ਅਤ੍ਰਿਰੁਵਾਚ। ਨਾਸ੍ਮਹੇ ਮੂਢਵਿਜ੍ਞਾਨਾ ਨਾਸ੍ਮਹੇ ਮਂਦਬੁਦ੍ਧਯਃ। ਹੈਮਾਨੀਮਾਨਿ ਜਾਨੀਮਃ ਪ੍ਰਤਿਬੁਦ੍ਧਾਃ ਸ੍ਮ ਜ੍ਞਾਨਿਨਃ
ਅਤ੍ਰਿ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਅਸੀਂ ਮੂੜ੍ਹ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਅਕਲ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਸਚੇ ਜਾਣੂ ਤੇ ਜਾਗਦੇ ਹਾਂ।
ਇਹੈਵੇਦਂ ਵਸੁਪ੍ਰੀਤ੍ਯੈ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਵੈਕੁਂਠਿਤੋਦਯਂ। ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਮੇਵੈਤਤ੍ਸੁਖਮਾਨਂਤ੍ਯਮਿਚ੍ਛਤਾ
ਇਹ ਇੱਥੇ ਹੀ ਧਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਹੈ, ਪਰ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੈਕੁੰਠ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਅੰਤ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਖੁਸ਼ੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਸ਼ਤੇਨਗੁਣਿਤਂ ਨਿष੍ਕਂ ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍। ਯਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਤਃ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਛੇਤ੍ਸ ਪਾਪਿष੍ਟਾਂ ਲਭਤੇ ਗਤਿਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧਾ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਨਿਕਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪਾਪੀ ਗਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਵ੍ਰੀਹਿਯਵਂ ਹਿਰਣ੍ਯਂ ਪਸ਼ਵਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ। ਨੂਨਂ ਨੈਕਸ੍ਯ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਮਿਤਿ ਮਤ੍ਵਾ ਸ਼ਮਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿੰਨਾ ਚੌਲ, ਜੌ, ਸੋਨਾ, ਪਸ਼ੂ ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਵੀ ਕਦੇ ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਕਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ। ਤਪਸਾਂ ਸਂਚਯੋ ਯਸ੍ਯ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਯਸ੍ਯ ਸਂਚਯਃ। ਤਪਃਸਂਚਯ ਏਵੇਹ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟੋ ਧਨਸਂਚਯਾਤ੍
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਿੰਨੇ ਕੋਲ ਤਪ ਦਾ ਜਥਾ ਹੈ, ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਧਨ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜਿੰਨੇ ਕੋਲ ਧਨ ਹੈ, ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਤਪ ਨਹੀਂ। ਇੱਥੇ ਤਪ ਦਾ ਜਥਾ ਧਨ ਦੇ ਜਥੇ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਤ੍ਯਜਤਃ ਸਂਚਯਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਯਾਂਤਿ ਨਾਸ਼ਮੁਪਦ੍ਰਵਾਃ। ਨਹਿ ਸਂਚਯਵਾਨ੍ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਨਿਰੁਪਦ੍ਰਵਃ
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ।
ਯਥਾਯਥਾ ਨ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋऽਸਤ੍ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਮ੍। ਤਥਾ ਤਸ੍ਯ ਹਿ ਸਂਤੋषਾਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਤੇਜੋ ਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ
