ਸਮਾਂਤੇ ਦੀਪਕਂ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚਕ੍ਰਂ ਸ਼ੂਲਂ ਚ ਕਾਂਚਨਮ੍। ਵਸ੍ਤ੍ਰਯੁਗ੍ਮਂ ਚ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਸ ਤੇਜਸ੍ਵੀ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ
ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਇੱਕ ਦੀਵਾ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਚੱਕਰ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਕਪੜਿਆਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰਲੋਕਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਦੀਪ੍ਤਿਵ੍ਰਤਮਿਦਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍। ਕਾਰ੍ਤਿਕਾਦਿ ਤृਤੀਯਾਯਾਂ ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਯ ਗੋਮੂਤ੍ਰ ਯਾਵਕਮ੍
ਉਹ ਰੁਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ 'ਚਮਕ ਵਰਤ' ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਰਤਿਕ ਤੋਂ ਤੀਜੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਗੋਮੂਤਰ ਤੇ ਜੌ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਕ੍ਤਂ ਚਰੇਦਬ੍ਦਮੇਕਮਬ੍ਦਾਨ੍ਤੇ ਗੋਪ੍ਰਦੋ ਭਵੇਤ੍। ਗੌਰੀਲੋਕੇ ਵਸੇਤ੍ਕਲ੍ਪਂ ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਭਵੇਦਿਹ
ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ; ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਗਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਗੌਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਲਪ ਤਕ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਇੱਥੇ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤਦ੍ਰੁਦ੍ਰਵ੍ਰਤਂ ਨਾਮ ਸਦਾ ਕਲ੍ਯਾਣਕਾਰਕਮ੍। ਵਰ੍ਜਯੇਚ੍ਚਤੁਰੋ ਮਾਸਾਨ੍ਯਸ੍ਤੁ ਗਨ੍ਧਾਨੁਲੇਪਨਮ੍
ਇਹ ਰੁਦਰ ਵਰਤ ਨਾਮ ਹੈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ ਸੁਗੰਧੀ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕ੍ਤਿਗਨ੍ਧਾਕ੍ਸ਼ਤਾਨ੍ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਸਿਤਵਾਸਸੀ। ਵਾਰੁਣਂ ਪਦਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਦृਢਵ੍ਰਤਮਿਦਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਅਟੁੱਟ ਚਾਵਲ, ਚਿੱਟੇ ਕਪੜੇ ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਵਰੁਣ ਦੇ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਹ 'ਦ੍ਰਿੜ ਵਰਤ' ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੈਸ਼ਾਖੇ ਪੁष੍ਪਲਵਣਂ ਵਰ੍ਜਯੇਦਥ ਗੋਪ੍ਰਦਃ। ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਪਦੇ ਕਲ੍ਪਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਭਵੇਦਿਹ
ਵੈਸ਼ਾਖ ਵਿੱਚ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਲੂਣ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਗਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਦਰਜੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਲਪ ਤਕ ਰਹਿ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤਚ੍ਛਾਨ੍ਤਿਵ੍ਰਤਂ ਨਾਮ ਕੀਰ੍ਤਿਕਾਮਫਲਪ੍ਰਦਮ੍। ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਂ ਕਾਞ੍ਚਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਿਲਰਾਸ਼ਿ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਇਹ 'ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਰਤ' ਨਾਮ ਹੈ, ਜੋ ਇਜ਼ਤ ਤੇ ਇੱਛਾ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਦਾ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਬਣਾਕੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਤਿਲ ਭਰਕੇ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਘृਤੇਨਾਨ੍ਯਪ੍ਰਦੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਹ੍ਨਿਂ ਸਂਤਰ੍ਪ੍ਯ ਸਦ੍ਵਿਜਮ੍। ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਦਾਂਪਤ੍ਯਂ ਮਾਲ੍ਯਵਸ੍ਤ੍ਰਵਿਭੂषਣੈਃ
ਘੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਕੇ, ਅੱਗ ਤੇ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਕਪੜੇ ਤੇ ਗਹਣੇ ਪਹਿਨਾ ਕੇ ਸਤਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਕ੍ਤਿਤਸ੍ਤ੍ਰਿਪਲਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਪ੍ਰੀਯਤਾਮਿਤਿ। ਪੁਣ੍ਯੇऽਹ੍ਨਿ ਦਦ੍ਯਾਦਪਰੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਯਾਤ੍ਯਪੁਨਰ੍ਭਵਮ੍
ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਤਿੰਨ ਪਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਰ ਦੇ ਕੇ, 'ਸਰਵਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ' ਕਹਿ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
ਏਤਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵ੍ਰਤਂ ਨਾਮ ਨਿਰ੍ਵਾਣਫਲਦਂ ਨृਣਾਮ੍। ਯਸ਼੍ਚੋਭਯਮੁਖੀਂ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਭੂਤਸਕਲਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਇਹ 'ਬ੍ਰਹਮ ਵਰਤ' ਨਾਮ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਦੋ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਪਾਤਰ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਕੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦਿਨਂ ਪਯੋਵ੍ਰਤਂ ਤਿष੍ਠੇਤ੍ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍। ਏਤਦ੍ਵੈ ਸੁਵ੍ਰਤਂ ਨਾਮ ਪੁਨਰਾਵृਤ੍ਤਿਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਇੱਕ ਦਿਨ ਲਈ ਦੁੱਧ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 'ਸੁਭ ਵਰਤ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਐਸਾ ਮਨੁੱਖ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰ੍ਯਹਂ ਪਯੋਵ੍ਰਤਃ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਕਾਞ੍ਚਨਂ ਕਲ੍ਪਪਾਦਪਮ੍। ਪਲਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਤਣ੍ਡੁਲਪ੍ਰਸ੍ਥਸਂਯੁਤਮ੍੧੦੦ 1.20.
ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਦੁੱਧ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਲਪ ਵਰਖ਼ ਤੇ ਪਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚਾਵਲ ਦੇਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਦਂ ਯਾਤਿ ਭੀਮਵ੍ਰਤਮਿਦਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍। ਮਾਸੋਪਵਾਸੀ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਧੇਨੁਂ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਸ਼ੋਭਨਾਮ੍
ਇਹ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 'ਭੀਮ ਵਰਤ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਸੋਹਣੀ ਗਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਸ ਵੈष੍ਣਵਪਦਂ ਯਾਤਿ ਭੀਮਵ੍ਰਤਮਿਦਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍। ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਂਸ਼ਤ੍ਪਲਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਮਹੀਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਕਾਞ੍ਚਨੀਮ੍
ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ 'ਭੀਮ ਵਰਤ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬੀਸ ਪਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੋਨੇ ਦੀ ਧਰਤੀ ਬਣਾਕੇ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦਿਨਂ ਪਯੋਵ੍ਰਤਸ੍ਤਿष੍ਠੇਦ੍ਰੁਦ੍ਰਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ। ਧਨਪ੍ਰਦਮਿਦਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸਪ੍ਤਕਲ੍ਪਸ਼ਤਾਨੁਗਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੁੱਧ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੁਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੌਲਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਵਰਤ ਹੈ ਤੇ ਸੱਤ ਸੌ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਮਾਘੇਮਾਸ੍ਯਥ ਚੈਤ੍ਰੇ ਵਾ ਗੁਡਧੇਨੁਪ੍ਰਦੋ ਭਵੇਤ੍। ਗੁਡਵ੍ਰਤਂ ਤृਤੀਯਾਯਾਂ ਗੌਰੀਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਮਾਘ ਜਾਂ ਚੈਤ੍ਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕੋਈ ਗੁੜ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੀਜੇ ਦਿਨ 'ਗੁੜ ਵਰਤ' ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੌਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਵ੍ਰਤਮਿਦਂ ਨਾਮ ਪਰਮਾਨਨ੍ਦਕਾਰਕਮ੍। ਪਕ੍ਸ਼ੋਪਵਾਸੀ ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਕਪਿਲਾਦ੍ਵਯਮ੍
ਇਹ 'ਮਹਾ ਵਰਤ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਪੱਖ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੋ ਪੀਲੀਆਂ ਗਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਦੇਵਾਸੁਰਸੁਪੂਜਿਤਃ। ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਰਾਜਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਭਾਵ੍ਰਤਮਿਦਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਉਹ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 'ਪ੍ਰਭਾ ਵਰਤ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਂਧਨਂ ਯੋ ਦਦੇਦ੍ਵਿਪ੍ਰੇ ਵਰ੍षਾਦੀਂਸ਼੍ਚਤੁਰਸ੍ਤ੍ਵृਤੂਨ੍। ਘृਤਧੇਨੁਪ੍ਰਦੋਂਤੇ ਚ ਸ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਕੋਈ ਚਾਰ ਰੁਤਾਂ ਲਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਲੱਕੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਘੀ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਵ੍ਰਤਂ ਨਾਮ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍। ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤੁ ਨਕ੍ਤਾਸ਼ੀ ਯਸ਼੍ਚਕ੍ਰਂ ਵਿਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
ਇਹ 'ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਵਰਤ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜੋ ਕੋਈ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਚੱਕਰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮਾਂਤੇ ਸੌਵਰ੍ਣਂ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਦਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍। ਏਤਤ੍ਕृष੍ਣਵ੍ਰਤਂ ਨਾਮ ਕਲ੍ਪਾਂਤੇ ਰਾਜ੍ਯਲਾਭਕृਤ੍
ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਚੱਕਰ ਬਣਾਕੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਰਤ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਰਾਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਪਾਯਸਾਸ਼ੀ ਸਮਾਂਤੇ ਤੁ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਗੋਯੁਗਮ੍। ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਲੋਕੇ ਵਸੇਤ੍ਕਲ੍ਪਮੇਤਦ੍ਦੇਵੀਵ੍ਰਤਂ ਸ੍ਮृਤਂ
ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਖੀਰ ਖਾ ਕੇ, ਜੋ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੋ ਗਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਯੁਗ ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ 'ਦੇਵੀ ਵਰਤ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਮ੍ਯਾਂ ਨਕ੍ਤਭੁਗ੍ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸਮਾਪ੍ਤੇ ਗਾਂ ਪਯਸ੍ਵਿਨੀਂ। ਸੂਰ੍ਯਲੋਕਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਭਾਨੁਵ੍ਰਤਮਿਦਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਸੱਤਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਣ ਵਾਲਾ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 'ਭਾਨੁ ਵਰਤ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਾਂ ਨਕ੍ਤਭੁਗ੍ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਧੇਮਂਤੇ ਗੋਯੁਗਂ ਤਥਾ। ਏਤਦ੍ਵੈਨਾਯਕਂ ਨਾਮ ਸ਼ਿਵਲੋਕਫਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਚੌਥੀ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ ਤੇ ਦੋ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਣ ਵਾਲਾ—ਇਹ 'ਵੈਣਾਇਕ ਵਰਤ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਲੋਕ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਫਲਾਨਿ ਯਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯੇ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯੇ। ਹੈਮਾਨਿ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇਦਦ੍ਯਾਦ੍ਧੋਮਾਨ੍ਤੇ ਗੋਯੁਗਂ ਤਥਾ
ਜੋ ਕੋਈ ਵੱਡੇ ਫਲ ਛੱਡ ਕੇ, ਚਾਤੁਰਮਾਸ ਵਿੱਚ ਕਾਤਿਕ ਦੇ ਦਿਨ, ਹੌਮ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਦੋ ਗਾਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੋਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਏਤਤ੍ਸੌਰਵ੍ਰਤਂ ਨਾਮ ਸੂਰ੍ਯਲੋਕਫਲਪ੍ਰਦਮ੍। ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਰ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸਮਾਪ੍ਯੋਪੋषਣੇ ਨृਪ
ਇਹ 'ਸੌਰ ਵਰਤ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਬਾਰਾਂ ਵਾਰੀ ਬਾਰਾਂਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ—
ਗੋਵਸ੍ਤ੍ਰਕਾਂਚਨੈਰ੍ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਪੂਜਯੇਚ੍ਛਕ੍ਤਿਤੋ ਨਰਃ। ਪਰਂ ਪਦਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਵਿष੍ਣੁਵ੍ਰਤਮਿਦਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਗਾਂ, ਕਪੜੇ ਤੇ ਸੋਨਾ ਦੇ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਉਹ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 'ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਰਤ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤੁ ਨਕ੍ਤਾਸ਼ੀ ਸਮਾਨ੍ਤੇ ਗੋਯੁਗਪ੍ਰਦਃ। ਸ਼ੈਵਂ ਪਦਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤ੍ਰੈਯਂਬਕਮਿਦਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਚੌਦਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ 'ਤ੍ਰੈਅੰਬਕ ਵਰਤ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰੋषਿਤੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਘृਤਕੁਂਭਂ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯੇ। ਵਰਵ੍ਰਤਮਿਦਂ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਫਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਦੂਜੇ ਜਾਤੀ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਘੀ ਦਾ ਘੜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸੌ ਕਾਸ਼ੀਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਧੇਨੁਂ ਦਤ੍ਤੇ ਪਯਸ੍ਵਿਨੀਮ੍। ਸ਼ਕ੍ਰਲੋਕੇ ਵਸੇਤ੍ਕਲ੍ਪਮਿਦਂ ਮਂਤ੍ਰਵ੍ਰਤਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਕਾਸੀ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਲਪ ਤੱਕ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੰਤਰ ਵਰਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।