈਂ ਹਰ ਵੇਲੇ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਨੌਕਰ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।'
ਇਯਂਪੁष੍ਟਾਚਸੁਭृਸ਼ਂਪੀਵਰੀਚਮਮਾਪ੍ਯੁਤ। ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਕਰਿष੍ਯਸ੍ਯਨਯਾ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਵਦ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਇਹ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੰਦਰੁਸਤ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੱਸ, ਤੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰੇਗਾ?
ਕਿਂ ਵਾ ਮृਤਸ੍ਯ ਵੈ ਪृष੍ਠ ਇਯਂ ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਤੇ ਪ੍ਰਿਯਾ। ਰਕ੍ਸ਼ਸੇ ਤ੍ਵਂ ਸਦਾ ਕਾਲਂ ਸੁਪੁष੍ਟਾਂ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਕੀ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆਵੇਗੀ? ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੰਦਰੁਸਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹृष੍ਟਾ ਚੈषਾ ਕ੍ਲੇਸ਼ਯਤਿ ਸਤਤਂ ਮਾਂ ਰਘੂਤ੍ਤਮ। ਤ੍ਵਂ ਚ ਕ੍ਲੇਸ਼ਯਸੇ ਰਾਮ ਪਰਤ੍ਰ ਜਾਯਤੇ ਕ੍ਸ਼ਤਿਃ
ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ। ਤੇ ਤੂੰ ਵੀ, ਰਾਮ, ਮੈਨੂੰ ਦੁਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ—ਇਸ ਨਾਲ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਵਤ੍ਕृਤੇ ਚ ਸਦਾ ਚਾਹਂ ਪਿਪਾਸਾਂ ਕ੍ਸ਼ੁਧਯਾ ਸਹ। ਸਂਸਹਾਮਿ ਨ ਸਂਦੇਹਃ ਪਰਤ੍ਰ ਚ ਨਿਸ਼ਾਮਯ
ਤੇਰੇ ਲਈ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਸਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਗੱਲ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਲਈ ਵੀ ਸੋਚ।
ਮृਤਾਨਾਂ ਪृष੍ਠਤਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਗਤੋ ਨੈਵ ਚ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ। ਭਾਰ੍ਯ੍ਯਾ ਪੁਤ੍ਰੋ ਧਨਂ ਚਾਪਿ ਏਵਮਾਹੁਰ੍ਮਨੀषਿਣਃ
ਕੋਈ ਵੀ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ—ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਧਨ। ਇਹ ਗੱਲ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਆਖੀ ਹੈ।
ਮृਤਸ਼੍ਚ ਤੇ ਪਿਤਾ ਰਾਮ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਜ੍ਯਮਕਂਟਕਮ੍। ਵਿਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਵਨੇ ਤ੍ਵਾਂ ਚ ਕੈਕੇਯ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਿਯਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਤੇਰਾ ਪਿਤਾ, ਰਾਮ, ਰਾਜ ਛੱਡ ਕੇ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਕੇ, ਕੈਕੇਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਮਰ ਗਿਆ।
ਇਹਸ੍ਥਿਤਾ ਸਾ ਕੈਕੇਯੀ ਧਨਂ ਸਰ੍ਵੇ ਚ ਬਾਂਧਵਾਃ। ਮਹਾਰਾਜੋ ਦਸ਼ਰਥ ਏਕ ਏਵ ਗਤੋ ਗਤਿਮ੍
ਇੱਥੇ ਕੈਕੇਈ, ਧਨ ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਰਹਿ ਗਏ। ਪਰ ਮਹਾਰਾਜ ਦਸ਼ਰਥ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਆਪਣਾ ਆਖਰੀ ਰਾਹ ਲੰਘ ਗਿਆ।
ਮਨ੍ਯੇਹਂ ਨ ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਸੀਤਾ ਯਾਸ੍ਯਤਿ ਵੈ ਧ੍ਰੁਵਮ੍। ਕਰਿष੍ਯਸੇ ਕਿਮਨਯਾ ਵਦ ਰਾਘਵ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍
ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸੀਤਾ ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗੀ। ਹੁਣ ਦੱਸ, ਰਾਘਵ, ਤੂੰ ਇਸ ਨਾਲ ਕੀ ਕਰੇਗਾ?
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚਾਸ਼੍ਰੁਤਪੂਰ੍ਵਂ ਹਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਭਾषਿਤਮ੍। ਵਿਮਨਾ ਰਾਘਵਸ੍ਤਸ੍ਥੌ ਸੀਤਾ ਚਾਪਿ ਵਰਾਨਨਾ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਅਜਿਹਾ ਕਦੇ ਨਾ ਸੁਣਿਆ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਉਦਾਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਸੀਤਾ ਵੀ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੋਹਣਾ ਸੀ, ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈ।
ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨਾਥ ਸੀਤਾ ਸਰ੍ਵਂ ਚਕਾਰ ਹ। ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਵੀਰੌ ਪੁष੍ਕਰੇ ਪੁष੍ਕਰੇਕ੍ਸ਼ਣੌ
ਫਿਰ ਸੀਤਾ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਜੋ ਕੁਝ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਖਾ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ, ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕੀਤਾ।
ਨੀਤ੍ਵਾ ਵਿਭਾਵਰੀਂ ਤਤ੍ਰ ਗਮਨਾਯ ਮਨੋ ਦਧੁਃ। ਏਹ੍ਯੁਤ੍ਤਿष੍ਠ ਚ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਵ੍ਰਜਾਮੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਿਸ਼ਮ੍
ਉਥੇ ਰਾਤ ਕੱਟ ਕੇ, ਉਹ ਚਲਣ ਦੀ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ: 'ਆ, ਉਠ, ਸੌਮਿਤ੍ਰ, ਚਲੀਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ।'
ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰਬ੍ਰਵੀਦ੍ਰਾਮ ਨਾਹਂ ਯਾਸ੍ਯੇ ਕਥਂਚਨ। ਵ੍ਰਜ ਤ੍ਵਮਨਯਾ ਸਾਰ੍ਧਂ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਕਮਲੇਕ੍ਸ਼ਣ
ਸੌਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ, ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਚੱਲ ਜਾ।'