ਜਿੰਨਾ ਜਿੰਨਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗਲਤ ਦਾਨ ਲੈਣ ਤੋਂ ਹਟਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੰਨਾ ਹੀ ਉਸਦਾ ਸੰਤੋਖ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸਦੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਜੋਤ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਕਿਂਚਨਤ੍ਵਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚ ਤੁਲਯਾ ਸਮਤੋਲਯਤ੍। ਅਕਿਂਚਨਤ੍ਵਮਧਿਕਂ ਰਾਜ੍ਯਾਦਪਿ ਹਿਤਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਮਾਲਕਣੀ ਤੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਤੋਲ ਕੇ ਵੇਖਿਆ। ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਲਈ ਮਾਲਕਣੀ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਕ ਹੈ।
ਕਸ਼੍ਯਪ ਉਵਾਚ। ਅਨਰ੍ਥੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯੈष ਯਸ੍ਤ੍ਵਰ੍ਥਨਿਚਯੋ ਮਹਾਨ੍
ਕਸ਼ਯਪ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਵੱਡਾ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਬੇਫਾਇਦਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਥੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਵਿਮੂਢੋ ਹਿ ਸ਼੍ਰੇਯਸੋ ਭ੍ਰਸ਼੍ਯਤੇ ਦ੍ਵਿਜਃ। ਅਰ੍ਥਸਂਪਦ੍ਵਿਮੋਹਾਯ ਵਿਮੋਹੋ ਨਰਕਾਯ ਚ
ਧਨ ਦੀ ਰੌਣਕ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੀ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਨ ਦੀ ਬਹੁਤਾ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਰਕ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦਰ੍ਥਮਨਰ੍ਥਾਖ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੇਯੋਰ੍ਥੀ ਦੂਰਤਸ੍ਤ੍ਯਜੇਤ੍। ਯਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਮਰ੍ਥੇਹਾ ਤਸ੍ਯਾਨੀਹਾ ਗਰੀਯਸੀ
ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਨਰਥ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਪਰੇ ਛੱਡ ਦੇਵੇ। ਜਿਸਦਾ ਧਨ ਧਰਮ ਲਈ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਨਾ ਲੋੜਣਾ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਨਾਦ੍ਧਿ ਪਂਕਸ੍ਯ ਦੂਰਾਦਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਂ ਵਰਂ। ਯੋਰ੍ਥੇਨ ਸਾਧ੍ਯਤੇ ਧਰ੍ਮਃ ਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਣੁਃ ਸ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਕਾਦੀ ਨੂੰ ਧੋਣ ਨਾਲੋਂ ਦੂਰੋਂ ਨਾ ਛੂਹਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਜੋ ਧਰਮ ਧਨ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਟਿਕਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਯਃ ਪਰਾਰ੍ਥੇ ਪਰਿਤ੍ਯਾਗਃ ਸੋਕ੍ਸ਼ਯੋ ਮੁਕ੍ਤਿਲਕ੍ਸ਼ਣਃ। ਭਰਦ੍ਵਾਜ ਉਵਾਚ। ਜੀਰ੍ਯਂਤਿ ਜੀਰ੍ਯਤਃ ਕੇਸ਼ਾ ਦਂਤਾ ਜੀਰ੍ਯਂਤਿ ਜੀਰ੍ਯਤਃ
ਜੋ ਪਰਾਏ ਲਈ ਤਿਆਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਘਾਟ ਆ ਜਾਵੇ। ਭਰਦਵਾਜ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਿਵੇਂ ਉਮਰ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਵਾਲ ਤੇ ਦੰਦ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਧਨਾਸ਼ਾ ਜੀਵਿਤਾਸ਼ਾ ਚ ਜੀਰ੍ਯਤੋऽਪਿ ਨ ਜੀਰ੍ਯਤਿ। ਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇ ਚ ਜੀਰ੍ਯੇਤੇ ਤृष੍ਣੈਕਾ ਨਿਰੁਪਦ੍ਰਵਾ੨੫੦ 1.19.
ਧਨ ਦੀ ਆਸ ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਆਸ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕਦੀਆਂ। ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਕੰਨ ਤਾਂ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ।
ਸੂਚ੍ਯਾ ਸੂਤ੍ਰਂ ਯਥਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰੇ ਸਮਾਨਯਤਿ ਸੂਚਕਃ। ਤਦ੍ਵਤ੍ਸਂਸਾਰਸੂਤ੍ਰਂ ਹਿ ਤृष੍ਣਾਸੂਚ੍ਯੋਪਨੀਯਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਸੂਈ ਨਾਲ ਦਰਜ਼ੀ ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚ ਧਾਗਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਧਾਗਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਸੂਈ ਨਾਲ ਲੰਘਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਸ਼ृਂਗਂ ਰੁਰੋਃ ਕਾਯੇ ਵਰ੍ਦ੍ਧਮਾਨੇ ਚ ਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ। ਅਨਂਤਪਾਰਾ ਦੁष੍ਪੂਰਾ ਤृष੍ਣਾ ਦੁਃਖਸ਼ਤਾਵਹਾ
ਜਿਵੇਂ ਜਾਨਵਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਸੀੰਗ ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅੰਤ ਰਹਿਤ, ਕਦੇ ਨਾ ਭਰਨ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸੌਂ ਦੁੱਖ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਅਧਰ੍ਮਬਹੁਲਾ ਚੈਵ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਾਂ ਪਰਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍। ਗੌਤਮ ਉਵਾਚ। ਸਂਤੁष੍ਟਃ ਕੋ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਫਲੈਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਤਿਵਰ੍ਤਿਤੁਮ੍
ਇਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗੌਤਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੈ, ਉਹ ਫਲਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ?
ਲੁਬ੍ਧਇਂਦ੍ਰਿਯਲੌਲ੍ਯੇਨ ਸਂਕਟਾਨ੍ਯਵਗਾਹਤੇ। ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਂਪਦਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਂਤੁष੍ਟਂ ਯਸ੍ਯ ਮਾਨਸਂ
ਜਿਸ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਾਲਚ ਤੇ ਲੋਭ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਉਪਾਨਦ੍ਗੂਢਪਾਦਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਚਰ੍ਮਾਵृਤੇਵ ਭੂਃ। ਸਂਤੋषਾਮृਤਤृਪ੍ਤਾਨਾਂ ਯਤ੍ਸੁਖਂ ਸ਼ਾਂਤਚੇਤਸਾਂ
ਜਿਸ ਦੇ ਪੈਰ ਜੁੱਤੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਣ, ਉਸ ਲਈ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਚਮੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸਮਝੋ। ਜਿਵੇਂ ਸੰਤੋਖ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਵਾਲਿਆਂ, ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਕੁਤਸ੍ਤਦ੍ਧਨਲੁਬ੍ਧਾਨਾਮਿਤਸ਼੍ਚੇਤਸ਼੍ਚ ਧਾਵਤਾਮ੍। ਅਸਂਤੋषਃ ਪਰਂ ਦੁਃਖਂ ਸਂਤੋषਃ ਪਰਮਂ ਸੁਖਮ੍
ਜੋ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਹਨ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਹਰ ਥਾਂ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਕਿੱਥੋਂ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਅਸੰਤੋਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਤੋਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ।
ਸੁਖਾਰ੍ਥੀ ਪੁਰੁषਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਂਤੁष੍ਟਃ ਸਂਤਤਂ ਭਵੇਤ੍। ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਉਵਾਚ। ਕਾਮਂ ਕਾਮਯਮਾਨਸ੍ਯ ਯਦਿ ਕਾਮਃ ਸਮृਦ੍ਧ੍ਯਤਿ
ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਖੁਸ਼ੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਵੇ—
ਅਥੈਨਮਪਰਃ ਕਾਮੋ ਭੂਯੋ ਵਿਧ੍ਯਤਿ ਬਾਣਵਤ੍। ਨ ਜਾਤੁਕਾਮਃ ਕਾਮਾਨਾਮੁਪਭੋਗੇਨ ਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ
ਤਾਂ ਫਿਰ ਦੂਜੀ ਇੱਛਾ ਤੀਰ ਵਾਂਗ ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਵੱਢ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਕਦੇ ਵੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਭੋਗਣ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।
ਹਵਿषਾ ਕृष੍ਣਵਰ੍ਤ੍ਮੇਵ ਭੂਯ ਏਵਾਭਿਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ। ਕਾਮਾਨਭਿਲषਨ੍ਮੋਹਾਨ੍ਨ ਨਰਃ ਸੁਖਮੇਧਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਘਿਉ ਪਾਉਣ ਨਾਲ ਅੱਗ ਹੋਰ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵੀ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੋਹ ਵਿਚ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
ਸ਼੍ਯੇਨਾਲਯਤਰੁਚ੍ਛਾਯਾਂ ਵ੍ਰਜਨ੍ਨਿਵ ਕਪਿਂਜਲਃ। ਚਤੁਸ੍ਸਾਗਰਪਰ੍ਯਨ੍ਤਾਂ ਯੋ ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਪृਥਿਵੀਮਿਮਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਕਬੂਤਰ ਬਾਜ਼ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਦੇ ਭੋਗ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਹੈ।
ਤੁਲ੍ਯਾਸ਼੍ਮਕਾਞ੍ਚਨੋਯਸ਼੍ਚ ਸਕृਤਾਰ੍ਥੋ ਨ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ। ਜਮਦਗ੍ਨਿਰੁਵਾਚ। ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਸਮਰ੍ਥੋਪਿ ਨਾਦਤ੍ਤੇ ਯਃ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਸ ਲਈ ਪੱਥਰ ਤੇ ਸੋਨਾ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ। ਜਮਦਗਨਿ ਨੇ ਕਿਹਾ:
ਯੇ ਲੋਕਾ ਦਾਨਸ਼ੀਲਾਨਾਂ ਸ ਤਾਨਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਾਨ੍। ਯੋਰ੍ਥਾਨਿਚ੍ਛੇਨ੍ਨृਪਾਦ੍ਵਿਪ੍ਰਃ ਸ਼ੋਚਿਤਵ੍ਯੋ ਮਹਰ੍षਿਭਿਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦਾਨ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਉਹ ਉਹੀ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਾਜੇ ਕੋਲੋਂ ਧਨ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਤਰਸ ਜੋਗਾ ਹੈ।
ਨ ਸ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਮੂਢਾਤ੍ਮਾ ਨਰਕੇ ਯਾਤਨਾਭਯਮ੍। ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਸਮਰ੍ਥੋਪਿ ਨ ਪ੍ਰਸਜ੍ਯੇਤ੍ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹੇ
ਓਹ ਮੂੜ੍ਹ ਆਤਮਾ ਨਰਕ ਦੀ ਯਾਤਨਾ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਦਾਨ ਲੈ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦਾਨ ਲੈਣ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹੇਣ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਤੇਜਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ। ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਸਮਰ੍ਥਾਨਾਂ ਨਿਵृਤ੍ਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਾਤ੍
ਦਾਨ ਲੈਣ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਆਤਮਿਕ ਤਾਕਤ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਦਾਨ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਉਹੀ ਲੋਕ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਯ ਏਵ ਦਦਤਾਂ ਲੋਕਾਸ੍ਤ ਏਵਾਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਤਾਮ੍। ਅਰੁਨ੍ਧਤ੍ਯੁਵਾਚ। ਬਿਸਤਂਤੁਰ੍ਯਥਾਨਿਤ੍ਯਮਂਭਸ੍ਥਸ੍ਸਤਤਂ ਵਿਸ਼ੇਤ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਲੋਕ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਲੋਕ ਦਾਨ ਨਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਅਰੁੰਧਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਦੀ ਤੰਤੂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ—
ਤृष੍ਣਾ ਚੈਵਮਨਾਦ੍ਯਂਤਾ ਤਥਾ ਦੇਹਗਤਾ ਸਦਾ। ਯਾ ਦੁਸ੍ਤ੍ਯਜਾ ਦੁਰ੍ਮਤਿਭਿਰ੍ਯਾ ਨ ਜੀਰ੍ਯਤਿ ਜੀਰ੍ਯਤਃ
ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਵੀ ਅੰਤ ਰਹਿਤ ਤੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੂਰਖਾਂ ਵਲੋਂ ਛੱਡੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਬੁੱਢੇ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕਦੀ।