ਪ੍ਰਤਿਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰ ਪ੍ਰਸਾਦਃ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਹਿ ਮੇ। ਏਤਾਵਦੁਕ੍ਤੇ ਵਚਨੇ ਤਦਾ ਬਾष੍ਕਲਿਨਾ ਨृਪ
ਮੈਂ ਇਹ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਮਿਹਰ ਕਰ। ਜਦੋਂ ਬਾਸ਼ਕਲੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਰਾਜਨ,
ਪੁਰੋਧਾਸ੍ਤੂਸ਼ਨਾ ਪ੍ਰਾਹ ਦਾਨਵੇਂਦ੍ਰਂ ਤਦਾ ਵਚਃ। ਭਵਾਨ੍ਰਾਜਾ ਦਾਨਵੇਂਦ੍ਰ ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯੇष੍ਟਵਿਧੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸ਼ਨਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਹੋ, ਰਾਜ ਕਰਣ ਵਾਲੀ ਰੀਤ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹੋ।'
ਯੁਕ੍ਤਾਯੁਕ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ ਦੇਯਂ ਕਸ੍ਯ ਮਯਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍। ਮਂਤ੍ਰਿਭਿਃ ਸੁਸਮਾਲੋਚ੍ਯ ਯੁਕ੍ਤਾਯੁਕ੍ਤਂ ਪਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ 1.30.
ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਠੀਕ ਹੈ ਤੇ ਕਿਹੜਾ ਗਲਤ, ਨਾ ਇਹ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਸ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਦੇਵਾਂ। ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਠੀਕ ਤੇ ਗਲਤ ਹੈ, ਉਹ ਵੇਖ ਕੇ ਹੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਰਾਜ੍ਯਤ੍ਵਂ ਜਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵਾਨ੍ਸਵਾਸਵਾਨ੍। ਵਾਕ੍ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਯਾਵਸਾਨੇਵ ਭਵਾਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਤਿ ਬਂਧਨਂ
ਤੁਸੀਂ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਜਗਦੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ। ਪਰ ਇਹ ਗੱਲ ਮੁੱਕਣ ਤੇ, ਤੁਸੀਂ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਆ ਜਾਵੋਗੇ।
ਯ ਏष ਵਾਮਨੋ ਰਾਜਨ੍ਵਿष੍ਣੁਰੇਵ ਸਨਾਤਨਃ। ਨਾਸ੍ਯ ਵੈ ਭਵਤਾ ਦੇਯਂ ਪਿਤਾ ਤੇ ਘਾਤਿਤਃ ਸ੍ਵਯਂ
ਇਹ ਜੋ ਬੌਨਾ ਆਇਆ ਹੈ, ਰਾਜਨ, ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਦੇਵੋ, ਤੇਰੇ ਪਿਉ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਮਾਰਿਆ ਸੀ।
ਅਯਂ ਤੇ ਪਿਤृਹਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਮਾਤृਹਾ ਬਂਧੁਘਾਤਕਃ। ਵਂਸ਼ੋਚ੍ਛੇਦਕਰਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਭੂਤਸ਼੍ਚੈਵ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਇਹ ਤੇਰੇ ਪਿਉ ਦਾ ਘਾਤੀ, ਮਾਂ ਦਾ ਵੀ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਤੇ ਅੱਗੇ ਵੀ ਕਰੇਗਾ।
ਨ ਚੈष ਧਰ੍ਮਂ ਜਾਨਾਤਿ ਸ਼ਕ੍ਰਾਦੀਨਾਂ ਹਿਤੇ ਰਤਃ। ਮਾਯਾਵਿਨਾ ਦਾਨਵਾ ਯੇ ਮਾਯਯਾ ਯੇਨ ਨਿਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਇਹ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਸਦਾ ਇੰਦਰ ਆਦਿਕ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਲਾਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।
ਮਾਯਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਰੂਪਂ ਵਾਮਨਂ ਚ ਪ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍। ਅਤ੍ਰ ਕਿਂ ਬਹੁਨੋਕ੍ਤੇਨ ਨਾਸ੍ਯ ਦੇਯਂ ਤੁ ਕਿਂਚਨ
ਇਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰੂਪ ਤੇ ਬੌਨੇ ਦਾ ਚੋਲਾ ਧਾਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੋਰ ਕੁਝ ਆਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਇਸਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਮਕ੍ਸ਼ਿਕਾਪਾਦਮਾਤ੍ਰਂ ਤੁ ਭੂਮਿਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਃ। ਵਿਨਾਸ਼ਮੇष੍ਯਸਿ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਸਤ੍ਯਂਸਤ੍ਯਂ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਜੇ ਤੂੰ ਇਸਨੂੰ ਮੱਖੀ ਦੇ ਪੈਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ—ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਸੱਚ, ਸੱਚ ਸੁਣੀ ਹੈ।
ਗੁਰੁਣਾਪ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਭੂਯੋ ਵਾਕ੍ਯਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਿਨਾ ਮਯਾ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਤਂ ਗੁਰੋ ਤ੍ਵਿਦਮ੍
ਗੁਰੂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਆਖਿਆ, 'ਧਰਮ ਵਾਸਤੇ ਮੈਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਗੁਰੂ ਜੀ।'
ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਪਾਲਨਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸਤਾਂ ਧਰ੍ਮਃ ਸਨਾਤਨਃ। ਯਦ੍ਯੇष ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਧਨ੍ਯਤਰੋ ਮਯਾ
ਵਾਅਦੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੀ ਸੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਦਾ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ।
ਗृਹ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਂ ਮਤ੍ਤੋ ਯਦਿ ਦੇਵਾਨ੍ਬੁਭੂषਤਿ। ਭੂਯੋਪਿ ਧਨ੍ਯਤਾਂ ਨੀਤੋ ਦੇਵੇਨਾਨੇਨ ਵੈ ਗੁਰੋ
ਜੇ ਇਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਕੁਝ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਸਤੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਗੁਰੂ ਜੀ।
ਯਂ ਯੋਗਿਨੋ ਧ੍ਯਾਨਯੁਕ੍ਤਾ ਧ੍ਯਾਯਮਾਨਾ ਹਿ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍। ਨ ਲਭਂਤੇ ਤਥਾ ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ਸੋਯਂ ਦृष੍ਟੋ ਮਯਾਦ੍ਯ ਵੈ
ਜਿਸਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਯੋਗੀ ਧਿਆਨ ਵਿਚ ਲੱਗ ਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਉਹ ਅੱਜ ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖ ਲਿਆ।
ਦਾਨਾਨਿ ਯੇ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਂਤਿ ਸਕੁਸ਼ੋਦਕਪਾਣਿਨਾ। ਪ੍ਰੀਯਤਾਂ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਸਨਾਤਨਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਹੱਥ ਵਿਚ ਕੁਸ਼ ਤੇ ਪਾਣੀ ਫੜ ਕੇ ਦਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਤੁ ਵਚਨੇ ਅਪਵਰ੍ਗਸ੍ਯ ਭਾਗਿਨਃ। ਯਦਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਕਰਣੇ ਵਿਕਲ੍ਪੋ ਮੇ ਬਭੂਵ ਹ
ਜਦੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ ਗਈ, ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰਾਂ ਵਿਚ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਹ ਸੋਚ ਆਈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਪਦਿष੍ਟੋਸ੍ਮਿ ਭਵਤਾ ਬਾਲਤ੍ਵੇ ਚਾਵਧਾਰਿਤਮ੍। ਸ਼ਤ੍ਰਾਵਪਿ ਗृਹਾਯਾਤੇ ਮਾਸ੍ਤ੍ਵਦੇਯਂ ਤੁ ਕਿਂਚਨ
ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਪੱਕੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ: ਜੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵੀ ਘਰ ਆ ਜਾਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਕੁਝ ਨਾ ਟੋਲਿਆ ਜਾਵੇ।
ਏਤਦੇਵ ਵਿਚਿਂਤ੍ਯਾਹਂ ਪ੍ਰਾਣਾਨਪਿ ਸ੍ਵਕਾਨ੍ਗੁਰੋ। ਵਾਮਨਸ੍ਯ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯਾਪਿ ਤ੍ਰਿਵਿष੍ਟਪਮ੍
ਇਹੀ ਗੱਲ ਸੋਚ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ, ਗੁਰੂ ਜੀ, ਜੇ ਲੋੜ ਪਈ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਵੀ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ; ਵਾਮਨ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਦਾ ਸਵਰਗ ਵੀ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।
ਅਪੀਡਾਕਾਰਿ ਯਦ੍ਦਾਨਂ ਤਦ੍ਦਾਨਮਿਹ ਦੀਯਤੇ। ਪੀਡਾਕਾਰਿ ਚ ਯਦ੍ਦਾਨਂ ਤਦ੍ਦਾਨਂ ਸਮਲਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਜੋ ਦਾਨ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਾ ਦੇਵੇ, ਉਹੀ ਸੱਚਾ ਦਾਨ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਦਾਨ ਦੁੱਖ ਪਹੁੰਚਾਏ, ਉਹ ਮੰਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਗੁਰੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਰਪਯਾਧੋਮੁਖਃ ਸ੍ਥਿਤਃ। ਬਾष੍ਕਲਿਰੁਵਾਚ। ਅਰ੍ਥਿਤਾ ਭਵਤੋ ਦੇਵ ਦੇਯਾ ਸਰ੍ਵਾ ਧਰਾ ਮਯਾ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਥੇ ਅਧਿਆਪਕ ਸ਼ਰਮ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਬਾਸ਼ਕਲੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਮੰਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਮੈਂ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ।'
ਤ੍ਰਪਾਕਰਂ ਭਵੇਨ੍ਮਹ੍ਯਂ ਯਦਸ੍ਯ ਭੂਪਦਤ੍ਰਯਮ੍। ਇਂਦ੍ਰ ਉਵਾਚ। ਸਤ੍ਯਮੇਤਦ੍ਦਾਨਵੇਨ੍ਦ੍ਰ ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਭਵਤਾ ਹਿ ਮੇ
'ਜੇ ਤੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਕਦਮ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇਵੇਂਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਸ਼ਰਮ ਵਾਲੀ ਲੱਗੇਗੀ।' ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਸੱਚ ਹੈ।'
ਭੂਮੇਃ ਪਦਤ੍ਰਯਾਰ੍ਥਿਤ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਜੇਨਾਨੇਨ ਮੇ ਕृਤਮ੍। ਏਤਾਵਤਾ ਤ੍ਵਯਂ ਚਾਰ੍ਥੀ ਮਯਾਪ੍ਯਸ੍ਯ ਕृਤੇ ਭਵਾਨ੍
'ਇਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤਿੰਨ ਕਦਮ ਜ਼ਮੀਨ ਮੰਗੀ ਹੈ; ਤੇਰੀ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਲੋੜ ਪਈ ਸੀ।'
ਦਨੁਪੁਤ੍ਰੋ ਯਾਚਿਤੋਸਿ ਵਰਮੇਤਤ੍ਪ੍ਰਦੀਯਤਾਮ੍। ਬਾष੍ਕਲਿਰੁਵਾਚ। ਪਦਤ੍ਰਯਂ ਵਾਮਨਾਯ ਦੇਵਰਾਜ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਛ ਮੇ
'ਹੇ ਦਾਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤ, ਤੈਨੂੰ ਮੰਗਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਇਹ ਵਰ ਦਿੱਲੇ।' ਬਾਸ਼ਕਲੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਵਾਮਨ ਲਈ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਤਿੰਨ ਕਦਮ ਜ਼ਮੀਨ ਕਬੂਲ ਕਰ।'
ਤਤ੍ਰ ਤ੍ਵਂ ਸੁਚਿਰਂ ਕਾਲਂ ਸੁਖੀ ਸੁਰਪਤੇ ਵਸ। ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਬਾष੍ਕਲਿਨਾ ਵਾਮਨਾਯ ਪਦਤ੍ਰਯਮ੍
'ਉਥੇ ਤੂੰ ਬੜੀ ਚਿਰ ਤੱਕ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ ਕੇ ਵੱਸ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ।' ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਬਾਸ਼ਕਲੀ ਨੇ ਵਾਮਨ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਕਦਮ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਦਿੱਤੀ।
ਤੋਯਪੂਰ੍ਵਂ ਤਦਾ ਦਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰੀਯਤਾਂ ਮੇ ਹਰਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍। ਦਤ੍ਤੇ ਤੁ ਦਾਨਵੇਂਦ੍ਰੇਣ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰੂਪਂ ਚ ਵਾਮਨਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਾਣੀ ਪਾ ਕੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਮੇਰਾ ਹਰਿ ਆਪ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇ। ਜਦ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਹਰਿ ਨੇ ਵਾਮਨ ਦਾ ਰੂਪ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।
ਹਰਿਰਾਚਕ੍ਰਮੇ ਲੋਕਾਨ੍ਦੇਵਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ। ਯਜ੍ਞਪਰ੍ਵਤਮਾਸਾਦ੍ਯ ਗਤ੍ਵਾ ਚੈਵ ਉਦਙ੍ਮੁਖਃ
ਫਿਰ ਹਰਿ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਪਾਰ ਕਰ ਲਏ। ਯਜਨ ਪਹਾੜ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਤੁਰ ਪਿਆ।
ਦੇਵਸ੍ਯ ਵਾਮਚਰਣੇ ਨਿਵਿष੍ਟੋ ਦਾਨਵਾਲਯਃ। ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਰਮਂ ਸ ਪ੍ਰਥਮਂ ਦਦੌ ਸੂਰ੍ਯੇ ਜਗਤ੍ਪਤਿਃ
ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪੈਰ ਹੇਠ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਘਰ ਆ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਸੂਰਜ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ।
ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਚ ਧ੍ਰੁਵੇ ਦੇਵਸ੍ਤृਤੀਯੇਨ ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਂਡਸ੍ਤਾਡਿਤਸ੍ਤੇਨ ਦੇਵੇਨਾਦ੍ਭੁਤਕਰ੍ਮਣਾ
ਦੂਜਾ ਕਦਮ ਧ੍ਰੂਵ ਤੇ ਰੱਖਿਆ, ਤੇ ਤੀਜੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲੇ ਦੇਵ ਨੇ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਅਂਗੁष੍ਠਾਗ੍ਰੇਣ ਭਿਨ੍ਨੇਂਡੇ ਜਲਂ ਭੂਰਿ ਵਿਨਿਃਸृਤਮ੍। ਪ੍ਲਾਵਯਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਲੋਕਾਨਨੁਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਜਦ ਵੱਡੇ ਅੰਗੂਠੇ ਦੇ ਮੁੱਥੇ ਨਾਲ ਅੰਡਾ ਚੀਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਥੋਂ ਬਹੁਤ ਪਾਣੀ ਨਿਕਲਿਆ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।
ਧ੍ਰੁਵਸ੍ਥਾਨਂ ਸੂਰ੍ਯਲੋਕਂ ਪ੍ਲਾਵ੍ਯ ਤਂ ਯਜ੍ਞਪਰ੍ਵਤਮ੍। ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਪੁष੍ਕਰਂ ਧਾਰਾ ਧੌਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਪਦਾਨਿ ਸਾ
ਧ੍ਰੂਵ ਦੀ ਥਾਂ, ਸੂਰਜ ਲੋਕ ਤੇ ਉਹ ਯਜਨ ਪਹਾੜ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਉਹ ਧਾਰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਧੋ ਦਿੱਤੇ।
ਪਦਾਨਿ ਯਾਨਿ ਜਾਤਾਨਿ ਵੈष੍ਣਵਾਨਿ ਧਰਾਤਲੇ। ਤਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਮੇ ਤੁ ਯੋ ਗਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਨਂ ਵਾਪ੍ਯਾਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਜੋ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬਣੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੋਈ ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,