ਚਂ ਚਕ੍ਰਰੂਪਿਣੇ ਵਿष੍ਣੋ ਧਾਰਣਂ ਚਕ੍ਰਜਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਸ਼ਂ ਸ਼ਂਖਰੂਪਿਣੇ ਤੁਭ੍ਯਂ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਸੁਖਕਾਰਿਣੇ
'ਚੰ'— ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਰੂਪ ਨੂੰ, ਚੱਕਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 'ਸ਼ੰ'— ਤੇਰੇ ਸ਼ੰਖ ਰੂਪ ਨੂੰ, ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਮਂਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਵੈ ਦੂਤਾ ਧਾਰਣਂ ਸ਼ਂਖਜਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਚਤੁਰ੍ਣਾਮਾਯੁਧਾਨਾਂ ਤੁ ਧਾਰਣਂ ਮੁਨਿਭਿਃ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਦੂਤ, ਸ਼ੰਖ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਰਾਂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਂ ਯਥਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵੇਦਸ੍ਯਾਧ੍ਯਯਨਂ ਤਥਾ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਤਥੈਵੇਦਂ ਤਪ੍ਤਮੁਦ੍ਰਾਦਿ ਧਾਰਣਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹੈ, ਤੇ ਵੇਦ ਦਾ ਪਾਠ ਵੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਤਪਤ ਮੁਦਰਾ ਆਦਿ ਦੀ ਧਾਰਨਾ ਹੈ।
ਚਂਦਨੇਨ ਸੁਗਂਧੇਨ ਗੋਪਿਕਾਚਂਦਨੇਨ ਤੁ । ਧਾਰਣਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰ੍ਵੇਦਪਾਰਗੈਃ
ਸੁਗੰਧਿਤ ਚੰਦਨ ਨਾਲ, ਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਗੋਪਿਕਾ ਚੰਦਨ ਨਾਲ, ਚਿੰਨ੍ਹ ਧਾਰਨ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਹੈ।
ਚਾਂਡਾਲੋऽਪਿ ਭਵੇਚ੍ਛੁਦ੍ਧੋ ਧਾਰਣਾਚ੍ਚ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਪੁਂਡ੍ਰਮृਜੁਂ ਸੌਮ੍ਯਂ ਸਚਿਹ੍ਨਂ ਧਾਰਯੇਦ੍ਯਦਿ
ਚਾਂਡਾਲ ਵੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਉਹ ਸਿੱਧਾ, ਮਿੱਠਾ, ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ ਉਰਧਵ ਪੁੰਡ੍ਰਾ ਧਾਰਨ ਕਰੇ।
ਸ ਚਾਂਡਾਲੋऽਪਿ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਪੂਜ੍ਯ ਏਵ ਸਦਾ ਦ੍ਵਿਜੈਃ । ਚਾਂਡਾਲਾਨਾਂ ਗृਹੇ ਦੂਤਾਸ੍ਤੁਲਸੀ ਯਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਉਹ ਚਾਂਡਾਲ ਵੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਹੈ। ਚਾਂਡਾਲਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਤੁਲਸੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ, ਉਥੇ ਦੂਤ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰਤ੍ਯਾ ਤੁਲਸੀ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾ ਭਕ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਚੇਤਸਾ
ਉਥੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਤੁਲਸੀ ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਮਨ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ- ਪਪ੍ਰਚ੍ਛਾਹਂ ਜਗਨ੍ਨਾਥਂ ਵ੍ਰਤਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮਂ ਵ੍ਰਤਮ੍ । ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਵਿਵृਦ੍ਧ੍ਯਰ੍ਥਂ ਸੁਖਸੌਭਾਗ੍ਯਦਾਯਕਮ੍
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤਰ ਵਾਧੇ, ਸੁਖ ਤੇ ਸੌਭਾਗ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਵਰਤ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਤਵਾਗ੍ਰੇ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁ ਸੁਂਦਰਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍ । ਇਦਂ ਕਥਾਨਕਂ ਦਿਵ੍ਯਮृषੀਣਾਂ ਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਇਹ ਦਿਵਿਆ ਕਥਾ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਉੱਤਮ ਵਰਤ, ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਰਜਸ੍ਵਲਾ ਤੁ ਯਾ ਨਾਰੀ ਸਹਸਾ ਪਾਪਰੂਪਿਣੀ । ਕृਤੇਨ ਚ ਵ੍ਰਤੇਨੈਵ ਮਹਾਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਪਿਤॄਣਾਮਕ੍ਸ਼ਯਂ ਦੇਯਂ ਧਰ੍ਮਕਾਮਾਰ੍ਥਸਾਧਨਮ੍
ਜੋ ਔਰਤ ਰਜੋਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਪਾਪੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਧਰਮ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ- ਪੂਰ੍ਵਮਾਸੀਨ੍ਮਹਾਬਾਹੁਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵੇਦਪਾਰਗਃ । ਸਦਾਧ੍ਯਯਨਸ਼ੀਲਸ੍ਤੁ ਦੇਵਸ਼ਰ੍ਮਾ ਇਤਿ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤਾਕਤਵਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੜ੍ਹਨ-ਲਿਖਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦੇਵਸ਼ਰਮਣ ਸੀ।
ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਕ੍ਰਿਯਾਯੁਕ੍ਤਃ षਟ੍ਕਰ੍ਮਨਿਰਤਃ ਸਦਾ । ਸਰ੍ਵਵਰ੍ਣੇषੁ ਸਂਪੂਜ੍ਯਃ ਸਪੁਤ੍ਰਪਸ਼ੁਬਾਂਧਵਃ
ਉਹ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਦੀ ਰਸਮਾਂ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਛੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਹਰ ਜਾਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮੁਖ੍ਯਸ੍ਯ ਭਗ੍ਨਾ ਚ ਗृਹਵਾਹਿਨੀ । ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਭਾਦ੍ਰਪਦੇ ਮਾਸੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਪਂਚਮੀ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਘਰ ਦੀ ਰੋਟੀ-ਰਾਸ਼ਨ ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ।
ਪਿਤੁਃਕ੍ਸ਼ਯਾਹਂ ਕੁਰੁਤੇ ਯਤਾਤ੍ਮਾ ਚ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ । ਰਾਤ੍ਰੌ ਨਿਮਂਤ੍ਰਯੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਸੁਖਸੌਭਾਗ੍ਯਦਾਯਕਾਨ੍
ਪਿਤਾ ਦੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਸੁਖ ਤੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਵਿਮਲੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਭਾਂਡਾਨ੍ਯਨ੍ਯਾਨਿ ਕਾਰਯੇਤ੍ । ਪਾਕਂ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਪਾਤ੍ਰੇषੁ ਸ ਕਾਰਯਤਿ ਜਾਯਯਾ
ਜਦੋਂ ਸਵੇਰ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਈ, ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਂਡੇ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਇਆ। ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣਾ ਬਣਾਇਆ।
ਅष੍ਟਾਦਸ਼ਰਸੋਪੇਤਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਦਾਯਕਮ੍ । ਆਕਾਰਣਂ ਤਤੋ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਚ ਪृਥਕ੍ਪृਥਕ੍
ਉਸ ਨੇ ਅਠਾਰਾਂ ਰਸਾਂ ਵਾਲੇ ਪਕਵਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰਵਾਏ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਠੀਕ ਰਸਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ।
ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ਤੁ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨੇ ਵੇਦਪਾਠਕਾਃ । ਅਰ੍ਘਪਾਦ੍ਯਾਦਿ ਵਿਧਿਵਤ੍ਕृਤਵਾਨ੍ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਃ
ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਅਰਘ, ਪਾਦਯ ਆਦਿ ਰਸਮਾਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀਆਂ।
ਰਜਸਾ ਦੂषਿਤਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਵਿਧਿਵਤ੍ਤਦਾ । ਗृਹਮਧ੍ਯੇ ਗਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਆਸਨੇ ਤੇ ਨਿਰੂਪਿਤਾਃ
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੀ ਰਸਮ ਦੌਰਾਨ ਧੂੜ ਨਾਲ ਮੈਲੇ ਹੋ ਗਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਧੋ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਏ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਜਗ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਬੈਠ ਗਏ।
ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਂ ਭੋਜਨਂ ਤੇਨ ਮਿष੍ਟਾਨ੍ਨੇਨ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਵਿਧਿਨਾ ਚ ਕृਤਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਪਿਂਡਦਾਨਪ੍ਰਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਦਿੱਤਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਿੱਠੇ ਚਾਵਲ ਨਾਲ। ਰਸਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕੀਤਾ।
ਤਾਂਬੂਲਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਚੈਵ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ । ਸਰ੍ਵਂ ਦਦੌ ਦ੍ਵਿਜੇਭ੍ਯੋ ਵੈ ਪਿਤृਧ੍ਯਾਨਪਰਾਯਣਃ
ਉਸ ਨੇ ਤਾਂਬੂਲ, ਦਕਸ਼ਣਾ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਪੜੇ—all ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਵਿਪ੍ਰਾ ਵਿਸਰ੍ਜਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਆਸ਼ੀਰ੍ਵਾਦਪਰਾਯਣਾਃ । ਗੋਤ੍ਰਿਣਾਂ ਬਾਂਧਵਾਨਾਂ ਚ ਅਨ੍ਯੇषਾਂ ਚ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਤਾਮ੍
ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਦੋਂ ਰੁਖਸਤ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੋਤ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੁੱਖੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖਾਣਾ ਖਵਾਇਆ।
ਦਤ੍ਤਮਨ੍ਨਂ ਤਦਾ ਤੇਨ ਭੋਜਨੇ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਨਿਸ਼ਾਯਾਂ ਤੁ ਕੁਟੀਦ੍ਵਾਰੇ ਉਪਵਿष੍ਟੋ ਯਦਾ ਤਦਾ
ਉਸ ਨੇ ਸਭ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਦਿੱਤਾ, ਰਸਮ ਅਨੁਸਾਰ। ਫਿਰ, ਰਾਤ ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਝੁੱਗੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਸੀ,
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਾ ਵਾਰਿ ਸਂਗृਹ੍ਯ ਪਾਦਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਨਂ ਕृਤਮ੍ । ਤਦਾ ਸ਼ੁਨੀ ਬਲੀਵਰ੍ਦੌ ਪਰਸ੍ਪਰਮਭਾषਤਾਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋਏ। ਫਿਰ, ਕੁੱਤੀ ਅਤੇ ਬਲਦ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਸ਼ृਣੁ ਕਾਂਤ ਵਚੋ ਮਹ੍ਯਂ ਯਾਦृਕ੍ਕृਤਵਤੀ ਵਧੂਃ । ਤਾਦृਸ਼ਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਪ੍ਰਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯਹਮ੍
ਸੁਣੋ ਪਿਆਰੇ, ਜੋ ਕੁੜੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੀਤਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ਦੈਵਯੋਗੇਨ ਗਤਾਹਂ ਪੁਤ੍ਰਸਦ੍ਮਨਿ । ਤਤ੍ਰਸ੍ਥਿਤਂ ਪਯਃ ਪਾਤੁਂ ਵਧ੍ਵਾ ਦृष੍ਟਂ ਨ ਤਤ੍ਪੁਨਃ
ਇਕ ਵਾਰੀ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਮਾਰੇ, ਮੈਂ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਜਦ ਮੈਂ ਖੜਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਵਧੂ ਦੁੱਧ ਪੀ ਰਹੀ ਸੀ, ਪਰ ਫਿਰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ।
ਪੀਤਂ ਪਯਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਪੇਣ ਤਦ੍ਦृष੍ਟਂ ਤੁ ਮਯਾ ਪੁਨਃ । ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪੀਤਂ ਮਯਾ ਸਮ੍ਯਕ੍ਦृष੍ਟਂ ਵਧ੍ਵਾ ਤਦਾ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਦੁੱਧ ਸੱਪ ਨੇ ਪੀ ਲਿਆ, ਮੈਂ ਇਹ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ, ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਵਧੂ ਨੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਪੀ ਲਿਆ।
ਤੇਨ ਸਂਪਰ੍ਕਦੋषੇਣਕਟਿਰ੍ਭਗ੍ਨਾ ਚ ਮੇ ਸਦਾ । ਤੇਨ ਦੁਃਖੇਨ ਭੋ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਜਾਤਾਹਂ ਦੁਃਖਭਾਗਿਨੀ । ਭਗ੍ਨਾ ਕਟਿਸ਼੍ਚ ਸਂਜਾਤਾ ਹ੍ਯਾਹਾਰੋ ਨੈਵ ਰੋਚਤੇ
ਉਸ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਨਾਲ, ਮੇਰੀ ਕਮਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਟੁੱਟੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਦੁੱਖ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮਾਲਕ, ਮੈਂ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ। ਟੁੱਟੀ ਕਮਰ ਨਾਲ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਖਾਣਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
ਬਲੀਵਰ੍ਦ੍ਦ ਉਵਾਚ- ਸ਼ृਣੁ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ੁਨਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਮ ਦੁਃਖਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍ । ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਵੈ ਦਿਵਸੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਤੁ ਭੋਜਨਮ੍
ਬਲਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਣੋ ਕੁੱਤੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ,
ਕਾਰਿਤਂ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਮਮ ਚਿਂਤਾ ਤੁ ਨੋ ਕृਤਾ । ਨੋਦਕਂ ਨ ਤृਣਂ ਚੈਵ ਨ ਦਤ੍ਤਂ ਕੇਨਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਰਸਮਾਂ ਤਾਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ, ਕਦੇ ਵੀ, ਮੈਨੂੰ ਨਾਂ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਨਾਂ ਘਾਹ ਹੀ।
ਅਨਾਹਾਰੋਹ੍ਯਹਂ ਪਾਪੀ ਬਦ੍ਧੋऽਸ੍ਮਿਨ੍ਪਾਪਭਾਵਿਤਃ । ਪੂਰ੍ਵਪਾਪਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਜਾਤਂ ਸ਼ੁਨਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਮੈਂ ਪਾਪੀ ਹਾਂ, ਭੁੱਖਾ ਹਾਂ, ਇੱਥੇ ਪਾਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਪਿਛਲੇ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਪਾਪ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਕੁੱਤੇ ਵਾਂਗ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।