ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ। ਜਰਤ੍ਕਾਰੁਰਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਭਵਿਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਤ੍ਤਮਃ। ਜਰਤ੍ਕਨ੍ਯਾ ਤਸ੍ਯ ਦੇਯਾ ਤਸ੍ਯਾਮੁਤ੍ਪਤ੍ਸ੍ਯਤੇ ਸੁਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਇੱਕ ਜਣੇ ਦਾ ਨਾਂ ਜਰਤਕਾਰੁ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਗਿਆਨੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਰਤਕਨਿਆ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦੇਵੋ; ਉਸਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਪੁੱਤ ਜੰਮੇਗਾ।'
ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਕਰ੍ਤਾ ਸ ਵੋ ਵਿਪ੍ਰੋ ਭਵਤਾਂ ਕੁਲਪਾਵਨਃ। ਤਥਾ ਕਰੋਮਿ ਨਾਗਾਨਾਂ ਸਮਯਂ ਮਨੁਜੈਃ ਸਹ
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੁਹਾਡੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੇਗਾ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਵੀ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਨਾਗਾਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਇਕ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਤਦੇਕਮਨਸਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਮਮ ਸ਼ਾਸਨਮ੍। ਸੁਤਲਂ ਵਿਤਲਂ ਚੈਵ ਤृਤੀਯਂ ਚ ਤਲਾਤਲਮ੍
ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ: ਸੁਤਲ, ਵਿਤਲ ਤੇ ਤੀਜਾ ਤਲਾਤਲ—
ਦਤ੍ਤਂ ਚ ਤ੍ਰਿਪ੍ਰਕਾਰਂ ਵੋ ਗृਹਂ ਤਤ੍ਰ ਗਮਿष੍ਯਥ। ਤਤ੍ਰ ਭੋਗਾਨ੍ਬਹੁਵਿਧਾਨ੍ਭੁਂਜਾਨਾ ਮਮ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍
ਇਹ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮ ਦੇ ਘਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ; ਉਥੇ ਤੁਸੀਂ ਜਾਓਗੇ। ਉਥੇ, ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਖ ਮਾਣੋਗੇ।
ਤਿष੍ਠਧ੍ਵਂ ਸਪ੍ਤਮਂ ਯਾਵਤ੍ਕਾਲਂ ਤਂ ਤੁ ਪੁਨਃਪੁਨਃ। ਤਤੋ ਵੈਵਸ੍ਵਤਸ੍ਯਾਦੌ ਕਾਸ਼੍ਯਪੇਯੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਉਥੇ ਤੁਸੀਂ ਸੱਤਵੇਂ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹੋ; ਫਿਰ, ਵੈਵਸਵਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ, ਕਸ਼ਯਪ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਜਣੇ ਜੰਮੇਗਾ।
ਦਾਯਾਦਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਨਾਂ ਸੁਪਰ੍ਣਸ੍ਸਰ੍ਪਭਕ੍ਸ਼ਕਃ। ਤਦਾ ਪ੍ਰਸੂਤਿਃ ਸਰ੍ਪਾਣਾਂ ਦਗ੍ਧਾ ਵੈ ਚਿਤ੍ਰਭਾਨੁਨਾ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵਾਰਸ ਹੋਵੇਗਾ, ਸੁਪਰਨ, ਜੋ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਚਮਕਣ ਵਾਲਾ ਉਹ ਜਣੇ ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਔਲਾਦ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਵੇਗਾ।
ਭਵਤਾਂ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ। ਯੇ ਯੇ ਕ੍ਰੂਰਾ ਭੋਗਿਨੋ ਦੁਰ੍ਵਿਨੀਤਾਸ੍ਤੇषਾਮਂਤੋ ਭਾਵਿਤਾ ਨਾਨ੍ਯਥੈਤਤ੍
ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਰੇ ਲਈ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਵੇਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਜਿਹੜੇ ਸੱਪ ਕ੍ਰੂਰ ਤੇ ਬੇਅਖਲਾਕ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ; ਇਹ ਹੋਣੀ ਹੀ ਹੈ।
ਕਾਲਵ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਧ੍ਵਂ ਚ ਸਤ੍ਵਂ ਤਥਾਪਕਾਰੇ ਚਕृਤੇ ਮਨੁष੍ਯਮ੍। ਮਂਤ੍ਰੌषਧੈਰ੍ਗਾਰੁਡੈਸ਼੍ਚੈਵ ਤਂਤ੍ਰੈਰ੍ਬਂਧੈਰ੍ਜੁष੍ਟਾ ਮਾਨਵਾ ਯੇ ਭਵਂਤਿ
ਤੁਸੀਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਤੁਹਾਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਣ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਮੰਤਰਾਂ, ਦਵਾਈਆਂ, ਗਰੁੜ ਦੇ ਟੋਣਿਆਂ ਜਾਂ ਬੰਧਨਾਂ ਨਾਲ ਬਚੇ ਹੋਣ—
ਤੇਭ੍ਯੋ ਭੀਤੈਰ੍ਵਰ੍ਤਿਤਵ੍ਯਂ ਨ ਚਾਨ੍ਯਚ੍ਚਿਤ੍ਤੇ ਕਾਰ੍ਯਂ ਚਾਨ੍ਯਥਾ ਵੋ ਵਿਨਾਸ਼ਃ। ਇਤੀਰਿਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਵੈ ਭੁਜਂਗਾ ਜਗ੍ਮੁਃ ਸ੍ਥਾਨਂ ਸੁਤਲਾਖ੍ਯਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵੇ
ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਮਨ ਹੋਰ ਪਾਸੇ ਨਾ ਲੈ ਜਾਵੋ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਇਹ ਹੁਕਮ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਸਾਰੇ ਸੱਪ ਸੁਤਲ ਨਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ਤਸ੍ਥੁਰ੍ਭੋਗਾਨ੍ਭੁਂਜਮਾਨਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਰਸਾਤਲੇ ਲੀਲਯਾ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਸ੍ਤੇ। ਏਵਂ ਸ਼ਾਪਂ ਤੁਤੇ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾਪ੍ਰਸਾਦਂ ਚ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਾਤ੍
ਉਥੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਸਾਤਲ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਖ ਮਾਣਦੇ ਹੋਏ ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੌਂ-ਮੁਖੀ ਵਲੋਂ ਸ਼ਾਪ ਤੇ ਕਿਰਪਾ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਗਏ।
ਤਸ੍ਥੁਃ ਪਾਤਾਲਨਿਲਯੇ ਮੁਦਿਤੇਨਾਂਤਰਾਤ੍ਮਨਾ। ਤਤਃ ਕਾਲਾਂਤ ਰੇਭੂਤੇ ਪੁਨਰੇਵਂ ਵ੍ਯਚਿਂਤਯਨ੍
ਉਹ ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ, ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਫੇਰ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਏ—
ਭਵਿਤਾ ਭਰਤੋ ਰਾਜਾ ਪਾਂਡਵੇਯੋ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ। ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਤੁ ਕ੍ਸ਼ਯਕਰੋ ਦੈਵਯੋਗੇਨ ਕੇਨਚਿਤ੍
'ਭਾਰਤ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ, ਪਾਂਡਵ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਤੇ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਵਾਲਾ, ਜੰਮੇਗਾ; ਕਿਸੇ ਦਿਵਿਆ ਜੋੜ ਨਾਲ ਉਹ ਸਾਡਾ ਨਾਸ ਕਰੇਗਾ।'
ਕਥਂ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨੇ ਨਾਥਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਚ ਪਿਤਾਮਹਃ। ਸृष੍ਟਿਕਰ੍ਤਾ ਜਗਦ੍ਵਂਦ੍ਯਃ ਸ਼ਾਪਮਸ੍ਮਾਸੁ ਦਤ੍ਤਵਾਨ੍
'ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਜਗਤ ਵਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਉਹ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਪ ਕਿਉਂ ਲਾਇਆ?'
ਦੇਵਂ ਵਿਰਂਚਿਨਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤਿਰਨ੍ਯਾ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ। ਵੈਰਾਜੇ ਭਵਨਸ਼੍ਰੇष੍ਠੇ ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਃ ਸ ਤਿष੍ਠਤਿ
'ਦੇਵਤਾ ਵਿਸ਼ਵਚਿਨਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਸਾਡਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ। ਵੈਰਾਜਾ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਮਹਿਲ ਵਿਚ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।'
ਸ ਦੇਵਃ ਪੁष੍ਕਰਸ੍ਥੋ ਵੈ ਯਜ੍ਞਂ ਯਜਤਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍। ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਸਾਦਯਾਮਸ੍ਤਂ ਵਰਂ ਤੁष੍ਟਃ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਤਿ1.31.
'ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਹੁਣ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿਚ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਯੱਗ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਓ, ਅਸੀਂ ਉਸਨੂੰ ਮਨਾਵੀਏ; ਜੇ ਉਹ ਰਾਜੀ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਵਰ ਦੇਵੇਗਾ।'
ਏਵਂ ਵਿਚਿਂਤ੍ਯ ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਨਾਗਾ ਗਤ੍ਵਾ ਚ ਪੁष੍ਕਰਮ੍। ਯਜ੍ਞਪਰ੍ਵਤਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸ਼ੈਲਭਿਤ੍ਤਿਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਨਾਗ ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਯੱਗ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਲੀ ਢਲਾਨ ਤੇ ਠਹਿਰ ਗਏ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਾਗਾਂਸ੍ਤਥਾ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾਨ੍ਵਾਰਿਧਾਰਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ੀਤਲਾਃ। ਉਦਙ੍ਮੁਖਾ ਵੈ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾਂਤਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਤੁ ਸੁਖਪ੍ਰਦਾਃ
ਨਾਗਾਂ ਨੂੰ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਠੰਢੀਆਂ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ।
ਨਾਗਤੀਰ੍ਥਂ ਤਤੋ ਜਾਤਂ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਭਰਤਰ੍षਭ। ਨਾਗਕੁਂਡਂ ਚ ਵੈ ਕੇਚਿਤ੍ਸਰਿਤਂ ਚਾਪਰੇऽਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਉਸ ਤੋ ਬਾਅਦ, ਹੇ ਭਾਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਾਗ-ਤੀਰਥ ਬਣ ਗਿਆ। ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਨਾਗ-ਕੁੰਡ ਆਖਿਆ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦਰਿਆ ਵੀ ਕਿਹਾ।
ਪੁਣ੍ਯਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਸਰ੍ਪਾਣਾਂ ਵਿषਨਾਸ਼ਨਮ੍। ਮਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਤਤ੍ਰ ਯੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾ ਅਧਿਸ਼੍ਰਾਵਣ ਪਂਚਮਿ
ਉਹ ਥਾਂ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੱਪਾਂ ਦਾ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਨ ਤੇषਾਂ ਤੁ ਕੁਲੇ ਸਰ੍ਪਾਃ ਪੀਡਾਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍। ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਪਿਤॄਣਾਂ ਯੇ ਤਤ੍ਰ ਕਰਿष੍ਯਂਤਿ ਨਰਾ ਭੁਵਿ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਣੇ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਸੱਪ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤੇषਾਂ ਪਰਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਦਾਸ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ। ਨਾਗਾਨਾਂ ਤੁ ਭਯਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਥਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ
ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਂ ਤੁ ਪੁਨਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਨਾਗਾਨਸ਼੍ਰਾਵਯਤ੍ਤਦਾ। ਪਂਚਮੀ ਸਾ ਤਿਥਿਰ੍ਧਨ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਾ ਸ਼ੁਭਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਬਚਨ ਮੁੜ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ: 'ਉਹ ਪੰਜਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਬੜੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।'
ਯਤੋऽਸ੍ਯਾਮੇਵ ਸੁਤਿਥੌ ਨਾਗਾਨਾਂ ਕਾਰ੍ਯਮੁਦ੍ਧृਤਮ੍। ਏਤਸ੍ਯਾਂ ਸਰ੍ਵਤੋ ਯਸ੍ਤੁ ਕਟ੍ਵਮ੍ਲਂ ਪਰਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਕਿਉਂਕਿ ਓਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਉਸ ਦਿਨ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਿੱਖਾ ਤੇ ਖੱਟਾ ਖਾਣਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ,
ਕ੍ਸ਼ੀਰੇਣ ਸ੍ਨਾਪਯੇਨ੍ਨਾਗਾਂਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤੇ ਯਾਂਤਿ ਮਿਤ੍ਰਤਾਮ੍। ਭੀष੍ਮ ਉਵਾਚ। ਸ਼ਿਵਦੂਤੀ ਯਥਾ ਜਾਤਾ ਯੇਨ ਚੈਵ ਨਿਵੇਸ਼ਿਤਾ
ਅਤੇ ਜੇ ਉਹ ਸੱਪਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਨ੍ਹੁੰਢਾ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੱਪ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਸ਼ਿਵਦੂਤੀ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ?'
ਤਨ੍ਮੇ ਸਰ੍ਵਂ ਯਥਾਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਭਵਾਨ੍ਸ਼ਂਸਿਤੁਰ੍ਮਹਤਿ। ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ। ਸ਼ਿਵਾ ਨੀਲਗਿਰਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਤਪਸੇ ਧृਤਮਾਨਸਾ
'ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਮਹਾਨ!' ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਸ਼ਿਵਾ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਨੀਲ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ।'
ਰੌਦ੍ਰੀ ਜਟੋਦ੍ਭਵਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼ृਣੁ ਨृਪ ਵ੍ਰਤਮ੍। ਤਪਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਚਿਰਂ ਕਾਲਂ ਗ੍ਰਸਿष੍ਯਾਮ੍ਯਖਿਲਂ ਜਗਤ੍
'ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਜੋ ਜਟਾਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜੰਮੀ ਸੀ, ਬੜੀ ਭਿਆਨਕ ਸੀ। ਸੁਣੋ ਰਾਜਨ, ਉਸਦਾ ਵਰਤ: ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਨਿਗਲ ਜਾਵਾਂਗੀ।'
ਏਵਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਪਂਚਾਗ੍ਨਿਂ ਸਾਧਯਾਮਾਸ ਭਾਮਿਨੀ। ਤਸ੍ਯਾਃ ਕਾਲਾਂਤਰੇ ਦੇਵ੍ਯਾਸ੍ਤਪਂਤ੍ਯਾਸ੍ਤਪ ਉਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਦੇਵੀ ਪੰਜ ਅੱਗੀਆਂ ਵਾਲਾ ਤਪ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ। ਫਿਰ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੇਵੀ ਉੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ,
ਰੁਰੁਰ੍ਨਾਮਮਹਾਤੇਜਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤਵਰੋऽਸੁਰਃ। ਸਮੁਦ੍ਰਮਧ੍ਯੇ ਰਤ੍ਨਾਖ੍ਯਂ ਪੁਰਮਸ੍ਤਿ ਮਹਾਧਨਮ੍
ਰੁਰੂ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਅਸੁਰ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਬੜਾ ਤੇਜ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਲੋਂ ਵਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਤਨ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ, ਜੋ ਬੜੀ ਦੌਲਤ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰਾਤਿष੍ਠਤ੍ਸ ਦੈਤ੍ਯੇਂਦ੍ਰਸ੍ਸਰ੍ਵਦੇਵਭਯਂਕਰਃ। ਅਨੇਕ ਸ਼ਤਸਾਹਸ੍ਰ ਕੋਟਿਕੋਟਿਸ਼ਤੋਤ੍ਤਮੈਃ
ਉਥੇ ਉਹ ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਚੋਟੀ ਦੇ ਅਸੁਰ ਸਾਥੀ ਸਨ।
ਅਸੁਰੈਰਰ੍ਚਿਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਨਮੁਚਿਰ੍ਯਥਾ। ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਸੋऽਥ ਲੋਕਪਾਲਪੁਰਂ ਯਯੌ
ਅਸੁਰ ਉਸਦੀ ਬੜੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਦੂਜੇ ਨਾਮੁਚੀ ਵਾਂਗ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਗਿਆ।