ਅਥਾਸ਼੍ਰਮੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਦਮ ਏਵੋਤ੍ਤਮਂ ਵ੍ਰਤਮ੍। ਤਾਨਿ ਲਿਂਗਾਨਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯੈਰ੍ਦਾਂਤ ਇਤਿ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ
ਸਾਰੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਾ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰਤ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਗੁਣ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦੰਤੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਕਾਰ੍ਪਣ੍ਯਮਪਾਰੁष੍ਯਂ ਸਂਤੋषਃ ਸੁਵਿਧਾਨਤਾ। ਅਨਸੂਯਾ ਗੁਰੋਃ ਪੂਜਾ ਦਯਾ ਭੂਤੇष੍ਵਪੈਸ਼ੁਨਮ੍
ਕੰਜੂਸੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਨਰਮ ਸੁਭਾਉ, ਸੰਤੋਖ, ਚੰਗੀ ਚਾਲ, ਈਰਖਾ ਨਾ ਕਰਨੀ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ, ਸਾਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਤੇ ਚੁਗਲੀ ਨਾ ਕਰਨੀ—
षਡ੍ਭਿਰੇष ਦਮਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤ ऋषਿਭਿਃ ਸ਼ਾਂਤਬੁਦ੍ਧਿਭਿਃ। ਦਯਾਧੀਨੌ ਧਰ੍ਮਮੋਕ੍ਸ਼ੌ ਤਥਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਪਾਰ੍ਥਿਵ
ਇਹ ਛੇ ਗੁਣ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦਮ ਦੇ ਦੱਸੇ ਹਨ। ਧਰਮ ਤੇ ਮੋਖ ਦਇਆ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹਨ, ਤੇ ਸਵਰਗ ਵੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
ਅਪਮਾਨੇ ਨ ਕੁਪ੍ਯੇਤ ਸਂਮਾਨੇ ਨ ਪ੍ਰਹृष੍ਯਤਿ। ਸਮਦੁਃਖਸੁਖੋ ਧੀਰਃ ਸ ਸ਼ਾਂਤ ਇਤਿ ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਇੱਜ਼ਤ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਉੱਡਦਾ। ਜੋ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਜਿਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੱਚੇ ਅਰਾਮ ਵਾਲਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੇਤੇ ਸੁਖਂ ਹਿ ਸ਼ਾਂਤਸ੍ਤੁ ਸੁਖਂ ਹਿ ਪ੍ਰਤਿਬੁਧ੍ਯਤੇ। ਸ਼੍ਰੇਯਸ੍ਤਰਮਤਸ੍ਤਿष੍ਠੇਦਵਮਨ੍ਤਾ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਸ਼ਾਂਤ ਮਨੁੱਖ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸੁੱਤਦਾ ਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਜਾਗਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਹੰਸੀ ਉਡਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਪਮਾਨਿਤਸ੍ਤੁ ਨ ਧ੍ਯਾਯੇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਪਾਪਂ ਕਦਾਚਨ। ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਮਪਿ ਚਾਵੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪਰਧਰ੍ਮਂ ਨ ਦੂषਯੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਉਸਦੀ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਕਦੇ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮਾੜਾ ਨਹੀਂ ਆਖਦਾ।
ਆਤ੍ਮਾਨਮਪਿ ਜਾਨੀਯਾਤ੍ਪਰਂ ਦੋषੈਸ੍ਤੁ ਨਾਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍। ਮਂਤ੍ਰੈਰ੍ਹੀਨਂ ਕ੍ਰਿਯਾਭਿਰ੍ਵਾ ਜਨ੍ਮਨਾਪ੍ਯਥਵਾ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲਾਂਦਾ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਮੰਤਰਾਂ, ਕਰਮਾਂ ਜਾਂ ਜਨਮ ਕਰਕੇ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ।
ਦਮਸ਼੍ਛਾਦਯਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਹੀਨਮਂਗਂ ਪਟੋ ਯਥਾ। ਅਧੀਯਤੇ ਨਿਰਰ੍ਥਨ੍ਤੇ ਨਾਭਿਜਾਨਂਤਿ ਯੇ ਦਮਮ੍
ਦਮ ਸਾਰੇ ਅਉਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਪੜਾ ਮਾੜੀ ਟਾਂਗ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਦਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤਸ੍ਯ ਹਿ ਦਮੋ ਮੂਲਂ ਦਮੋ ਧਰ੍ਮਃ ਸਨਾਤਨਃ। ਯੋ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤੁਲਯਤੇ ਸੁਵਰ੍ਣਂ ਤੁਲਯਾ ਦਮਮ੍
ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਮੂਲ ਦਮ ਹੀ ਹੈ, ਦਮ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਜੋ ਦਮ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਤੋਲਦਾ ਹੈ—
ਸ ਤੇਨ ਧृਤਿਮਾਨ੍ਖ੍ਯਾਤੋ ਨ ਤੁ ਦ੍ਰਵ੍ਯੇਣ ਮੋਹਿਤਃ। ਵ੍ਰਤਾਨਾਮਪਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਦਮ ਏਵ ਪਰਾਯਣਮ੍
ਉਹੀ ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਮੋਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਸਾਰੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦਮ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਸਰਾ ਹੈ।
ਯਦ੍ਯਧੀਤੇ षਡਂਗਾਨਿ ਵੇਦਤਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਥਵਿਦ੍ਦ੍ਵਿਜਃ। ਦਮੇਨ ਤੁ ਵਿਹੀਨਸ਼੍ਚ ਪੂਜ੍ਯਤ੍ਵਂ ਨੇਹ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਛੇ ਅੰਗ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਅਰਥ ਵੀ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜੇ ਦਮ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਦਮੇਨਹੀਨਂ ਨ ਪੁਨਂਤਿ ਵੇਦਾ ਯਦ੍ਯਪ੍ਯਧੀਤਾਃ ਸਹ षਡ੍ਭਿਰਂਗੈਃ। ਸਾਂਖ੍ਯਂ ਚ ਯੋਗਸ਼੍ਚ ਕੁਲਂ ਚ ਜਨ੍ਮ ਤੀਰ੍ਥਾਭਿषੇਕਸ਼੍ਚ ਨਿਰਰ੍ਥਕਾਨਿ
ਜੇਕਰ ਦਮ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਤੇ ਛੇ ਅੰਗ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਸਾਂਖਿਆ, ਜੋਗ, ਕੁਲ, ਜਨਮ ਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ—all ਕੁਝ ਵਿਅਰਥ ਹਨ।
ਅਪਮਾਨਾਤ੍ਤਪੋਵृਦ੍ਧਿਃ ਸਂਮਾਨਾਚ੍ਚ ਤਪਃਕ੍ਸ਼ਯਃ। ਅਰ੍ਚਿਤਃ ਪੂਜਿਤੋ ਵਿਪ੍ਰੋ ਦੁਗ੍ਧਾ ਗੌਰਿਵ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਨਾਲ ਤਪ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ ਤਪ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਨਮਾਨਤ ਤੇ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਵਾਂਗ ਚਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਨਰਾਪ੍ਯਾਯਤੇ ਧੇਨੁਃ ਸਤृਣੈਃ ਸਲਿਲੈਰ੍ਯਥਾ। ਏਵਂ ਜਪੈਸ਼੍ਚ ਹੋਮੈਸ਼੍ਚ ਪੁਨਰਾਪ੍ਯਾਯਤੇ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਜਿਵੇਂ ਗਾਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਘਾਹ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਜਪ ਤੇ ਹੋਮ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਫਿਰ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਕ੍ਰੋਸ਼ਕਸਮੋ ਲੋਕੇ ਸੁਹृਦਨ੍ਯੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ। ਯਸ੍ਤੁ ਦੁष੍ਕृਤਮਾਦਾਯ ਸੁਕृਤਂ ਸ੍ਵਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਦੋਸਤ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਦੂਜੇ ਦੀ ਬੁਰਾਈ ਆਪਣੇ ਉੱਤੇ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਵਾਪਸ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆਕ੍ਰੋਸ਼ਮਾਨਾਨ੍ਨਾਕ੍ਰੋਸ਼ੇਨ੍ਮਨ੍ਯੁਂ ਸ੍ਵਂ ਵਿਨਿਵਰ੍ਤਯੇਤ੍। ਸਨ੍ਨਿਯਮ੍ਯ ਤਦਾਤ੍ਮਾਨਮਮृਤੇਨਾਭਿषਿਂਚਤਿ
ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਬੁਰਾ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਬੁਰਾ ਨਾ ਆਖ। ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖ। ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਤਦ ਤੂੰ ਅਮਰਤਾ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ।
ਕਪਾਲਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਮੂਲਾਨਿ ਕੁਚੇਲਮਸਹਾਯਤਾ। ਅਨਪੇਕ੍ਸ਼ਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਂ ਨਯਨ੍ਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਖੋਪੜੀ, ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਜੜਾਂ, ਮੋਟਾ-ਕਪੜਾ, ਇਕੱਲਾਪਣ, ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਾ ਕਰਨੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰੀ ਜੀਵਨ—ਇਹ ਸਭ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਾਮਕ੍ਰੋਧੌ ਵਿਨਿਰ੍ਜਿਤ੍ਯ ਕਿਮਰਣ੍ਯੇ ਕਰਿष੍ਯਤਿ। ਅਭ੍ਯਾਸੇਨ ਤੁ ਵੈ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਕੁਲਂ ਸ਼ੀਲੇਨ ਧਾਰ੍ਯਤੇ
ਜਦ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਲਾਲਚ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਫਿਰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਕੀ ਕਰੇਗਾ? ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਹੀ ਗਿਆਨ ਯਾਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਚੰਗੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਨਾਲ ਹੀ ਪਰਿਵਾਰ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗੁਣੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਾ ਵਿਧਾਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਕ੍ਰੋਧਸ੍ਸਤ੍ਤ੍ਵੇਨ ਧਾਰ੍ਯਤੇ। ਯਸ੍ਤੁ ਕ੍ਰੋਧਂ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਂਧਾਰਯਤਿ ਚਾਤ੍ਮਨਃ
ਚੰਗੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਮੰਤਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਸਥਿਰਤਾ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਉਠੇ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—
ਅਕ੍ਰੋਧੇਨ ਜਯੇਦ੍ਵੀਰਃ ਕਸ੍ਤੇਨ ਸਦृਸ਼ੋ ਭੁਵਿ। ਯਸ੍ਤੁ ਕ੍ਰੋਧਂ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਂਤਂ ਸਂਯਮ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਜੋ ਬਹਾਦਰ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਹਿੰਸਾ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਕੌਣ ਹੈ? ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੁੱਸਾ ਆਉਣ ਤੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—
ਤਂ ਸਤ੍ਸਾਰਤਮਮ੍ਮਨ੍ਯੇ ਨਾਸ੍ਮਿਨ੍ਸੀਦਤਿ ਯਃ ਪੁਮਾਨ੍। ਏष ਪੈਤਾਮਹੋ ਗੁਹ੍ਯੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਾਸ਼ਿਸ੍ਸਨਾਤਨਃ
ਮੈਂ ਉਸੇ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੀ ਤੇ ਗੁਪਤ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਲਈ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਨਿਯਮੋ ਯੋ ਹਿ ਮਯਾ ਤੇ ਕਥਿਤੋ ਭृਸ਼ਮ੍। ਅਨ੍ਯੇ ਚ ਯਜ੍ਵਨਾਂ ਲੋਕਾ ਅਨ੍ਯੇ ਚਾਪਿ ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਂ
ਧਰਮ ਦੀ ਜੋ ਰੀਤ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਯਜਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੱਖਰੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੱਖਰੇ।
ਅਨ੍ਯੇ ਦਮਵਤਾਂ ਲੋਕਾਸ੍ਤੇ ਵੈ ਪਰਮਪੂਜਿਤਾਃ। ਏਕਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾਵਤਾਂ ਦੋषੋ ਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਨੋਪਪਦ੍ਯਤੇ
ਆਤਮ-ਸੰਯਮ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਹੋਰ ਲੋਕ ਹਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ। ਧੀਰਜ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੀ ਕਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਦੂਜੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਯਦਿਦਂ ਕ੍ਸ਼ਮਯਾ ਯੁਕ੍ਤਮਸ਼ਕ੍ਤਮ੍ਮਨ੍ਯਤੇ ਜਨਃ। ਨ ਚੈष ਦੋषੋ ਮਂਤਵ੍ਯਃ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਵਤਾਂ ਬਲਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਧੀਰਜ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਸਮਝੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ। ਧੀਰਜ ਤਾਂ ਸਮਝਦਾਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ।
ਪ੍ਰਸ਼ਮਂ ਯੋਭਿਜਾਨਾਤਿ ਇष੍ਟਾਪੂਰ੍ਤਂ ਮਹੀਯਤੇ। ਯਤ੍ਕ੍ਰੋਧਯੁਕ੍ਤੋ ਜਪਤਿ ਜੁਹੋਤਿ ਚ ਯਦਰ੍ਚਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯਜਨਾ ਤੇ ਦਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਜਪਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਜਾਂ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—
ਸਰ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ਰਤਿ ਤਤ੍ਤਸ੍ਯ ਭਿਨ੍ਨਕੁਂਭਾਦਿਵੋਦਕਮ੍। ਦਮਾਧ੍ਯਾਯਮਿਮਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਤਰੁਤ੍ਥਾਯ ਯਃ ਪਠੇਤ੍
ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਲਈ ਵਿਅਰਥ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਟੁੱਟੇ ਘੜੇ ਵਿਚੋਂ ਪਾਣੀ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਸਵੇਰ ਉਠ ਕੇ ਇਹ ਆਤਮ-ਸੰਯਮ ਵਾਲਾ ਪਵਿੱਤਰ ਅਧਿਆਇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਸ ਧਰ੍ਮਨਾਵਮਾਰੁਹ੍ਯ ਦੁਰ੍ਗਾਣ੍ਯਤਿ ਤਰਿष੍ਯਤਿ। ਦਮਾਧ੍ਯਾਯਮਿਮਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਤਤਂ ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਦਿਦ੍ਵਜਃ
ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਨੌਕਾ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸਭ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਆਤਮ-ਸੰਯਮ ਵਾਲਾ ਪਵਿੱਤਰ ਅਧਿਆਇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਚ੍ਯਵਤੇ ਪੁਨਃ। ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਧਰ੍ਮਸਰ੍ਵਸ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚੈਤਤ੍ਪ੍ਰਧਾਰ੍ਯਤਾਮ੍
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਥੋਂ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦਾ। ਹੁਣ ਧਰਮ ਦਾ ਸਾਰ ਸੁਣ, ਤੇ ਸੁਣ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪੱਕਾ ਕਰ।
ਆਤ੍ਮਨਃ ਪ੍ਰਤਿਕੂਲਾਨਿ ਪਰੇषਾਂ ਨ ਸਮਾਚਰੇਤ੍। ਮਾਤृਵਤ੍ਪਰਦਾਰਾਂਸ਼੍ਚ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਿ ਲੋष੍ਠਵਤ੍
ਜੋ ਗੱਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਾੜੀ ਲੱਗਦੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਮਾਂ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਵਾਂਗ ਸਮਝੋ।
ਆਤ੍ਮਵਤ੍ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਿ। ਪਚਨਂ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਾਰ੍ਥੇ ਪਰਾਰ੍ਥੇ ਯਚ੍ਚ ਜੀਵਿਤਮ੍
ਜੋ ਹਰ ਜੀਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਵਿਚ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਵੈਸ਼ਦੇਵਾਂ ਲਈ ਪਕਾਉਣਾ ਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਜੀਉਣਾ—