ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਹਰ੍षਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਾਸ੍ਸੇਨ੍ਦ੍ਰਾਸ੍ਸਮਾਗਤਾਃ। ऋषਯੋਂਤਰ੍ਹਿਤਾਃ ਪ੍ਰੋਚੁਰ੍ਨਿਯਮਾਂਸ੍ਤੇ ਸੁਦੁष੍ਕਰਾਨ੍
ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਲੁਕਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਔਖੇ ਨਿਯਮਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ।
ਆਕਾਰਣਂ ਪੁष੍ਕਰਸ੍ਯ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ। ਆਪੋਹਿष੍ਠੇਤਿ ਤਿਸृਭਿਰ੍ऋਗ੍ਭਿਃ ਸਾਂਨਿਧ੍ਯਮੇष੍ਯਤਿ
ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਜਾਵੇ। 'ਆਪੋਹਿਸ਼ਠ' ਵਾਲੀਆਂ ਤਿੰਨ ਰਿਗ-ਵੈਦ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਘਮਰ੍षਣਜਪ੍ਯੇਨ ਭਵੇਦ੍ਵੈ ਫਲਦਾਯਕਮ੍। ਵਿਪ੍ਰੈਰ੍ਵਾਕ੍ਯਾਵਸਾਨੇ ਤੁ ਸਰ੍ਵੈਸ੍ਤੈਸ੍ਤੁ ਤਥਾ ਕृਤਮ੍
ਅਘਮਰਸ਼ਣ ਮੰਤਰ ਜਪਣ ਨਾਲ ਇਹ ਫਲਦਾਇਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਮੁਕਣ 'ਤੇ, ਸਭ ਨੇ ਉਹੀ ਤਰੀਕਾ ਅਪਣਾਇਆ।
ਕृਤੇਨ ਪੁਣ੍ਯਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਯੇ ਨਿਦੇਸ਼ਾਚ੍ਚ ਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਃ। ਗਰ੍ਹਿਤਾ ਧਰ੍ਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਤੇ ਵਿਪ੍ਰਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਤ੍ਤਰਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਹੁਕਮ ਮੰਨ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਿੰਦਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ।
ਯੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਪਾਰ੍ਵਤੀਯਾਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇਨਾਰ੍ਹਂਤਿ ਕੇਤਨਮ੍। ਏਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰਣਾਦ੍ਰਾਜਨ੍ਵਿਯਤ੍ਯੇਵਂ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਹੋਰ ਲੋਕ, ਜੋ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਨਾਲ ਵੇਦਿਕਾ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਕਾਰਨ, ਰਾਜਾ, ਇਹ ਵੱਖਰਾ ਹੋਣਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕ੍ਯਾਂ ਪੁष੍ਕਰਂ ਸ੍ਨਾਨਾਤ੍ਪੂਤਤਾਮਭਿਯਚ੍ਛਤਿ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਹਿਤਂ ਰਾਜਨ੍ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪੁਣ੍ਯਦਾਯਕਮ੍
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਪੁਸ਼ਕਰ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ, ਇਹ ਸਭ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਗਤਾਸ੍ਤੁ ਯੇ ਵਰ੍ਣਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਪੁਣ੍ਯਭਾਜਨਾਃ। ਦ੍ਵਿਜੈਸ੍ਤੁਲ੍ਯਾ ਨ ਸਂਦੇਹੋ ਵਿਨਾ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਤੇ ਨृਪ
ਜੋ ਵੀ ਜਾਤੀਆਂ ਉਥੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਹਕਦਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹਨ, ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮੰਤਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਰਾਜਾ।
ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਤੁ ਯਦਾ ऋਕ੍ਸ਼ਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕ੍ਯਾਂ ਭਵਤਿ ਕ੍ਵਚਿਤ੍। ਮਹਤੀ ਸਾ ਤਿਥਿਰ੍ਜ੍ਞੇਯਾ ਸ੍ਨਾਨੇ ਦਾਨੇ ਤਥੋਤ੍ਤਮਾ
ਜਦੋਂ ਅਗਨਿ ਵਾਲਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਰੀਖ ਵੱਡੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਦਾਨ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਹੈ।
ਯਦਾ ਯਾਮ੍ਯਂ ਤੁ ਭਵਤਿ ऋਕ੍ਸ਼ਂ ਤਸ੍ਯਾਂ ਤਿਥੌ ਕ੍ਵਚਿਤ੍। ਤਿਥਿਃ ਸਾਪਿ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਾ ਯਤਿਭਿਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਜਦੋਂ ਯਮ ਵਾਲਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਉਸ ਤਾਰੀਖ 'ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਰੀਖ ਵੀ ਵੱਡੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਯਤੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯਂ ਯਦਾ ऋਕ੍ਸ਼ਂ ਤਿਥੌ ਤਸ੍ਯਾਂ ਨਰਾਧਿਪ। ਸਾ ਮਹਾਕਾਰ੍ਤਿਕੀ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਦੇਵਾਨਾਮਪਿ ਦੁਰ੍ਲਭਾ
ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿ ਵਾਲਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਉਸ ਤਾਰੀਖ 'ਤੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਮਹਾ-ਕਾਰਤਿਕੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਵੱਡੀ ਦੁਲਭ ਹੈ।
ਯਦਾ ਚਾਰ੍ਕੇ ਗੁਰੌ ਸੋਮੇ ਵਾਰੇष੍ਵੇਤੇषੁ ਵੈ ਤ੍ਰਿषੁ। ਤ੍ਰੀਣ੍ਯੇਤਾਨਿ ਚ ऋਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਨਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ, ਗੁਰੂ ਜਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ 'ਚੋਂ ਕਿਸੇ 'ਤੇ ਹੋਵੇ, ਇਹ ਤਿੰਨ ਨਕਸ਼ਤਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪ ਦੱਸੇ ਹਨ।
ਅਤ੍ਰਾਸ਼੍ਵਮੇਧਿਕਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸ੍ਨਾਤਸ੍ਯ ਭਵਤਿ ਧ੍ਰੁਵਮ੍। ਦਾਨਮਕ੍ਸ਼ਯਤਾਂ ਯਾਤਿ ਪਿਤॄਣਾਂ ਤਰ੍ਪਣਂ ਤਥਾ
ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਦਾਨ ਅਟੱਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤਰਪਣ ਵੀ।
ਵਿਸ਼ਾਖਾਸੁ ਯਦਾ ਭਾਨੁਃ ਕृਤ੍ਤਿਕਾਸੁ ਚ ਚਂਦ੍ਰਮਾਃ। ਸ ਯੋਗਃ ਪੁष੍ਕਰੋ ਨਾਮ ਪੁष੍ਕਰੇष੍ਵਤਿਦੁਰ੍ਲਭਃ
ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਵਿੱਚ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਜੋਗ ਪੁਸ਼ਕਰ ਨਾਮ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪੁਸ਼ਕਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਹੈ।
ਅਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ਾਵਤੀਰ੍ਣੇ ਤੁ ਤੀਰ੍ਥੇ ਪੈਤਾਮਹੇ ਸ਼ੁਭੇ। ਸ੍ਨਾਨਂ ਯੇऽਤ੍ਰ ਕਰਿष੍ਯਂਤਿ ਤੇषਾਂ ਲੋਕਾ ਮਹੋਦਯਾਃ
ਜਦੋਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੀਆਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਨ ਸ੍ਪृਹਾਂਤੇਨ੍ਯਪੁਣ੍ਯਸ੍ਯ ਕृਤਸ੍ਯਾਪ੍ਯਕृਤਸ੍ਯ ਚ। ਕਰਿष੍ਯਂਤਿ ਮਹਾਰਾਜ ਸਤ੍ਯਮੇਤਦੁਦਾਹृਤਮ੍
ਉਹ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਚਾਹੇ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ। ਮਹਾਰਾਜਾ, ਇਹ ਗੱਲ ਸਚੀ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਪ੍ਰਵਰਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮਿਹ ਪਠ੍ਯਤੇ। ਨਾਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰਂ ਪੁਣ੍ਯਤੀਰ੍ਥਂ ਲੋਕੇषੁ ਨृਪ ਪਠ੍ਯਤੇ
ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰਥ ਇਥੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਰਾਜਾ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕ੍ਯਾਂ ਤੁ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਪੁਣ੍ਯਾ ਪਾਪਹਰਾ ਸ਼ੁਭਾ। ਉਦੁਂਬਰਵਨਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਦਾਗਤਾ ਚ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹੈ। ਉਦੁੰਬਰ ਦੇ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਸਰਸਵਤੀ ਆਈ ਹੈ।
ਤਯਾ ਤਤ੍ਪੂਰਿਤਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਪੁष੍ਕਰਂ ਮੁਨਿਸੇਵਿਤਮ੍। ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਸ਼ਿਖਰਂ ਭਾਤਿ ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਯਾਵਿਦੂਰਤਃ
ਉਸ ਨੇ, ਜੋ ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੀਰਥ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੇਵਿਆ, ਭਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੱਖਣੀ ਚੋਟੀ ਪਹਾੜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਨੀਲਾਂਜਨਚਯਪ੍ਰਖ੍ਯਂ ਵਰ੍ਣਤੋ ਨੀਲਸ਼ਾਦ੍ਵਲਮ੍। ਤਯਾ ਤਚ੍ਛਿਖਰਂ ਤਸ੍ਯ ਖਸ੍ਥਿਤਂ ਪੁष੍ਕਰਂ ਯਥਾ
ਉਸ ਦੀ ਰੰਗਤ ਨੀਲ ਕਾਜਲ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਨੀਲੇ-ਹਰੇ ਚਰਾਗਾਹ ਵਾਂਗ। ਉਸ ਰੰਗ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੀ ਚੋਟੀ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਵृਟ੍ਕਾਲੇ ਵਿਯਤ੍ਪੂਰ੍ਣਂ ਘਨਵृਂਦਮਿਵੋਚ੍ਛ੍ਰਿਤਮ੍। ਕਦਂਬਪੁष੍ਪਗਂਧਾਢ੍ਯਂ ਕੁਟਜਾਰ੍ਜੁਨਭੂषਿਤਮ੍
ਵਰਖਾ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਚੋਟੀ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵਾਂਗ ਉੱਚੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ; ਕਦੰਬ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਕੁਟਜ ਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ।
ਰਥਮਾਰ੍ਗਮਿਵਾਰੋਢੁਂ ਰਵੇਸ੍ਤਚ੍ਛਿਖਰਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍। ਵृਤ੍ਤੈਸ੍ਸਪੁਲਕੈਸ੍ਸ੍ਨਿਗ੍ਧੈਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਮਿਵ ਪਯੋਧਰੈਃ
ਉਹ ਚੋਟੀ ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰਥ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਣ ਲਈ ਖੜੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ; ਗੋਲ ਤੇ ਨਰਮ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਉਭਰੇ, ਨਰਮ ਸਤਨ ਵਾਂਗ।
ਸ਼੍ਰੀਫਲੈਃ ਸ਼ਿਖਰਂ ਭਾਤਿ ਸਮਨ੍ਤਾਤ੍ਸੁਮਨੋਹਰੈਃ। ਗੁਂਜਦ੍ਭਿਃ षਟ੍ਪਦਕੁਲੈਃ ਸਮਂਤਾਦੁਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਉਹ ਚੋਟੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੋਹਣੇ ਸ਼੍ਰੀ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਗੂੰਜਦੇ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਕੋਕਿਲਾਰਾਵਰੁਚਿਰਂ ਸ਼ਿਖਿ ਕੇਕਾ ਰਵਾਕੁਲਮ੍। ਸ਼ृਂਗੇ ਮਨੋਹਰੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੁਦ੍ਗਤਾਸੁ ਮਨੋਰਮਾ
ਉਹ ਚੋਟੀ ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲ ਤੇ ਮੋਰਾਂ ਦੀ ਪੂਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ; ਸੋਹਣੀਆਂ ਚਿੜੀਆਂ ਉੱਪਰ ਉੱਡੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਪੁਣ੍ਯਾਪੁਣ੍ਯਜਲੋਪੇਤਾ ਨਦੀਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਸੁਤਾ। ਵਂਸ਼ਸ੍ਤਂਬਾਤ੍ਸੁਵਿਪੁਲਾ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾ ਚੋਤ੍ਤਰਾਮੁਖੀ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਧੀ, ਉਹ ਨਦੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਅਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਚੌੜੇ ਵੰਨ ਦੇ ਝੁੰਡ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵਹੀ।
ਗਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਨਾਤਿਦੂਰਾਤ੍ਪੁਨਰ੍ਯਾਤਿ ਪਰਾਙ੍ਮੁਖੀ। ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਸਾ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਪ੍ਰਕਟਾਸ੍ਥਿਤਾ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰ ਨਾ ਗਈ, ਉਹ ਮੁੜ ਕੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਹੀ; ਉਸ ਪਾਸੇ ਤੋਂ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਸਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹੀ।
ਅਨ੍ਤਰ੍ਧਾਨਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਮਨੁਕਮ੍ਪਯਾ। ਕਨਕਾ ਸੁਪ੍ਰਭਾ ਚੈਵ ਨਨ੍ਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਲੁਕਣ ਛੱਡ ਕੇ, ਕਨਕਾ, ਸੁਪ੍ਰਭਾ, ਨੰਦਾ, ਪ੍ਰਾਚੀ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਪਂਚਸ੍ਰੋਤਾਃ ਪੁष੍ਕਰੇषੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪਰਿਭਾषਿਤਾ। ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤੀਰੇ ਸੁਰਮ੍ਯਾਣਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯਾਯਤਨਾਨਿ ਚ
ਪੁਸ਼ਕਰ 'ਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੰਜ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਦੱਸਿਆ; ਉਸ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ 'ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨ ਹਨ।
ਸਂਸੇਵਿਤਾਨਿ ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਿਦ੍ਧੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਮਂਤਤਃ। ਤੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਭਵਿਤਾ ਧਰ੍ਮਹੇਤੁਃ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਉਹਨਾਂ ਅਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਰਿਸੀਆਂ ਤੇ ਸਿਧਾਂ ਨੇ ਸੇਵਿਆ; ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਰਸਵਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਰਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੇਗੀ।
ਹਾਟਕਕ੍ਸ਼ਿਤਿਗੌਰੀਣਾਂ ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਮਹੋਦਯਮ੍। ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਤਂ ਨਰੈਃ ਸ੍ਨਾਤੈਰ੍ਜਨਯਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਯਂ ਫਲਮ੍
ਉਹ ਸੋਨੇ-ਧਰਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਅਮਰ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਧਾਨ੍ਯਪ੍ਰਦਾਨਂ ਪ੍ਰਵਰਂ ਵਦਂਤਿ ਤਿਲਪ੍ਰਦਾਨਂ ਚ ਤਥਾ ਮੁਨੀਂਦ੍ਰਾਃ । ਯੈਸ੍ਤੇषੁ ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਨਰੈਃ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਂ ਤਦ੍ਧਰ੍ਮਹੇਤੁ ਪ੍ਰਵਰਂ ਪ੍ਰਦਿष੍ਟਮ੍
ਮਹਾਨ ਰਿਸੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇੱਥੇ ਅਨਾਜ ਤੇ ਤਿਲ ਦਾ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਲੋਕ ਉਹਨਾਂ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧਰਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।