ਸੁਖਾਰ੍ਥੀ ਪੁਰੁषਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਂਤੁष੍ਟਃ ਸਂਤਤਂ ਭਵੇਤ੍। ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਉਵਾਚ। ਕਾਮਂ ਕਾਮਯਮਾਨਸ੍ਯ ਯਦਿ ਕਾਮਃ ਸਮृਦ੍ਧ੍ਯਤਿ
ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਖੁਸ਼ੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਵੇ—
ਅਥੈਨਮਪਰਃ ਕਾਮੋ ਭੂਯੋ ਵਿਧ੍ਯਤਿ ਬਾਣਵਤ੍। ਨ ਜਾਤੁਕਾਮਃ ਕਾਮਾਨਾਮੁਪਭੋਗੇਨ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ
ਤਾਂ ਫਿਰ ਦੂਜੀ ਇੱਛਾ ਤੀਰ ਵਾਂਗ ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਵੱਢ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਕਦੇ ਵੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਭੋਗਣ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।
ਹਵਿषਾ ਕृष੍ਣਵਰ੍ਤ੍ਮੇਵ ਭੂਯ ਏਵਾਭਿਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ। ਕਾਮਾਨਭਿਲषਨ੍ਮੋਹਾਨ੍ਨ ਨਰਃ ਸੁਖਮੇਧਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਘਿਉ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਅੱਗ ਹੋਰ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵੀ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੋਹ ਵਿਚ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
ਸ਼੍ਯੇਨਾਲਯਤਰੁਚ੍ਛਾਯਾਂ ਵ੍ਰਜਨ੍ਨਿਵ ਕਪਿਂਜਲਃ। ਚਤੁਸ੍ਸਾਗਰਪਰ੍ਯਨ੍ਤਾਂ ਯੋ ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਪृਥਿਵੀਮਿਮਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਕਬੂਤਰ ਬਾਜ਼ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਦੇ ਭੋਗ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੈ।
ਤੁਲ੍ਯਾਸ਼੍ਮਕਾਞ੍ਚਨੋਯਸ਼੍ਚ ਸਕृਤਾਰ੍ਥੋ ਨ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ। ਜਮਦਗ੍ਨਿਰੁਵਾਚ। ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਸਮਰ੍ਥੋਪਿ ਨਾਦਤ੍ਤੇ ਯਃ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਸ ਲਈ ਪੱਥਰ ਤੇ ਸੋਨਾ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ। ਜਮਦਗਨਿ ਨੇ ਕਿਹਾ:
ਯੇ ਲੋਕਾ ਦਾਨਸ਼ੀਲਾਨਾਂ ਸ ਤਾਨਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਾਨ੍। ਯੋਰ੍ਥਾਨਿਚ੍ਛੇਨ੍ਨृਪਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਃ ਸ਼ੋਚਿਤਵ੍ਯੋ ਮਹਰ੍षਿਭਿਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦਾਨ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਉਹ ਉਹੀ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਾਜੇ ਕੋਲੋਂ ਧਨ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਤਰਸ ਜੋਗਾ ਹੈ।
ਨ ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਮੂਢਾਤ੍ਮਾ ਨਰਕੇ ਯਾਤਨਾਭਯਮ੍। ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਸਮਰ੍ਥੋਪਿ ਨ ਪ੍ਰਸਜ੍ਯੇਤ੍ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹੇ
ਓਹ ਮੂੜ੍ਹ ਆਤਮਾ ਨਰਕ ਦੀ ਯਾਤਨਾ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਦਾਨ ਲੈ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦਾਨ ਲੈਣ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹੇਣ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਤੇਜਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ। ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਸਮਰ੍ਥਾਨਾਂ ਨਿਵृਤ੍ਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਾਤ੍
ਦਾਨ ਲੈਣ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਆਤਮਿਕ ਤਾਕਤ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਦਾਨ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਉਹੀ ਲੋਕ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਯ ਏਵ ਦਦਤਾਂ ਲੋਕਾਸ੍ਤ ਏਵਾਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਤਾਮ੍। ਅਰੁਨ੍ਧਤ੍ਯੁਵਾਚ। ਬਿਸਤਂਤੁਰ੍ਯਥਾਨਿਤ੍ਯਮਂਭਸ੍ਥਸ੍ਸਤਤਂ ਵਿਸ਼ੇਤ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਲੋਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਲੋਕ ਦਾਨ ਨਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਅਰੁੰਧਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਦੀ ਤੰਤੂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ—
ਤृष੍ਣਾ ਚੈਵਮਨਾਦ੍ਯਂਤਾ ਤਥਾ ਦੇਹਗਤਾ ਸਦਾ। ਯਾ ਦੁਸ੍ਤ੍ਯਜਾ ਦੁਰ੍ਮਤਿਭਿਰ੍ਯਾ ਨ ਜੀਰ੍ਯਤਿ ਜੀਰ੍ਯਤਃ
ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵੀ ਅੰਤ ਰਹਿਤ ਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੂਰਖਾਂ ਵਲੋਂ ਛੱਡੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਬੁੱਢੇ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕਦੀ।
ਯੋਸੌ ਪ੍ਰਾਣਾਂਤਿਕੋ ਰੋਗਸ੍ਤਾਂ ਤृष੍ਣਾਂ ਤ੍ਯਜਤਃ ਸੁਖਂ। ਚਾਂਡਾਲ ਉਵਾਚ। ਉਗ੍ਰਾਦਿਤੋ ਭਯਾਦ੍ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਬਿਭ੍ਯਤੀ ਮੇ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਇਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਆਖਰੀ ਰੋਗ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਚੰਡਾਲ ਨੇ ਕਿਹਾ:
ਬਲੀਯਸੋ ਦੁਰ੍ਬਲਵਤ੍ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਚੈਵ ਬਿਭੇਮ੍ਯਹਮ੍। ਪਸ਼ੁਸਖ ਉਵਾਚ। ਯਦਾਚਰਂਤਿ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਃ ਸਦਾ ਧਰ੍ਮਪਰਾਯਣਾਃ
ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਵੱਧ ਤਾਕਤਵਰ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਦੇਵੋ, ਤੇ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਡਰਦਾ ਹਾਂ। ਪਸ਼ੂ-ਮਿੱਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—
ਤਦੇਵ ਵਿਦੁषਾ ਕਾਰ੍ਯਮਾਤ੍ਮਨੋ ਹਿਤਮਿਚ੍ਛਤਾ। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਹੇਮਗਰ੍ਭਾਣਿ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾਨਿ ਫਲਾਨਿ ਵੈ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨੇ, ਉਹੀ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਅੰਡੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਫਲਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ।
ऋषਯੋ ਜਗ੍ਮੁਰਨ੍ਯਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਦृਢਵ੍ਰਤਾਃ। ਤਤਸ੍ਤੇ ਵਿਚਰਂਤੋ ਵੈ ਮਧ੍ਯਮਂ ਪੁष੍ਕਰਂ ਗਤਾਃ
ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤਾਂ 'ਚ ਪੱਕੇ ਸਨ, ਉਥੋਂ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ ਮੱਧਲੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਦਦृਸ਼ੁਃ ਸਹਸਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਪਰਿਵ੍ਰਾਜਂ ਸ਼ੁਨਃਸਖਂ। ਤੇਨੇਹ ਸਹਿਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਕਿਂਚਿਦ੍ਵਨਾਂਤਰਂ
ਉੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਆਏ ਹੋਏ ਘੁੰਮੰਤੂ ਸੰਨਿਆਸੀ ਸ਼ੁਨਹਸਖ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਹੋਰ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸਰਃ ਪਰਮਪਸ਼੍ਯਂਤ ਵृਤਂ ਪਦ੍ਮੈਰ੍ਜਲਾਸ਼ਯਮ੍। ਨਿਵਿष੍ਟਾਃ ਸਰਸਸ੍ਤੀਰੇ ਚਿਂਤਯਂਤੋ ਗਤਿਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਰੋਵਰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਬੈਠ ਕੇ ਚੰਗਾ ਰਾਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਸ਼ੁਨਃਸਖੋ ਮੁਨੀਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨੁਵਾਚ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਾਂਸ੍ਤਦਾ। ਸਰ੍ਵੇ ਵਦਂਤੁ ਸਹਿਤਾਃ ਕੀਦृਸ਼ੀ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪ੍ਰਵੇਦਨਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ੁਨਹਸਖ ਨੇ ਸਾਰੇ ਭੁੱਖੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਭੁੱਖ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?'
ਤਮੂਚੁਃ ਸਹਿਤਾਸ੍ਤੇ ਤੁ ਪਰਿਵ੍ਰਾਜਂ ਸ਼ੁਨਃਸਖਂ। ऋषਯ ਊਚੁਃ। ਸ਼ਕ੍ਤਿਖਡ੍ਗਗਦਾਭਿਸ਼੍ਚ ਚਕ੍ਰਤੋਮਰਸਾਯਕੈਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਮਿਲ ਕੇ ਸੰਨਿਆਸੀ ਸ਼ੁਨਹਸਖ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, 'ਭਾਲਿਆਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਗਦਿਆਂ, ਚੱਕਰਾਂ, ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ—'
ਬਾਧਿਤੇ ਵੇਦਨਾ ਯਾ ਤੁ ਕ੍ਸ਼ੁਧਯਾ ਸਾਪਿ ਨਿਰ੍ਜਿਤਾ। ਸ਼੍ਵਾਸਕੁष੍ਠਕ੍ਸ਼ਯਾष੍ਠੀਲੀ ਜ੍ਵਰਾਪਸ੍ਮਾਰ ਸ਼ੂਲਕੈਃ
'ਜੋ ਦਰਦ ਉਹ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਨੇ, ਉਹ ਭੀ ਭੁੱਖ ਦੇ ਦਰਦ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਨੇ। ਦਮਾ, ਕੋੜ੍ਹ, ਸ਼ਹਿ, ਲਕਵਾ, ਬੁਖਾਰ, ਮਿਰਗੀ ਤੇ ਪੇਟ ਦਰਦ ਨਾਲ—'
ਵ੍ਯਾਧਿਭਿਰ੍ਜਨਿਤਾ ਸਾਪਿ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਯਾ ਨਾਧਿਕਾ ਭਵੇਤ੍। ਹਿਰਣ੍ਯਾਂਗਦਕੇਯੂਰਮਕੁਟੋਜ੍ਜ੍ਵਲਕੁਂਡਲਾਃ
'ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਦੁੱਖ ਵੀ ਭੁੱਖ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਾਂਗੜ, ਗਹਣੇ, ਮੁਕੁਟ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਕੁੰਡਲ—'
ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਯਾਂ ਨ ਵਿਰਾਜਂਤੇ ਤਤ੍ਰ ਯੇ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਨਰਾਃ। ਯਥਾ ਭੂਮਿਗਤਂ ਤੋਯਂ ਰਵਿਰਸ਼੍ਮਿਰ੍ਵਿਕਰ੍षਤਿ
'ਭੁੱਖੀ ਮਨੁੱਖ ਉੱਤੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਸੋਹਣੇ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦੇ। ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਪਾਣੀ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦੀਆਂ ਨੇ—'
ਤਦ੍ਵਚ੍ਛਰੀਰਜਾ ਨਾਡ੍ਯਃ ਸ਼ੋष੍ਯਂਤੇ ਜਠਰਾਗ੍ਨਿਨਾ। ਨ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਨ ਚਾਘ੍ਰਾਤਿ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾ ਨੈਵ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
'ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੇਟ ਦੀ ਅੱਗ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਨਾਡੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਭੁੱਖੀ ਮਨੁੱਖ ਨਾ ਸੁਣ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਸੁੰਘ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖ ਸਕਦਾ—'
ਦਹ੍ਯਤੇ ਕ੍ਸ਼ੀਯਤੇ ਮੂਢਃ ਸ਼ੁष੍ਯਤੇ ਕ੍ਸ਼ੁਧਯਾਰ੍ਦਿਤਃ। ਨ ਪੂਰ੍ਵਾਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਚਾਪਿ ਪਸ਼੍ਚਿਮਾਂ ਨੋਤ੍ਤਰਾਮਪਿ
'ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਮਨੁੱਖ ਸੜ ਜਾਂਦਾ, ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ, ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਤੇ ਸੁੱਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪੂਰਬ, ਦੱਖਣ, ਪੱਛਮ ਜਾਂ ਉੱਤਰ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦਾ—'
ਨ ਚਾਧੋ ਨੈਵ ਚੋਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਂ ਚ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਵਿष੍ਟੋ ਹਿ ਵਿਂਦਤਿ। ਮੂਕਤ੍ਵਂ ਬਧਿਰਤ੍ਵਂ ਚ ਜਡਤ੍ਵਮਥ ਪਂਗੁਤਾ
'ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਗੂੰਗਾਪਣ, ਬਹਿਰਾਪਣ, ਮੰਦੇ ਅਕਲ ਤੇ ਲੰਗੜਾਪਣ ਵੀ ਆ ਜਾਂਦੇ ਨੇ—'
ਭੈਰਵਤ੍ਵਮਮਰ੍ਯਾਦਂ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਯਾਂ ਸਂਪ੍ਰਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ। ਜਨਕਂ ਜਨਨੀਂ ਪੁਤ੍ਰਾਨ੍ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਦੁਹਿਤਰਂ ਤਥਾ
'ਭੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡਰਾਵਣਾਪਣ ਤੇ ਬੇਲਾਗਪਣ ਵਧ ਜਾਂਦੇ ਨੇ। ਮਨੁੱਖ ਪਿਉ, ਮਾਂ, ਪੁੱਤ, ਵਹੁਟੀ ਤੇ ਧੀ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—'
ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਸ੍ਵਜਨਂ ਵਾਪਿ ਤ੍ਯਜਤਿ ਕ੍ਸ਼ੁਧਯਾਰ੍ਦਿਤਃ। ਨ ਪਿਤॄਨ੍ਪੂਜਯੇਤ੍ਸਮ੍ਯਕ੍ਦੇਵਂ ਚਾਪਿ ਗੁਰੁਂ ਤਥਾ
'ਭਰਾ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭੁੱਖੀ ਮਨੁੱਖ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—'
ऋषੀਨੁਪਗਤਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਵਿष੍ਟੋ ਨ ਵਿਂਦਤਿ। ਏਵਮਨ੍ਨਵਿਹੀਨਸ੍ਯ ਭਵਂਤ੍ਯੇਤਾਨਿ ਦੇਹਿਨਾਂ
'ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਮਨੁੱਖ ਆਏ ਹੋਏ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦਾ। ਅੰਨ ਤੋਂ ਵੰਞੇ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਇਹੀ ਹਾਲਤ ਆਉਂਦੀਆਂ ਨੇ।'
ਤਦੇਵਂ ਸਂਪ੍ਰਯਚ੍ਛੇਤ ਅਨ੍ਨਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਸਮਨ੍ਵਿਤਃ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤਸ੍ਤਤਃ ਸੋਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਹ ਮੋਦਤੇ
ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਅੰਨ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਇਕ ਹੋ ਕੇ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਸਂਸ੍ਕृਤਂ ਚ ਯੋਪ੍ਯਨ੍ਨਂ ਦਦ੍ਯਾਦਹਰਹਰ੍ਦ੍ਵਿਜੇ। ਯਃ ਪਠੇਦਨ੍ਨਦਾਨਂ ਤੁ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਚੈਵ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੇ ਵੇਲੇ ਅੰਨ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਏਕਾਗ੍ਰਮਾਨਸੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਅਮਾਵਸ੍ਯੇਂਦੁਸਂਕ੍ਸ਼ਯੇ। ਭੂਤੋਪਘਾਤਸਂਪੂਰ੍ਣੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਸ਼੍ਰਾਵਯਤੇ ਸਦਾ
ਜਦੋਂ ਚਿੱਤ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਅਮਾਵੱਸ ਦੀ ਰਾਤ ਜਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਘਟਣ ਵੇਲੇ, ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ 'ਚ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹ ਪਾਠ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।